Kleuters en ik — Jrg. 21 (febr. / maart / april 2005) Nr. 3

Thema: TAAL

1 Een themanummer over taal?…
REDACTIONEEL
Julia Moons

2 Mondeling Taalvaardigheidsonderwijs
THEMA
Lieve Verheyden
Dat de kleuterperiode voor taal ontzettend belangrijk is, staat als een paal boven water. Hoe meer taalvaardigheden een kind in de kleuterperiode verwerft, hoe steviger dat kind de taken die op hem afkomen, aankan… zowel op het vlak van schoolse prestaties allerhande, als in het dagelijkse leven, dat vol emotionele, sociale, cognitieve, … uitdagingen zit.

6 Circus Kiekeboe
THEMA
Machteld Verhelst
In de klas gebruik maken van de thuistaal van allochtone kinderen, is niet eenvoudig, en zeker niet vanzelfsprekend. Nochtans biedt de inzet van thuistalen nogal war voordelen, niet in het minst voor wat het welbevinden en de betrokkenheid van de kleuters betreft.

10 Juf, je moet wel lezen wat er staat, hŽ!
THEMA
Lieve Verheyden
Schriftelijke communicatie maakt deel uit van de wereld waarin kleuters zich bewegen. Hun exploratiedrang brengt hen dus ook tot op dat terrein: ze ontdekken de aanwezigheid van geschreven boodschappen (pictografische tekens en geschreven taal); ze zien mensen rondom zich boodschappen formuleren en ontcijferen. En al heel vroeg zijn ze ook zelf bezig met ontcijferen en formuleren. Niet altijd verbaal, natuurlijk, ook pictografisch.

14 Lise was Peter. Maar wie was de wolf?
THEMA
Kris Meneve
Onze tweede kleuterklas is ondergedompeld in de sfeer van ‘Peter en de wolf’, …

15 Taalhoekentaal
DOEKATERN

19 De GOK-leerkracht
Tinneke Meurrens
Een extra kans op begeleiding op maat: een praktijkverhaal.
GOK = gelijke onderwijskansen (GOK-decreet: juni 2002)

20 Taal beschouwen
THEMA
Silvie Van Oosthuyze
Met ’taalbeschouwing’ verwijst men naar ‘stilstaan bij en nadenken over taal’. Bij taalbeschouwing staat de taal zelf in de spotlight, is die zelf het onderwerp van verwondering en nader onderzoek.

23 HŽ, hier staat de ZZZZ van Zorro!
HET FFB IN DE PRAKTIJK
Lieve Verheyden
Het fonologisch/fonemisch bewustzijn (FFB) is een onderdeel van het taalbewustzijn. Hier ligt de klemtoon op klanken als kleinste bouwstenen van de mondelinge taal. Dit bewustzijn wordt vooral ingezet wanneer kinderen leren lezen en schrijven.

24 Tien voor taal?
THEMA
Kristien Coussement
In het kleuteronderwijs zijn observatie en evaluatie, ook van taalvaardigheid, geen doel op zich. We observeren en evalueren om kleuters gerichter te kunnen ondersteunen. Het proces van informatie verzamelen tot het verwerken van die informatie in de onderwijspraktijk is echter bijzonder complex. Met dit artikel hopen we de kleuteronderwijzer op dat vlak een hand te kunnen reiken.

27 Verhalen zijn vensters op de wereld
THEMA
Chris Mazarese en Lieve Verheyden
De materialen die we in de klas brengen, de verhalen of anekdotes die we vertellen, de boeken die we voorlezen, allemaal samen bieden ze jonge kinderen een bepaald wereldbeeld aan: welke mensen horen er thuis? Waar wonen ze? Wat willen ze? Wat doen ze? Hoe verhouden ze zich tot elkaar?

29 Muzische vorming: taal, drama
THEMA
Birgit Verelst, Katty Timmermans, An Sevenants en Greet Vereyken
Binnen ‘muzische vorming: taal, drama’ brengen we kleuters in contact met een variatie aan muzische of kunstzinnige uitingen (verhalen, versjes, toneel/poppenspel). Aan de andere kant geven we hen heek wat ruimte om zelf muzisch te uiten wat ze ervaren (hebben), wat hen bezighoudt. Doordat we daarbovenop met de kleuters ook het gesprek aangaan over muzische uitingen, hopen we de kinderen maximaal te kunnen stimuleren in hun muzische groei.