Natuur aan de basis — Jrg. 21 (december 2010) Nr. 2

Thema: DAG EN NACHT

3 Thema / Duizelig van dag en nacht
INLEIDING
Erwin Groenenberg – Veldwerk Nederland

6 Dag en nacht – Wat leerlingen weten over…dag en nacht
ONDERBOUW – MIDDENBOUW – BOVENBOUW
Dannie Wammes
Een verschil van dag en nacht in inzicht en type verklaringen. Dat viel het meest op in de gesprekken met kinderen over dag en nacht. En natuurlijk ging het vooral over de nacht… Dat we daarbij afdwaalden naar de ruimte moet u ons maar niet kwalijk nemen.

8 Kaarsen – Samen kaarsen maken
ONDERBOUW – MIDDENBOUW – BOVENBOUW / LES
Frans van Bussel
Wanneer de dagen korter worden en het buiten guur en koud is, is het gezellig om kaarsen aan te steken. Het is helemaal een feest als de geur van zelfgemaakte kaarsen het lokaal vult..

12 Nachtdieren – Dieren in de nacht
ONDERBOUW / LES
Jolanda Pikkaart
In de schemering roept een bosuil. Een muisje vlucht zijn holletje in; de kat rent er achteraan. In het licht van de lantaarn vliegt een nachtvlinder rond.

16 Bang – Bang in het donker
ONDERBOUW / LES
Annemarieke Holland
Overdag is Jelle een vrolijke jongen die vaak met zijn vriendjes buiten op onderzoek uit gaat. Maar als de avond valt en het donker wordt, dan lijkt de wereld om hem heen ineens veel angstaanjagender.

20 Uilen – Vogels van de nacht
MIDDENBOUW / LES MET ACTIVITEITEN
Marlies Huijzer
Veel vogels zijn overdag druk in de weer en slapen als het donker is. uilen vormen daarop een uitzondering. Sommige uilen jagen in de schemering. Anderen jagen in het pikdonker en vangen muizen op hun gehoor. In deze les ontdekken de kinderen allerlei interessante weetjes over uilen.

24 Blind – Ik hoor de nacht
MIDDENBOUW – BOVENBOUW/ LES
Lizet Burgersdijk (Vakleerkracht drama, speciaal onderwijs voor leerlingen met een visuele beperking)
’s Nachts kan het spannend zijn. geldt dat voor blinden ook? Als je blind bent; is het dan altijd donker? Hoe vind je dan de weg of schil je een appeltje? In de les wordt een parcours uitgezet, waar de kinderen geblinddoekt allerlei activiteiten doen. Een verrassende ervaring.

29 Dagdier – Aanpassen aan leven in het donker?

MIDDENBOUW / LES
Maarten van Deursen (Consulent NME NMC Utrecht)
Kent u de nachtmus? Waarschijnlijk niet, het dier bestaat namelijk (nog) niet. In Nederland behoren de huismus en ringmus tot de mussensoorten. Deze twee soorten vogels zijn dagdieren. Hun voedsel bestaat uit knoppen, zaden (broodkruimels) en insecten.

33 Nacht
Een verschil van dag en nacht
MIDDENBOUW – BOVENBOUW / LES
Jos Marell (Docent natuur en techniek Rabo Groenewoud Nijmegen & medewerker nascholing en kennisconstructie Kenniscentrum Wetenschap en techniek Gelderland (KWTG) )
Dag of nacht, dat maakt het verschil. Het is eigenlijk een kwestie van licht, veel licht! Gelukkig heeft de zon daar meer dan genoeg van.

38 Echolocatie – Echo in de nacht

BOVENBOUW / LES
Kinderen zijn gefascineerd door vleermuizen. Ze hebben iets magisch doordat ze in het pikkedonker hun weg kunnen vinden. Deze les legt uit wat echolocatie is en hoe het kan worden uitgeprobeerd.

42 Slapen – Slapende dieren
BOVENBOUW / LESSENSERIE
William van den Akker

Wie niet in slaap kan vallen, gaat schaapjes tellen. Saai en vermoeiend, totdat je je afvraagt hoe schapen in slaap vallen of hoe een paard of goudvis slaapt. En dromen ze ook? En wat dromen ze dan?

48 Zijn mensen dag- of nachtdieren?
COLUMN
Daan Remmerts de Vries

49
BOEKEN
– Rupsen horen poepen – Jeanette Boogmans
– De wereld van de kriebelbeestjes – Annelies Andringa, Meike Bulten en Jan Andringa / Stichting Veldwerk Nederland

50 Natuurkalender
NATUUR
Maarten de Jongh
December, januari, februari.