Natuur aan de basis — Jrg. 23 (mei 2013) Nr. 4

Thema: KLEUR

3 Kleur
VAN DE REDACTIE
Erwin Groenenberg (hoofdredacteur)

6 Wat kinderen vertellen over… kleur
ONDERBOUW / MIDDENBOUW / BOVENBOUW
Dannie Wammes
”Als het donker is kun je geen zwart zien, want in het donker is het ook zwart”. Wat zegt deze uitspraak over de manier van denken van een kind? Verwacht u een dergelijke uitspraak bij een leerling uit groep 8, een middenbouwer of een kleuter? Bij een kleuter zul je niet verbaasd opkijken als hij: ‘Ja, altijd’, antwoordt op de vraag ‘Kun je kleur altijd zien?’ Maar bij een leerling uit groep 8 zul je meer verwachten. Een antwoord als ‘Een raam heeft geen kleur’, zal u bij een kleuter meer verbazen dan bij een leerling uit groep 8. Wij hebben dus vanuit onze ervaring met basisschoolkinderen een soort ‘leerlijn logisch denken’ in ons hoofd waarmee we het niveau van denken van kinderen beoordelen. Met wat de kinderen van de G.J. van den Brinkschool uit Wageningen vertellen over ‘kleur’ wil ik die ‘leerlijn’ eens onder de loep nemen.

8 Seizoenskleuren
ONDERBOUW / BUITENACTIVITEITEN
Marlies Huijzer
Kijk eens naar buiten! Hoe kun je zien welk seizoen het is? Aan de bomen, aan de bloemen, aan het weer, aan de kleren van de kinderen, Žn aan de kleuren van bladeren en bloemen of van ijs en sneeuw? Over de speciale kleuren van ieder seizoen gaan we het nu hebben.

13 Mensenkleur
ONDERBOUW / ONDERZOEKSLES
Norbert Bakker
Kijk eens naar buiten! Hoe kun je zien welk seizoen het is? Aan de bomen, aan de bloemen, aan het weer, aan de kleren van de kinderen, Žn aan de kleuren van de bladeren en bloemen of van ijs en sneeuw? Over de speciale kleuren van ieder seizoen gaan we het nu hebben.

16 Kleurenpoep / Hoe kleuren ontstaan en wat ze betekenen
ONDERBOUW / ACTIVITEITENLES
Fransje Smit
Het boek van Elmer de olifant wordt veel gebruikt in het onderwijs. Het biedt mogelijkheden voor tal van activiteiten en gesprekken vooral over ‘jezelf zijn’ en ‘anders’ zijn. Deze les gaat in op het biologische aspect van Elmer (wat eten olifanten?), kleur maken en de betekenis van kleuren. U kunt zelf kiezen welke acitiviteit u uitvoert. Activiteit 2 kunt u ook als demonstratie doen.

19 Sprekende kleuren / De functie van kleur in de natuur
MIDDENBOUW / BINNEN- EN BUITENLES
Joost Buddingh
Een felrode brandweerwagen, popsterren uitgedost in de prachtigste kleuren, een vrouwtjeseend die zit te broeden. Zowel in de natuur als bij mensen willen kleuren vaak wat zeggen: ik wil opvallen of juist niet.

23 Hommels / Gekleurde streepjescode
MIDDENBOUW / BUITEN- EN BINNENLES
Kees van Wegen
Er komt een vliegend dier langs zoemen. Wat is het? Geen wesp toch? Waarop baseer je dat? Het zoemen? Wel of geen haren? Hoe vliegt het? Je moet het dier maar kunnen herkennen. De gekleurde streepjescode van de hommel maakt het je makkelijk!

27 Camouflage / Opvallend onopvallend
MIDDENBOUW / INFO EN ACTIVITEITEN
William van den Akker
Camouflage is handig in het dierenrijk. Veel prooidieren vallen door hun kleur niet op in hun omgeving en worden daarom minder snel gevangen door roofdieren. Voor roofdieren is het handig om hun prooien onopvallend te besluipen. De prooi afwachten tot deze binnen klauwbereik is, gaat ook het beste als je niet opvalt. Camouflage wordt dus veel toegepast in de natuur.

32 Licht / Kleurig licht
BOVENBOUW / ACTIVITEITENLES
Frans van Bussel
De wereld om ons heen is vol van kleur. Bekend zijn de kleuren van de regenboog, die je soms na een regenbui ziet. Hoe ontstaan die kleuren in de lucht? Kinderen vinden dat fascinerend. Het is eigenlijk gewoon wit zonlicht, dat door regendruppels uit elkaar gerafeld wordt tot die uitzonderlijke kleuren. In een circuitpracticum gaan de kinderen in kleine groepjes die samenhang van licht en kleur onderzoeken.

37 Plantenkleur / Verven met planten
BOVENBOUW / ACTIVITEITENLES
Jeanette Boogmans
Groene knie‘n op een witte broek na een potje voetballen op gras, paarse handen na het plukken van bramen. Veel planten lenen zich om mee te verven. Eigenlijk is alles wat vlekken geeft geschikt.

42 Flip-flopschakeling / Een klein technisch hoogstandje
BOVENBOUW / BINNENLES
Fons Cornelissen
Deze les geef je niet zomaar. Maar het is een activiteit die u aan het eind van het jaar doet, voordat groep acht van school verdwijnt en die u een onuitwisbare herinnering meegeeft. Zelf een eenvoudig flip-flop schakeling bouwen is een klein technisch hoogstandje!

45 Recyclen / De kunst van recyclen Zeeland
GOED VOORBEELD DUURZAME SCHOOL
Sam uit Terneuzen staat met een printplaat in zijn handen. ‘Wat een gaaf ding, daar maak ik een vliegtuig van’. ‘En kijk, daar zit ook nog een propeller’ roept hij als hij de ventilator uit de kast haalt. Sam is tien jaar oud en schroeft een oude computer uit elkaar. Onder begeleiding nog wel.

46 De kleur van het geluid
COLUMN
Remmerts de Vries

47
BOEKEN
RenŽe Rijken, Maarten de Jongh
– Kai-Mook gaat verhuizen
– Het grote poepconcours
– Natuur binnen en buiten
– Zo leer je vissen