io Internationaliseren in Onderwijs — Jrg. 33 (voorjaar 2013) Nr. 64

2 Nieuwe verschenen bij het Europees Platform
– Rapport: Excellentie door profilering in het voortgezet onderwijs
– Brochure: Tweetalig Havo
– Boek: Excelleren in tweetalig onderwijs
– Boek met cd-rom: Frans en Duits op de basisschool
– Voorlichtingsuitgaven: menukaart, brochure, folder tweetalig onderwijs, fact sheet leermiddelen en publicaties

3 Thuis in Europa, thuis in de wereld
VOOR DE LEZER
Onno van Wilgenburg (Europees Platform – cošrdinator talen)

4
‘Onze man en vrouw in Brussel’: Europa is ook van belang voor Nederlandse scholen
ALGEMEEN
Gerard Haverkamp
Fried Kramer en Charlotte Geerdink houden als ‘onze man en vrouw in Brussel’ relevante ontwikkelingen in het onderwijsbeleid van de Europese Unie in de gaten. Hoewel de Europese Commissie formeel nauwelijks bevoegdheden op dat gebied heeft, gebeurt er vŽŽl in de EU wat het Nederlandse onderwijsveld raakt en waar Europa wel degelijk iets over heeft te zeggen.

6 De intieme verbintenis van onderwijs en het Europees burgerschap
ALGEMEEN
Gerard Haverkamp

Om ervoor te zorgen dat burgers goed ge•nformeerd zijn over Europa, is onderwijs fundamenteel. Hoe komen de inwoners van de EU-landen anders iets te weten over hun rechten en mogelijkheden om – waar zij maar willen in de Europese Unie – te wonen, te werken, te studeren of met pensioen te gaan? ”Onderwijs en Europees burgerschap zijn intiem met elkaar verbonden.”

8 Drie scholen zingen met elkaar op de Europese dag van de talen
BASISONDERWIJS
Gerard Haverkamp
Leerlingen van basisschool De Egelantier in Soest zongen op de Europese Dag van de Talen samen liedjes met kinderen op een school in Litouwen en in Hongarije. “Iemand die ver weg is, is ook eigenlijk heel dichtbij. Je kunt gewoon met elkaar communiceren, dankzij de moderne techniek en mits je moeite doet om vreemde talen te leren.”

10 Nieuw: Website TTO voor leerlingen van groep 8
VOORTGEZET ONDERWIJS
Onno van Wilgenburg, cošrdinator talen, Europees Platform
Het landelijk netwerk tweetalig onderwijs (tto) – inmiddels meer dan 120 scholen sterk – plaatste tot voor kort jaarlijks een advertentie in een landelijk dag- of weekblad. In deze advertentie werden gewoonlijk alle tto-scholen genoemd. Een wervende tekst riep aankomende middelbare scholieren en hun ouders op om voor een tto-school te kiezen. Als wervingsstrategie had de jaarlijkse advertentie echter zijn langste tijd gehad: de paginagrote uiting werd lang niet door alle ouders van potenti‘le tto-leerlingen opgemerkt, en al helemaal niet door die leerlingen zelf. Een verandering van strategie was dus het devies.

11 Nieuwe TTO-site in de schoolpraktijk
VOORTGEZET ONDERWIJS
Gerard Haverkamp
De keuze voor tweetalig onderwijs maak je als kind van 11, 12 jaar niet zomaar. Want wat is dat, tto? Is het moeilijk? Waarom zou je daarvoor kiezen en is er een tto-school bij mij in de buurt? Zo zijn er nog veel meer vragen. Speciaal voor deze leerlingen is er nu de site www.ikkiestto.nl.

12 Mobiliteit van individuele leerlingen
VOORTGEZET ONDERWIJS
Katrin Pannekeet, medewerker projecten Europees Platform
Mobiliteit voor individuele leerlingen is een onderdeel van het subsidieprogramma Comenius van de Europese Commissie. Met behulp van Comenius Mobiliteit van individuele leerlingen kunnen scholieren uit het voortgezet onderwijs drie tot 10 maanden bij een gastschool en gastgezin in het buitenland verblijven.

13 Gymnasiumleerling Teun Ederveen ging naar school in Portugal
VOORTGEZET ONDERWIJS
Gerard Haverkamp
Familie, vrienden, klasgenoten zeggen het allemaal: de Teun Ederveen die begin september naar Portugal vertrok, was een andere jongen dan de Teun Ederveen die drie‘nhalve maand later terugkeerde in Nederland. ”Ik ben zelfstandiger geworden, zelfbewuster ook. Dat is ook niet zo vreemd als je zo’n periode weg van huis bent”, zegt de 15-jarige gymnasiumleerling uit Geldrop.

14 Scholen voor praktijkgericht onderwijs leren over de grens en met elkaar
VOORTGEZET ONDERWIJS
Liesbeth van Heeswijk, docent Engels en Nederlands, Merletcollege Mill
Mooie woorden of een ‘papieren’ project horen niet zo bij partnerscholen Merletcollege Mill (Noord-Brabant) en de SMVTS (Sint-Maarten Vocational Training School). Voor ons praktijkgericht onderwijs zetten we bij internationaliseren liever in op al doende leren. En dat werkt!

16 Amsterdamse TTO-leerlingen op school in Australi‘
VOORTGEZET ONDERWIJS
Corien van Zweden, journalist en moeder van Lisa en Sara
Van je vertrouwde school hartje Amsterdam naar een ‘highschool’ in Melbourne zonder jongens en met een verplicht schooluniform. Lisa (15) en Sara (13) Zuidema verruilden hun tto-klas (tweetalig onderwijs) op het Berlage Lyceum tijdelijk voor Melbourne Girls College. ”Het is geweldig om mee te maken!”

18 ”Maak internationale ori‘ntatie onderdeel van alle curricula”
LERENOPLEIDING
Gerard Haverkamp
Studenten van de lerarenopleiding, hebben zij een meerwaarde wanneer ze voor hun studie ook in het buitenland zijn geweest? Zijn zij beter dan hun collega’s die thuis zijn gebleven? ”In het algemeen vinden we van wel. Maar er is geen meetlat. Er is ook nooit onderzoek gedaan naar de effectiviteit van buitenlandstages”, merkt voorzitter Ben Bartels van het Centrum internationalisering lerarenopleidingen (Cilo) aan. Het is tijd dat daar verandering in komt, vindt het Cilo.

19 Tips voor Grundigtv-aanvragers
VOLWASSENENEDUCATIE
Marissa van der Valk, medewerker subsidies Europees Platform
Docenten in volwasseneneducatie kunnen nog subsidieaanvragen doen voor de Grundtvigonderdelen ‘Nascholing’, ‘Bezoeken en Uitwisselingen’ en ‘Voorbereidende Bezoeken’. Maar… het aantal aanvragen wordt steeds groter, terwijl het budget niet meestijgt. Tegelijkertijd word ook de controle steeds scherper en vallen er meer aanvragen af. Maar niet die van u, want u leest onderstaande tips om uw aanvraag nog beter te maken.

20
KORTWEG
– Kiezen voor internationaliseren?
Serviceabonnement internationaliseren
– Oproep lezersonderzoek

21 Lerende cultuur vraagt om internationaliseren
Nico de Jong
COLUMN

22 Overzicht programma’s, projecten en activiteiten internationaliseren in onderwijs

24 Nieuw: Ambassadeurs Internationalisering bij u op school / Informatie en advies bij internationaliseren
Simone Spakman, medewerker communicatie, Europees Platform