Mensenkinderen — Jrg. 19 (januari 2004) Nr. 3

Thema: TUSSEN IDEAAL EN WERKELIJKHEID

VASTE RUBRIEKEN

3 VAN DE REDACTIE
Kees Both

3 MENSEN IN HET WERK: VERLANGEN
Cath van der Linden

32 …EN TOM OP DE ACHTERZIJDE
Identiteit

THEMA

5 Tussen ideaal en werkelijkheid – omgaan met een spanningsveld
THEMA
Gerrit Fronik
Vanuit een rijke ervaring in het Jenaplanonderwijs wordt beschreven hoe de idealen van de schrijver met betrekking tot onderwijs steeds helderder werden, maar ook hoe de werkelijkheid weerbarstig is en blijft. Dat betekent niet dat je idealen moet opgeven, maar dat je in de gegeven situatie zover mogelijk probeert te komen en werkt aan betere condities. Het stuk loopt uit op een voorstel voor keuzes die Jenaplanscholen zouden moeten maken bij het uitzetten van hun koers.

12 Onderwijs als gloedvol experiment – Bifrost: een Deens onderwijsexperiment
THEMA
Ceciel Verheij
Een portret van een opmerkelijke school in Denemarken, die probeert verbeeldingskracht en wereldori‘ntatie op elkaar te betrekken. Een belangrijk middel daarbij zijn ‘inspiratiethema’s’, ontleend aan de cultuurgeschiedenis, waarin kinderen geconfronteerd worden met een voor hen nieuw stuk werkelijkheid. Samen met de kinderen wordt het thema op een veelvormige manier en met een sterke nadruk op zelfstandig en samenwerkend leren ontwikkeld. De praktijk van een zo’n thema – Leonardo da Vinci – wordt nader beschreven. Ter inspiratie, ook voor ons.

18 “What’s in the name?”- over sleutelbegrippen van het Jenaplanonderwijs (8) – Pedagogische situatie(-s)
THEMA
Ad Boes
Het belangrijkste begrip in de onderwijspedagogiek van Peter Petersen – ‘pedagogische situatie’- is tevens het moeilijkste. Het gaat om een vorm van onderwijsplanning die erop gericht is kinderen uit te dagen tot ontwikkeling, zonder die ontwikkeling van hen af te pakken. De pedagogische achtergrond van het begrip wordt geschetst, met daarnaast concrete vormen van onderwijsplanning – het werken aan voorwaarden voor ontwikkeling en het begeleiden van kinderen in de aldus gecre‘erde pedagogische structuren. Een en ander wordt geconcretiseerd aan de hand van de leeskring als pedagogische situatie.

EN VERDER

21 Kinderboerderij op de Toon Hermansschool zorgt ongemerkt voor veel leerdoelen
Manja de Hond
Deze school heeft al dertig jaar lang een kinderboerderij op het schoolterrein. Het verhaal van ontstaan en ontwikkeling wordt beschreven, evenals het pedagogische en didactische potentieel van zo’n directe relatie met dieren. Terugkijkend zouden ze het niet willen missen. Voor degenen die aan iets dergelijks denken wordt een lijst van aandachtspunten en aanbevelingen geboden.

24 In de spiegel van pedomorfose – De remedi‘rende functie van de rijke leeromgeving in en om de school
Suus Freudenthal en Ben Keyl
Delen uit een interview over de ‘helende’ mogelijkheden van het omgaan met planten en dieren in de school. De school moet een werkplaats zijn, waar alle kinderen hun eigen werk, naar hun aard en aanleg kunnen vinden. bij een school moet je je afvragen: ‘Wat is hier een uitdaging voor de kinderen – dingen die kinderen als ze s’morgens op school komen kunnen gaan doen?’ En welke voorwaarden stelt dat aan een team?

27 Veertig jaar Jenaplan in Nederland (2)
Opnieuw aandacht voor de ‘Richtlijnen voor een kindergemeenschap volgens Jenaplan’ uit 1967.

29 Schrijven leer je zo!
RECENSIE
Dick Schermer