Egoscoop — Jrg. 17 (december 2012) Nr. 1

Thema: KANAMORI’S LEVENSLESSEN

2 Colofon

3 Voorwoord
Geert Bors (eindredacteur Egoscoop)
“Tuurlijk, je kunt een voorwoord overslaan, maar… ”

4
Kinderen willen grenzen opzoeken. Dat toont hun levenskracht.
APENKOOI
Marcel van Herpen & Geert Bors
Zelfs een kind dat niet van gym houdt, wordt blij van apenkooi: alle toestellen uit de kast en spelen maar! De openingsrubriek Apenkooi biedt diezelfde vrije ruimte. Dit keer bespreken Marcel van Herpen en Geert Bors een scene uit de film Children Full of Life en geven zo een introductie tot het fenomeen Kanamori en zijn Levenslessen.

6 Het aanraakdilemma I
DUBBELARTIKEL
Tom Pellis
Op een middag verschenen de meiden van groep 7 collectief aan Tom Pellis’ bureau: waarom knuffelen en stoeide hij wŽl met de jongens, maar nooit met hen? Het drukte de kersverse schooldirecteur nog veel dichter op de levenslessen van Kanamori en de vraag naar het belang van aanraking in de schoolcontact.

8Het aanraakdilemma II
DUBBELARTIKEL
Simone Mark
Omgangsprotocollen met leerlingen verkrampen. Onder leraren heerst handelsverlegenheid en onmacht, als het gaat om de fysieke omgang met kinderen. Pedagoge Simone Mark stelt dat het vermijden van contact niet nodig is en zelfs schadelijk kan zijn: ”Wat wil je een kind leren: dat zijn huid een gesloten luik is, of eentoegangspoort tot de wereld?”

11Mag het even stil zijn?
COLUMN
Wilma van Esch


12 Kanamori’s levenslessen ingezet tegen pestgedrag op Sint Maarten: “Hoe strijk je de littekens weer glad?”
REPORTAGE
Ria Uiterloo
Een tweet vanaf het eiland Sint Maarten wees ons erop dat Kanamori’s levenslessen inmiddels een mondiaal fenomeen worden: na een ontmoeting met Kanamori in Nederland, vertoonden schoolleider Ria Uiterloo en haar leerkracht van groep 7/8 ‘Children Full of Life’ aan de kinderen. Het thema pesten resoneerde het meest in de klas: “Ik begon ook te pesten, om wraak te nemen. Door deze film wil ik dat niet meer.”

15 De overeenkomsten tussen Kanamori en een Haagse politieagent
TERZIJDE
Ingrid van Reede van Oudtshoorn
Kanamori in het basisonderwijs, in het vo en op de Pabo. Het na-ijleffect van zijn levenslessen in Nederland, Belgi‘ en op Sint Maarten. Net als je denkt dat je alle facetten wel zo’n beetje gehad hebt, blijkt de Japanse leraar ——k een inspiratiebron voor studenten aan de Haagse politieacademie. Ingrid van Reede van Oudtshoorn rapporteert: “Een empathische autoriteit worden – daar gaat het om.”

16 ”Wat ik geleerd heb van Kanamori”
OVERDENKING
Luc Stevens
Tot zijn verbazing merkte Luc Stevens dat hij maar weinig vragen had aan zijn Japanse gast, Toshiro Kanamori. ”Ik had ze niet, omdat hij ze meteen beantwoordde,” stelt hij achteraf vast. In dit artikel slaat Stevens een brug tussen zijn eigen onderwijsvisie en Kanamori’s levenslessen:”In alles spreekt Kanamori over verbinding – tussen leven en dood, tussen mensen onderling. Hij houdt, kortgezegd, alles heel.”

18”Als ŽŽn kind niet gelukkig is, is niemand gelukkig”
OVER HET BOEK
In mei 2012 gaf Toshiro Kanamori toestemming om het boek ‘Inochi no kyokasho’naar het Nederlands te vertalen en beschikbaar te maken voor de Nederlandse onderwijswereld.

20 ”Wat suddert er na van Kanamori’s bezoek? Best veel!”
INTERVIEW
Geert Bors
Kanamori wil bovenal dat de kinderen in zijn klas ‘happy’ zijn. Het Ervaringsgericht Onderwijs heeft ‘welbevinden’ centraal staan. In hoeverre betekenen die twee begrippen hetzelfde? EGO-onderwijskundige Ludo Heylen ziet kleine verschillen, maar vooral grote verwantschap: ”Kanamori’s levenslessen zijn van onschatbare waarde. In essentie heb ik geen culturele barrirs gezien.”


27 Het hele kind in de picture
COLUMN
Anne van Hees

28Levenslessen over wederkerigheid en recht van spreken
ANALYSE
Geert Bors
Marcel van Herpen zat dicht op het vuur tijdens de Kanamori-tiendaagse. Niet alleen was hij degene die zes jaar terug het eerste contact met de Japanse leraar legde, maar hij vergezelde zijn gast ook meerdere dagen. Dat leidde tot een aantal bijzondere inzichten: ”Zijn er taboes? Dingen waar we niet over kunnen spreken?” Vroeg Marcel voor een interview. Het antwoord intrigeert hem nog steeds.

31Kanamori’s boek Levenslessen behandelt bijna ‡lles
UITGELEZEN
Eline Stolp
Kunstdocente Eline Stolp sloot vorig schooljaar af met een verdrietige mededeling aan haar mentorklas: het kindje in haar buik bleek niet levensvatbaar. Opeens was ze zelf ook een ervaringsdeskundige, zoals Kanamori ze uitnodigt in zijn klas. In dit artikel bespreekt Eline de relevantie van zijn werk voor het voortgezet onderwijs: ”Wat ik bij Kanamori zag, had rechtstreeks betekenis voor hoe ik mijn kinderen de volgende dag wil benaderen.”

34 De ongelukkige klas, een reconstructie
CASESTUDY
Geert Bors m.m.v. GŽrard Zeegers
Een klas twee jaar lang collectief ongelukkig en de moeizame tocht van een schoolteam om, met kinderen en ouders, het tij te keren.

40 De ongelukkige klas, een 360 graden feedback
CASESTUDY
GŽrard Zeegers
In aanvulling op de casestudy ‘De ongelukkige klas’ hield schoolleider GŽrard Zeegers interviews met betrokken leerkrachten en ouders. Hoe beleefden zij de situatie en de gekozen oplossingen? En wat willen zij de school meegeven?

44 Joost wil niet naar school. Nooit meer.
COLUMN
Ellen Emonds

47 Meer artikelen over bezoek kanamori
WEB