Mensenkinderen — Jrg. 19 (november 2003) Nr. 2

Thema: OPNIEUW AANDACHT VOOR TAAL

VASTE RUBRIEKEN

3 VAN DE REDACTIE
Kees Both

4 MENSEN IN HET WERK: MOED
Cath van der Linden

28 … EN TOM OP DE ACHTERZIJDE
Hoe doet ze het?

THEMA

5 De baron, de prins en doornroosje – over het verband tussen lezen en inburgeren
THEMA
Rouke Broersma
Bij het leren lezen op school wordt als regel een sterke nadruk gelegd op het hoe ervan – de cognitieve kant – en op het sociale aspect: lezen en schrijven als communicatie. Het wat van het lezen – de culturele dimensie – krijgt ook in ’traditionele vernieuwingsscholen’ veel minder aandacht. Ten onrechte. Lezen is betekenis geven, is je ori‘nteren in de cultuur, van vroeger en nu en met het oog op de toekomst. Elke school zou daarom een ‘canon’ van verhalen, boeken, gedichten en liederen moeten opstellen – als deel van wat ze aan de kinderen willen meegeven op hun levensreis.

8 De taal van het Jenaplan (1) ……. Over enkele fundamentele uitgangspunten van ons taalonderwijs
THEMA
Tom de Boer
Het leerproces is van de kinderen zelf – dat is de achtergrond van het Jenaplanbegrip ‘overname’. Maar voor leraren geldt dat hun leren van henzelf is. Als kinderen en leraren als lerenden elkaar ontmoeten worden leren en onderwijzen spannend. Bij school hoort voort te bouwen op wat kinderen meebrengen als ze op school komen en dat is voortaal vooral de mondelinge taal. De schriftelijke taal dient de mondelinge en moet weer tot leven gewekt worden. Een fundamentele beschouwing met veel praktische voorbeelden over de wisselwerking tussen mondelinge en schriftelijke taal in een Jenaplanschool. Taal die niet alleen onderwezen wordt, maar ook en vooral geleefd wordt.

EN VERDER

14 De boerderij als klaslokaal
Ceciel Verheij
Jenaplanscholen zijn (of horen te zijn) ‘wereldori‘nterende scholen’. Daaronder neemt de ontmoeting met de natuur een belangrijke plaats in. In deze korte bijdrage wordt ons een spiegel voorgehouden van een groep scholen in Noorwegen die meedoen met het experiment ‘De Levende School’. Daarin wordt de grond rondom de school actief gebruikt als lesmateriaal en worden boerderijen in de omgeving ingeschakeld als educatieve bron. Een uitdagend verhaal.

16 Vraag het de vogels zelf maar!… Activiteiten rond een voedertafel
Kees Both
Een praktijkgericht artikel over een boeiend maar lastig vorm te geven onderwerp: vogels. In de winter kunnen vogels dichterbij gelokt worden door een voederplaats in te richten. Er wordt aangegeven hoe je dat kunt doen en welke vragen richtinggevend kunnen zijn voor eigen onderzoek door de kinderen en nieuwe vragen kunnen oproepen. Deze activiteit kan ook verbonden worden met een landelijk waarnemingsproject, inclusief het via internet zichtbaar maken van wat er zoal aan vogels waargenomen is.

21 “What’s in the name?”- over sleutelbegrippen van het Jenaplanonderwijs (7) …. De blokperiode
Ad Boes
In de blokperiode leren kinderen werken op hun eigen niveau, onder eigen verantwoordelijkheid voor het wat, wanneer, met wie en waar van het werk, waarvoor een ge•ndividualiseerd contract is afgesloten. Essentieel is daarbij het sociale leren, met name het elkaar helpen en samenwerken. Kinderen zijn – als hen duidelijk is wat van hen verwacht wordt en daarvan ook zoveel mogelijk de zin kunnen inzien – in staat hun eigen werk te organiseren. Misschien is voor hun voortgezette scholing dat wat ze in de blokperiode leren wel het belangrijkste dat ze in hun basisschoolperiode leren.

24 ‘Het grote boek’ over tests – Cotan testboek voor het onderwijs
RECENSIE
Han Meli‘zer

25 Eigenhandig
RECENSIE
Dick Schermer
Schrijfleergang voor basisonderwijs