Egoscoop — Jrg. 17 (februari 2013) Nr. 2

Thema: TOETSEN

2 Colofon

3 Voorwoord

Geert Bors (eindredacteur Egoscoop)
De ‘Terloopse Toets’…

4 Wat vinden de kinderen eigenlijk?

APENKOOI / THEMA

Ellen Emonds & leerlingen van groep 6/7A Basisschool De Bonckert
Toetsen betekent volgens De Dikke van Dale dat je meet wat iemand kan of weet. Ik vind van alles van toetsen, mijn collega’s binnen en buiten school ook, de minister, de inspecteur, het bestuur: iedereen heeft er een mening over. Maar wat vinden de kinderen eigenlijk? Ik besloot het ze gewoon eens te vragen.

6 Cito binnenstebuiten
INTERVIEW / THEMA
Anne van Hees
Het doel van de grondlegger van Cito, professor Adriaan de Groot (1914-2006) staat nog steeds als een huis: het tegengaan van willekeur in het onderwijs door goed en eerlijk toetsen en beoordelen.

9 Schoolsysteem
GEDICHT
Jan Kal

10 Uitgaan van verschillen / In gesprek met Ton van Rijn en Marianne Rongen
DIALOOG / THEMA
Eshter Poos
Ieder kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Dit is een belangrijk uitgangspunt van de visie basisschool Wittering.nl. Toetsen op vaste momenten past hier niet bij. Dit betekent echter niet dat Wittering.nl tegen toetsen is. Men heeft zichzelf eigenaar van toetsen gemaakt en zet deze in om kinderen te volgen, eigen waarnemingen te controleren en nieuwe doelen te stellen. In gesprek met Egoscoop vertellen Ton van Rijn en Marianne Rongen over toetsen op Wittering.nl.

12
Dankzij of ondanks?
COLUMN / THEMA
Ellen Emonds
…niet dankzij, maar soms ondanks de Citotoets.

13 Toetsen? Prima, maar wel mŽt de kinderen!
COLUMN / THEMA
Ellen Emonds

1
5 Kijk ik groei!
COLUMN
Wilma van Esch


16 Ook in Nederland volop vrijheid en vertrouwen / Onderwijsinspecteur Rohde over Finse en Nederlandse lessen
REPORTAGE
GŽrard Zeegers
”In Nederland kennen leraren, net als in Finland, veel vrijheid waar het de inrichting van het onderwijs betreft. Zorg dus leraar, dat je je eigen keuzes kunt maken. Voorkom dat je een slaaf wordt van de methode, de toetsen, ofde inspectie.” Met deze woorden startte onderwijsinspecteur John Rohde zijn reflectie op de Sahlberglezing ‘Finnish Lessons’. Na de Japanse lessen van meester Kanamori in de vroege herfst van 2012, was het hartje winter 2013 de beurt aan meester Salhberg om Nederlandse leraren, schoolleiders en beleidsmakers te inspireren met zijn Finse lessen. GŽrard Zeegers was ebij. Hij had ‘zijn’ inspecteur John Rohde uitgenodigd om hem te vergezellen. Daar waar schoolleiders en inspecteurs zich nog wel eens laten uitdagen om elkaar als opponent te zien, kiezen Zeegers en Rohde voor professionaliteit en partnerschap. Uitgangspunt daarbij is voor beiden het handhaven, dan wel verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs. Gezamenlijk bezochten zij de Sahlberglezing. Beiden kwamen om te luisteren, te delen en te leren.

22 Finnish lessons
/ Wat Nederland kan leren van het Finse onderwijs
UITGELEZEN
GŽrard Zeegers
“Als u besluit om dit boek te lezen, dan beloof ik u een verrassend verhaal over de basisgedachte achter het verbeteren van het onderwijs voor alle Finnen.” Sahlberg opent zijn ‘Finse lessen’ prikkelend en daagt Nederlandse leraren uit om kennis te nemen van de Finse opvattingen over opvoeding en onderwijs. Sahlberg schreef nadrukkelijk geen boek over de structuur en inhoud van het Finse onderwijs. Hij beschrijft vooral de veranderde politieke en maatschappelijke opvattingen die de Finnen aanzetten om succesvolle hervormingen door te voeren. Met zijn boek houdt Sahlberg tevens een vurig pleidooi voor samenwerking, personalisatie, gelijkwaardigheid en professionaliteit.

24 Experiment Fontys: “Zelf de toetsvragen verzinnen? Maar dan weten we de antwoorden toch al?
ANALYSE
Annemarie van den Broek
In een Fontys-innovatietraject vertelt Annemarie van den Broek haar studenten dat ze zŽlf de vragen mogen verzinnen voor hun toets. Ongeloof. Een lacherige sfeer. Totdat de groep beseft dat ze het meent. Een aantal weken later blijkt het helemaal niet zo’n ‘relaxte opdracht’: ”Je moet de theorie Žcht goed begrijpen om er een goede vraag over te kunnen maken”.

27 Spoedcursus: Hoe maak ik een examen?
COLUMN / THEMA
Clemens Geenen

28 “We stoppen met oefenen. Jullie kunnen het!”
DAGBOEK
/ THEMA
Marieke Jansen-Kellendonk
Al in september oefenen voor de Cito-toets? Nee, dat zou leerkracht Marieke Jansen noo’t doen. Want een kind is toch veel meer dan een score, en het onderwijs is toch zoveel meer dan taal en rekenen? Maar dit jaar wed
Marieke de juf van groep 8. ”Als ik in november de zoveelste oude Cito-toets tevoorschijn haal, denk ik: ”Wat is er met mijn idealen gebeurd?” Een dagboek over de strijd tussen hoe je wilt zijn en hoe je handelt. Cito-overdenkingen van een groep-8 juf.

32
Evalueren volgens het Brasconcept / “Wie kan er nou beter vertellen hoe het met je gaat dan jijzelf?”
SCHOOLVOORBEELD / THEMA
Ingrid van Reede van Oudtshoorn
Basisschool De Bras doet het helemaal anders. Met familiegroepen bijvoorbeeld, waar kinderen van 7 tot 12 bij elkaar zitten. Ook het evalueren van de ontwikkeling van ieder kind gebeurt op de ‘Brasmanier”. Hoe krijg je kinderen, die verschillende mentoren hebben, in verschillende ruimtes werken en vooral vergeleken worden met zichzelf nou goed in beeld? En hoe sla je de brug naar het voortgezet onderwijs? Mentor Marjan van Rijn: ”Vo-scholen stellen vast dat onze schooladviezen kloppen of zelfs wat aan de voorzichtige kant zijn.”

35 Koude pap
COLUMN
Anne van Hees

36 Relatie tussen portfolio assessment en motivatie / “Evalueren is geen sluitstuk, maar een schakel: het leren gaat door.”
INTERVIEW / THEMA
Geert Bors
Toetsen? Dat associeert pedagoge Diana Baas met stilte, een pen en een blaadje. Ze doet promotieonderzoek naar een heel andere manier van evalueren: geen evaluatie v‡n het leren, maar evalueren —m te leren, via portfolio’s, zodat leerlingen zicht krijgen op hun eigen leerproces. ”EŽn schoolleider constateerde: ‘Het gaat dus vooral om de kwaliteit van onze feedback’. Dat was een onbedoeld effect van mijn aanwezigheid. Maar het had misschien wel bedoeld moeten zijn.”