Meso Magazine — Jrg. 24 (januari 2004) Nr. 134

SPECIAL:
EEN MATGLAZEN MARKT – De nascholingsmarkt in het voortgezet onderwijs

2 ‘Een matglazen markt …’
REDACTIONEEL

5 De adviseur op weg naar het land van Cocagne

Lange tijd was nascholing een kwestie van het bijwerken van deficiĀ‘nties of van het omturnen van conservatieve docenten. Tegenwoordig vinden we dat nascholing vooral moet bijdragen aan het bevorderen van het leervermogen van de organisatie. In dat kader zijn een paar vragen belangwekkend: hoe ziet zo’n lerende organisatie eruit, wat heeft externe ondersteuning in dit verband te bieden en hoe kan een adviseur mensen helpen op weg naar het Land van Cocagne waar alle organisaties lerende organisaties zijn?

9 Mensen leren meer door samen te werken
Het docentenbegeleidingssysteem van het Minkema College in Woerden leidt ertoe dat het docententeam bereid is tot reflecteren en dat docenten meer van elkaar gaan leren. Het systeem is na een aantal goede en minder goede jaren nu stevig verankerd in de school omdat er veel mensen bij betrokken zijn en omdat het nut ervan voor iedereen evident is. Hoe komt zo’n systeem tot stand en wat betekent het voor de behoefte aan externe ondersteuning? Verslag van een gesprek met een aantal docenten en met enkele schoolleiders.

14 Loodgieters, rij-instructeurs en critical friends
Nascholers zitten in een lastig parket: soms willen ze als critical friend optreden, maar wil de schoolleider een loodgieter en de werkvloer een rij-instructeur. Soms neemt ook de loodgieter in hen ongewild de macht over. Je zou verwachten dat er ergens in nascholersland een forum is waar je het met elkaar over dit soort dingen kunt hebben, waar je kennis deelt en zo mogelijk verder ontwikkelt. Binnen het onderwijs is zo’n openbaar forum er niet, en mede daardoor missen we een kans om de referentiekaders van vraag en aanbod dichter bij elkaar te brengen. Over dat laatste gaat het tweede deel van dit artikel; we beginnen echter met wat feiten over de aanbieders: wie zijn het en wat doen ze zo al?

19 Maatwerk en het vmbo als hefboom

Kwaliteit van nascholing hangt in hoge mate af van de klant. Heeft die geen idee hoe docenten leren en bestaat er in de school geen gedeeld beeld van waar het met de school heen moet, dan staat de externe ondersteuner voor een haast wanhopige opgave. Zo’n visie ontwikkel je echter niet op een achternamiddag. Sterker nog: als een school weinig of geen bedreigingen en problemen aan het hoofd heeft en alles zo zijn gangetje gaat, lijkt zo’n visie niet erg dringend. Een beetje crisis lijkt dus wenselijk, maar ook dan is het niet gemakkelijk de energie te mobiliseren. Maar als dat dan wel gebeurt, dan kan er heel wat moois uit voortkomen, zoals het voorbeeld van het Rotterdamse Thorbecke leert.

23 Door een rose bril lijkt het paradijs onder handbereik
Mede door het overhevelen van de scholingsgelden naar de scholen is de nascholingsmarkt in het afgelopen decennium veranderd. Maar in welke mate? Bij gebrek aan objectieve gegevens daarover moeten we het onder meer hebben van persoonlijke belevingen. Daarom gingen we in gesprek met een panel van mensen die direct betrokken zijn bij nascholing: nascholers en schoolleiders.

29 Doetti’t of doetti’t niet
Er is onmiskenbaar veel verbeterd op de nascholingsmarkt in de laatste jaren. Allerlei concepten over schoolontwikkeling hebben tamelijk breed ingang gevonden en er vinden zelfs in doorsnee-scholen beleidsdiscussies plaats die twintig jaar geleden ondenkbaar waren. Daarmee zijn niet alle knelpunten opgelost. Tegelijkertijd is het niet onaannemelijk dat de verbeteringsslag die nu nodig is om de huidige knelpunten aan te pakken, lastiger is dan we denken. In het slotartikel een aantal gedachten over het functioneren van de nascholingsmarkt en het reguleren ervan.

Rubrieken
2 Redactioneel
13 MESO
Column
22 SG De Trekvaart
28 Agenda
35 Literatuur