Mensenkinderen — Jrg. 37 (april 2021) nr. 173

Deze editie is als PDF beschikbaar

Thema: ‘De ondernemende houding’

De ondernemende houding
Met dit nummer zwaaien wij Jaap Meijer uit als NJPV-directeur. Na een carrière als stamgroepleider en schoolleider op ’t Hoge Land, de school die model stond voor De Rozentuin, werd Jaap in 1997 voorman van de NJPV. In zijn slotperiode zette hij een aantal mooie projecten in gang, onder andere het boek Perspectieven op Jenaplan, waarover alles en meer op de conferentie in maart 2022, en de JenaplanOnderzoeksGroep (JOG), die narratief onderzoek doet naar ‘de ondernemende houding’. Dat loopt door in het najaar. Wij nemen vast een voorschot op het thema.

Voorwoord: Hoe waag je de sprong?
Geert Bors gaat te rade bij Kierkegaard en bij hoe zijn kinderen leerden fietsen om te zien hoe je een sprong waagt. Naar aandacht voor een ondernemende houding in je stamgroep, bijvoorbeeld. Een jongen als Tim in Eva van den Bergs stamgroep kan daarbij je gids zijn.

Kees opent: Hoe ondernemende Sybren de wereld ziet
Ondernemend leren, met associaties van bouwen en winkeltjes opzetten, is niet Kees Groos’ sterkste punt. Maar wel van Sybren in zijn bovenbouwgroep. Kees ontdekt wat het van hem als stamgroepleider vraagt.

JenaplanOnderzoeksGroep (JOG): Tim de Ondernemer
Met hulp van het Saxion-lectoraat Vernieuwingsonderwijs onderzoekt het JOG de plek van de ondernemende houding in ons concept en in onze onderwijspraktijk. Eva van den Berg vertelt over bovenbouwer Tim. Alternatieve titel: ‘De dag dat juf Eva zich versliep’.

Het grote interview: NJPV-directeur Jaap Meijer
Basisprincipe 5, dat ieder van ons cultuurdrager en -vernieuwer is, ligt Jaap Meijer na aan het jenaplanhart. Een interview met een man die bewust veel ruimte schept voor de ander: “Ik heb een broertje dood aan ik-ik-ik. Waar het mij om gaat is: waar komen ‘ik’ en ‘wij’ elkaar tegen?”

Opslaan als juweeltjes: Ronnie en de verhuiswagen
Op een vrijdag na de lunchpauze thuis, kwamen de kinderen van Remko Fijbes’ stamgroep weer in de klas. Iedereen behalve Ronnie. Geen bericht naar school, geen opgaaf van reden voor afwezigheid. Waar kon de jonge ondernemer zijn?

Winkeltjesproject: oefenen met ondernemen
Het ging over geld. Over winst. Over hoe dat werkte: ‘geld verdienen’. Het hield de gecombineerde groep 6-7-8 van Marcel van Herpen bezig. Tot hij de groep een briefje van honderd overhandigde en het ze zelf liet proberen.

Jenaplanarchitectuur: vorm volgt functie
Op de Maldense jenaplanschool De Vuurvogel heeft elke stamgroep ook een buitenklas, ontdekte Kees Groos.

Judith mijmert: Net zo’n zeepkist als de Pink Panther
Ondernemen vraagt om speelruimte om vrijuit te denken en te doen. Als stamgroepleider ervaart Judith Knapp dat het ‘nieuwe normaal’ van anderhalf jaar corona zijn impact heeft op die speelruimte. Bij een filmpje van de Pink Panther krijgt ze een idee.

Peter te Riele over zijn onderwijsvader, Ad Boes
Toen Peter te Rieles pabocarrière dreigde te stranden, was het Ad Boes die iets in de jonge stamgroepleider-in-spe zag. Dat kritische moment, en vele die volgden, maken Ad Boes een onvergetelijke pedagogische vader.

Onderzoekhoe verdiep je het gesprek in je groep?
De Boxmeerse schoolleider Harry Havekes is gepromoveerd op een onderzoek naar hoe kinderen samen werken en spreken in hun leren. Met Jenaplan als school waarin die basisactiviteiten centraal staan, is het goed stil te staan bij zijn onderzoek, vooral ook omdat niet ieder gesprek dezelfde kwaliteit heeft.

Berna’s boeken: De route via nieuwsgierigheid en verbeelding
Berna van der Linden koos vijf boeken waarin het wagen van de sprong naar autonomie een rol speelt. Van het prentenboek ‘Coco kan het’ over een jong vogeltje dat leert vliegen tot Ted van Lieshout en Gideon Samson