Egoscoop — Jrg. 15 (oktober 2010) Nr. 1

Thema: REKENEN

3
VOORWOORD
Wilma van Esch

4 Ervaringsgericht rekenen
THEMA
Cathe Notten
Hoe verbeter je de kwaliteit van je reken-wiskundeonderwijs? In het hele land en in alle schooltypen zijn leerkrachten en schoolbesturen met deze vraag bezig. Leerkrachten in het ErvaringsGericht Onderwijs voelen zich soms beperkt in hun mogelijkheden door het gebruik van een methode. Leerlingen hebben het gevoel dat hen in de rekenles vooral naar de bekende weg wordt gevraagd. Dit hoeft echter niet zo te zijn. In dit artikel wordt betoogd dat het ErvaringsGericht Onderwijs, door de keuze aan te sluiten bij de belevingswereld van kinderen, bij uitstek geschikt is om kinderen goed te leren rekenen zo lang er goed op gelet wordt dat de rekenwiskundeinhouden op een verantwoorde manier en voldoende aan bod komen.

8 Spelend rekenen met jonge kinderen
THEMA
Monique van der Heijden & Esther Poos
Jonge kinderen zijn spelenderwijs al vaak bezig met rekenen. ‘Die grote pop past niet in de kinderwagen! Zijn er genoeg bekers voor iedereen? Welke dag is het vandaag?’ Ook tijdens het opruimen zijn kinderen met rekenen (ordenen en meten) bezig. Recent Amerikaans onderzoek toont aan dat de vaardigheid met getallen bij jonge kinderen hun latere schoolprestaties in rekenen en lezen het beste voorspelt (Duncan e.a., 2007). Een pleidooi dus om je als begeleider van jonge kinderen ook sterk te richten op het stimuleren van de reken-wiskundeontwikkeling. In dit artikel beschrijven we aan de hand van praktijkvoorbeelden uit groep 1-2 van Esther Poos hoe je aan de hand van rekenroutines de reken-wiskundeontwikkeling spelenderwijs kunt stimuleren en de rol van de leerkracht hierbij.

12 Even kijken
COLUMN
Marcel van Herpen

13 Rekenen op de pabo
THEMA
Annemarie van den Broek
Over de aanname dat pabostudenten niet kunnen rekenen en dat pabo’s onvoldoende aandacht besteden aan het vak rekenen en wiskunde, is in Nederland al veel geschreven. In dit artikel wil ik een positief geluid laten horen over het rekenonderwijs op de opleiding en daarmee inzicht geven in wat er wŽl wordt gedaan!

14 Je moet op je leerkracht kunnen rekenen
THEMA
Ellen Emonds
Rekenen is een vak waar je als leerkracht absoluut iets van kunt maken. In mijn klas probeer ik de rekenlessen betekenisvol, uitdagend en boeiend te maken, om zo de kinderen enthousiast en betrokken te krijgen. Rijke Rekenproblemen zijn daarvoor zeer geschikt. Een probleem binnen een voor kinderen betekenisvolle situatie is werkelijkheidsnabij en geeft je als leerkracht de mogelijkheid om leerlijnen te combineren. Zo is het heel goed mogelijk om aardrijkskundelessen te integreren in rekenlessen.

16 “Die van mij kan geen staartdeling”
THEMA
Cathe Notten

De meeste ouders hebben leren rekenen in een tijd dat er voor de klas een meester of juf stond die een som voordeed. Vervolgens nog eens en nog eens, waarna de leerlingen geacht werden het op exact dezelfde manier na te doen. Als je een som aanpakte op precies dezelfde manier als de meester of juf, dan kon er niets fout gaan. Rekenboekjes uit die tijd lieten pagina’s vol met rijtjes zien, met soms onderaan ŽŽn ‘redactiesom’. Het is daarom niet gek dat hun referentiekader voor rekenen stampen en cijferen is. Een zoon of dochter die thuis iets uitrekent blijkt het heel anders aan te pakken dan de ouders gewend zijn en dan ontstaat soms een probleem. De goedbedoelende ouders lossen de som cijferend op, terwijl hun zoon of dochter kolomsgewijs rekenend, of met gebruik van een verhoudingstabel aan het werk is. De volgende dag stat er een verontruste ouder in je klas: ” Ilse kan geen staartdeling!”

18 Boeken en websites
THEMA
Tips voor vakliteratuur, prentenboeken, telboeken en boeken voor de bovenbouw rond het thema Rekenen.

21 ‘Op een goede leerkracht kun je rekenen’
POSTER

25 Hoe groot is een boom?
COLUMN
Anthony Vogels

26 De magie van getallen
THEMA
Annemarie van den Broek
Pas op late leeftijd heb ik mijn eerste positieve ervaringen met rekenen en wiskunde opgedaan. Een docent op de PABO met grote liefde voor zijn vak opende de wereld van getallen en leerde me de basale vaardigheden. Ik bleef mezelf echter de vraag stellen waarom rekenen zo belangrijk is. Bij leraren kreeg ik vaak het onbevredigende antwoord dat dit gewoon erg handig is, bij het boodschappen doen en zo, maar er moest toch meer zijn. Om rekenen en wiskunde een nieuwe kans te geven, ben ik op zoek gegaan naar antwoorden. Mijn zoektocht begint ver in de geschiedenis, waar de eerste getallen ontstonden. Zo’n 8000 jaar geleden bij de overgang van de jagerssamenleving naar de landbouwers.

28 De aanschaf van een geschikte rekenmethode… hoe kom je tot een verantwoorde keuze?
THEMA
Sjoerd Huitema, Anneke van Gool
Artikel met informatie voor scholen voor het ori‘nteren op een geschikte methode voor rekenwiskunde onderwijs. Met informatie over de methodes De wereld in getallen, Alles telt, Rekenrijk en Pluspunt.

33 Rijk rekenprobleem
COLUMN
Carm Barten

34 Met een open mind naar kinderen kijken
THEMA
Ingrid van Reede van Oudtshoorn

In deze bijdrage laat Belinda Terlouw ons zien wat haar visie en ervaringen zijn ten aanzien van het rekenonderwijs. Belinda is docent aan de Katholieke Pabo in Zwolle en projectleider Speciaal Rekenen aan het Freudenthal Instituur. Als projectleider ondersteunt ze scholen voor speciaal en regulier basisonderwijs bij de invoering van realistisch rekenen. Haar verhaal gaat, over verbinden, welbevinden en betrokkenheid. Maar altijd gerelateerd aan haar vak: rekenen. Hier gaat ze in op hoe ze naar kinderen kijkt en wat dat betekent voor de ontwikkeling van de rekendeskundigheid van haar studenten.

38 Spelletjes in de rekenles
THEMA
Cathe Notten
Het gebruik van spelletjes in de rekenles is een mooi middel om betrokkenheid en welbevinden naar ongekende hoogten te zien stijgen. “Gaan we weer rekenen?”, hoor je uit de mond van kinderen die aanvankelijk ongelukkig naar hun sommen konden kijken. Door regelmatig op een verantwoorde manier spelletjes in te zetten, zie je het rekenen met de methode vaak ook met sprongen vooruit gaan. Hoe je spelletjes kunt inzetten in je rekenles wordt beschreven in dit artikel.

40 Eigen producties als basis voor goed rekenonderwijs
THEMA
Annemarie van den Broek
‘Reflectie en eigen producties’ is ŽŽn van de leidende principes in het realistisch rekenonderwijs (Goffree, 1993; Menne, 2001; Treffers, 1987; Treffers, De Moor & Feijs, 1989). Dit is echter een brede term die voor meerdere interpretaties vatbaar is. In een gesprek met Julie Menne, gepromoveerd op het proefschrift ‘Met sprongen vooruit’, proberen we dit principe meer vorm te geven. Wat leveren eigen producties op en waarom is dit zo essentieel in het leren rekenen van kinderen? Vanuit eigen ervaringen met kinderen en het populaire rekenprogramma ‘Met sprongen vooruit’, dat inmiddels op veel basisscholen wordt gebruikt, geeft Menne antwoord op deze vragen.