Pedagogische Studië‘n — Jrg. 86 (november 2009) Nr. 5

Thema: COGNITIEVE PSYCHOLOGIE EN WISKUNDEONDERWIJS: EEN DANGEROUS LIAISON?

329 Cognitieve psychologie en wiskundeonderwijs: Een “dangerous liaison”?
L. Verschaffel, E. van Lieshout & W. van Dooren
In dit inleidende artikel schetsen de auteurs hoe, tegen de achtergrond van belangrijke ontwikkelingen in de psychologie vanaf de jaren 1950, de psychologie van wiskundeleren en onderwijzen zich als een eigen wetenschappelijke subdiscipline heeft ontwikkeld.

334 Executieve functies en de ontwikkeling van (voorbereidende) rekenvaardigheid

E.H. Kroesbergen, S.H.G. van der Ven, M.E. Kolkman, J.E.H. van Luit & P.P.M. Leseman
De auteurs onderzoeken de rol van drie executieve functies (inhibitie, shifting en updating) in de ontwikkeling van de (voorbereidende) rekenvaardigheid. Hierbij maken ze gebruik van het werkgeheugenmodel van Baddeley (2002).
Ze lichten het onderzoek toe aan de hand van twee studies bij respectievelijk kinderen uit groep 1 en 2 in Nederland en groep 3 in Nederland.

350 Het effect van illustraties bij rekenopgaven: hulp of hinder?
E.C.D.M. van Lieshout & I.E. Berends
Dit artikel handelt over het effect van illustraties bij rekenopgaven. Als theoretisch kader maken de auteurs gebruik van de cognitieve belastingtheorie van Sweller (1994), die gaat over de werkgeheugenbelasting die door diverse factoren tijdens het (leren) uitvoeren van allerhande cognitieve taken ontstaat. Bij oudere leerlingen bleken illustraties een nadelig effect te kunnen hebben, bij de jongere leerlinge was dit vooralsnog onduidelijk.

369 Primingeffecten in het strategiekeuzeproces bij wiskundetaken onderzocht en bekeken vanuit het perspectief van Sieglers theorie van strategic change
K. Luwel, J. Torbeyns, V. Schillemans & L. Verschaffel
De auteurs hebben het strategiekeuzeproces bij wiskundetaken bestudeerd, gebruikmakend van Sieglers theorie van de keuze en ontwikkeling van cognitieve strategie‘n voor het oplossen van wiskundeopgaven. Ze staan vooral stil bij een van de componenten die onlangs aan Sieglers (1996) meest recente model, de Strategy Choice And Discovery Simulation (SCADS), zijn toegevoegd, namelijk de zogenaamde priming-module.

385 Dual process-theorie‘n toegepast op het (leren) oplossen van wiskundige problemen
E. Gillard, W. van Dooren, W. Schaeken & L. Verschaffel
In dit artikel worden inzichten uit de dual process-theorie‘n toegepast op het (leren) oplossen van wiskundige problemen. Eerst geven de auteurs een overzicht van dit dual process-kader, dat in de algemene cognitieve psychologie veel gebruikt wordt om twee verschillende en met elkaar interagerende soorten redeneerprocessen – nl. heuristische en analytische – te onderscheiden. Daarna bespreken ze eigen onderzoek waarin ze het overmatige gebruik van proportionele oplossingsmethoden ge•nterpreteerd hebben volgens een dual process-kader en aan de hand van methoden ontleend aan de algemene cognitieve psychologie.

401 Cognitieve psychologie en wiskundeonderwijs: Een discussiebijdrage met methodologische en theoretische commentaren
DISCUSSIE
I. Imbo & A. Vandierendonck
Er worden in dit themanummer vier studies voorgesteld in het veld van de psychologie van wiskundeleren en -onderwijzen. In onze discussiebijdragen geven de auteurs een kritische reflectie op de experimenten die in elke bijdrage worden besproken. Ze becommentari‘ren ze eerst vanuit een methodologisch oogpunt, waarbij ze experimenteel en quasi-experimenteel onderzoek met elkaar vergelijken. Daarna geven ze commentaar vanuit een cognitiefpsychologisch oogpunt, waarbij onder andere verder ingegaan wordt op het belang van executieve functies.

409 Cognitiefpsychologisch onderzoek bezien vanuit vakdidactisch perspectief
DISCUSSIE
H.A.A. van Eerde & J.M.C. Nelissen

De artikelen uit dit themanummer worden in deze discussiebijdrage getypeerd aan de hand van enkele gemeenschappelijke kenmerken, gevolgd door een kritische reflectie vanuit vakdidactisch perspectief op elk artikel.

417 Leren innoveren
Academisch proefschrift van Wietske Miedema en Martin Stam, Amsterdam : Universiteit van Amsterdam, 2008
BOEKBESPREKING
Klaas van Veen, Jacobiene Meirink

419 Disciplined inquiry: Education research in the circle of knowledge
CONFERENTIEVERSLAG
Esther Canrinus & Marjolein Dobber
Verslag van de jaarlijkse bijeenkomst van de American Educational Research Association (AERA), van 13-17 april 2009 in San Diego.