Meso Magazine — Jrg. 27 (juni 2007) Nr. 154

2 REDACTIONEEL

5 Het wassende water van de leerlingenzorg. Hoe meer zorgprofessionals in de scholen, hoe meer problemen?
Kees van der Wolf
De onvrede in het Nederlandse onderwijs wordt vaak in verband gebracht met toenemende problemen van jongeren, afnemende onderwijskwaliteit, financi‘le krapte en bezuinigingen op personeel. Het beeld is dat steeds moeilijker werk door steeds minder mensen moet worden uitgevoerd. Dit klopt volgens Van der Wolf echter niet. Het aantal professionals in scholen is de laatste jaren juist fors gestegen en zal nog verder groeien. Ook betoogt Van der Wolf dat er geen sprake is van een toename van jeugdproblematiek of afnemende onderwijskwaliteit.

11 Communaal constructivisme. Leren volgens het ubuntu-principe
Dick de Groot
Het Nederlandse onderwijs laat zich al langer tijd leiden door economische principes, gericht op het verhogen van de bruikbaarheid van de ge•ndividualiseerde productiefactor mens. Het nadrukkelijke streven naar verhoging van het aantal hoger opgeleiden is hiervan een voorbeeld. De economische waarde employability lijkt hoger te scoren dan de menselijke waarde welbevinden. Tegenover deze benadering, waarin de nadruk op het individualisme ligt, plaatst De Groot, de Afrikaanse ubuntu-benadering, die aansluit bij de herontdekking van het belang van de gemeenschap. Mede op basis van zijn ervaringen in Afrika laat De Groot zien wat het ubuntu-principe inhoudt en wat wij ervan ten behoeve van de ontwikkeling van scholen tot leergemeenschappen kunnen leren.

19 Ontwikkelingsgericht leren op het gymnasium. Op zoek naar een klassiek, eigentijds en vernieuwend leerconcept
Louis Steeman en Frank Weijers
Ontwikkelingsgericht leren is het ontwikkelen van persoonlijke vaardigheden, kwaliteiten en talenten in verbinding met de buitenwereld. Het concept van ontwikkelingsgericht leren verovert langzaam maar zeker het voortgezet onderwijs. Steeman en Weijers beschrijven het concept, onder meer door een onderscheid te maken tussen leer- en ontwikkelingslijnen. Dit onderscheid en het concept van ontwikkelingsgericht leren zijn relevant voor het gehele onderwijs. In het artikel onderzoeken de auteurs hoe het kan worden uitgewerkt voor gymnasia. Ook beschrijven zij wat ontwikkelingsgericht leren vergt voor de schoolorganisatie.

27 Meso Beschouwing: Een andere kijk op kwaliteit
Paul van Tongeren
Er heerst een merkwaardige paradox: enerzijds lezen en horen we voortdurend over problemen in verband met de kwaliteit van het onderwijs; maar anderzijds lijkt er geen enkele reden om ons daarover zorgen te maken. Nooit tevoren waren er immers zoveel instanties die zich precies daarop richten. Wie met zoektermen als ‘kwaliteit’ en ‘onderwijs’ zijn toevlucht neemt tot het internet, krijgt meer ‘hits’ dan hem lief is. Er zijn bureaus en organisaties voor kwaliteitsmeting, -registratie, -beoordeling, -bewaking en -verbetering. En van alle kanten worden adviezen, modellen, instrumenten en complete toolkits voor de organisatie van de bewaking van de zorg voor kwaliteit aangeboden. Behalve de genoemde paradox is er nog een reden om wantrouwig te zijn. Want zoveel ‘hits’ als je krijgt, wanneer je ‘kwaliteitszorg’ intikt, zo weinig vind je als je zoekt naar een antwoord op de vraag ‘wat is kwaliteit?’ En wat je dan vindt, neemt dat wantrouwen niet weg, maar versterkt het eerder. De antwoorden die worden aangeboden, lijken vooral dit duidelijk te maken: dat we niet weten wat dat eigenlijk is: kwaliteit.

RUBRIEKEN

10 Verder dan De Waal
COLUMN
Rob Knoppert

15 Walvis
Hartger Wassink

16 Buitenlands nieuws

18 SG De Trekvaart
CARTOON

32 Boeken
– Marktgericht schoolmanagement. Marketing, leiderschap en management in een onderwijsomgeving van Willem Valks.
– Maatwerk in projectmatig werken. Het benutten van stijlverschillen in de aanpak van projecten van Hans Boer.
– Procesmanagement. Over procesontwerp en besluitvorming van Hans de Bruijn, Ernst ten Heuvelhof en Roel in ’t Veld.
– Weg van de middenschool. Dertig jaar na de start van het middenschoolexperiment van Ed SchŸssler.
– Over kansen, competenties en cohesie. Kanttekeningen bij dertig jaar onderwijssociologie van Rie Bosman en Sietske Waslander.
– Onderwijs en ongelijkheid: grenzen aan de maakbaarheid? Sjoerd Karsten en Peter Sleegers.