Egoscoop — Jrg. 15 (februari 2011) Nr. 3

Thema: BUITEN – BRENG DE NATUUR NAAR DE KINDEREN

3 Valtraining

VOORWOORD

Annemarie van den Broek (Redactielid Egoscoop)

4 Breng de natuur naar kinderen
THEMA
Kees Both
Mens-zijn en natuur horen bij elkaar. Intensieve natuurervaringen zijn goed voor het welzijn van kinderen en voor hun betrokkenheid bij de natuur. In een tijd dat deze natuurervaringen voor veel kinderen buiten beeld raken, is het van belang om de natuur naar de kinderen te brengen. We moeten de buitenruimte van de school vergroenen.

10 De boerderijschool / Levend leren op de boerderij
THEMA
Evelyne Schreurs
De boerderijschool is een vernieuwend initiatief op het gebied van boerderijeducatie waarbij kinderen van de basisschool gedurende een jaar ongeveer twintig dagdelen met hun klas werken en leren op de boerderij. Het project startte in 2006 met een pilot in Zutphen en in 2010 gaan al 550 leerlingen gedurende 90 uur per schooljaar naar de boerderijschool. Op de boerderij krijgen leerlingen de mogelijkheid om eigen ervaringen op te doen met aarde, natuur en voedsel. Ze kunnen daar het ‘echte’ leven aan den lijve ervaren. Het leren in de concrete, alledaagse wereld doet aan appl op de hele persoon. Niet alleen het denken, maar ook het voelen en willen worden aangesproken. Dit geldt bij uitstek bij het leren op de boerderij.

14 Vijf stappen om een groene buitenruimte te verwezenlijken
THEMA
Een stappenplan om een groene buitenruimte in te richten, kan scholen helpen om meer aandacht aan de buitenruimte te besteden. Studulski en Both (2009) hebben het stappenplan uit het boek ‘Vrij spel voor natuur en kinderen’ als uitgangspunt genomen en waar nodig aangevuld. De vijf fases uit het stappenplan worden kort besproken en toegelicht met praktijkvoorbeelden..

16 Haal meer uit je omgeving!

THEMA
Erwin Declerq & WIlma van Esch
De Katholieke Hogeschool (KaHo) St. Lieven heeft in 2009 onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van omgevingsonderwijs. De onderzoekers hebben hun bevindingen gebundeld op www.omgevingsonderwijs.be om daarmee leerkrachten te ondersteunen en inspireren bij het ontdekken van de leef- en schoolomgeving samen met kinderen. Laat je inspireren: haal meer uit je omgeving!

19 Bronnen voor buiten
THEMA
Korte bespreking van verschillende boeken en websites met betrekking tot het thema ‘Buiten leren’.

25 Surveilleren of reconstrueren?
THEMA / COLUMN
Wilma van Esch
Als reactie op de toenemende conflicten op het schoolplein, besloot de basisschool in Brabant geen koffiepauze meer te houden. Alle leerkrachten surveilleren voortaan tijdens het ‘speel’kwartier om toezicht te houden en confilcten in de kiem te smoren. Het was niet meer te doen voor de twee collega’s die aan de beurt waren. Dus dit leek de meest logische reactie.

26 Genieten in de schooltuin
THEMA
Jos Korsten

28 Een buitenkans – De invloed van de schoolomgeving op ontwikkeling van kinderen
THEMA
Anne van hees
Wat is de invloed van de schoolomgeving op de ontwikkeling van kinderen? Met de schoolomgeving bedoelen we de plekken buiten de school waar kinderen de gelegenheid krijgen om te spelen en te werken. Er blijkt nog maar weinig gericht onderzoek te zijn gedaan naar dit onderwerp om een concreet antwoord op deze vraag te kunnen geven. Toch denken veel mensen dat een meer natuurlijke omgeving een positiever effect heefty op deontwikkeling van kinderen dan een niet-natuurlijke omgeving. Dat is ook niet verwonderlijk, de natuur of een meer natuurlijke omgeving heeft het degelijk invloed, maar hoe staat die invloed in relatie met de visie van het ErvaringGericht Onderwijs (E.G.O.)?

30 Groene schoolpleinen
THEMA
Ingrid van Reede van Oudtshoorn
Een schoolplein kan veel meer zijn dan een pauzeplaats of overblijfplek tot de volgende bel…

34 Rust, reinheid en ravage / Buiten in kinderopvang en onderwijs
THEMA
GŽrard Zeegers
Nederlandse kinderdagverblijven bieden in toenemende mate opvang aan in bossen of parken. Diverse “traditionele” kinderdagverblijven, die zich eerder al hadden verbonden met scholen, ondernemen nu pogingen om de statische, schoolse buitenruimte een natuurlijker aanzicht te geven. Soms slaagt men er al met enkele eenvoudige ingrepen in om een begin te maken met een heuse natuurspeelplaats. Op het platteland kan de succesvolle opmars van de agrarische kinderdagverblijven eenvoudig worden verklaard door de vanzelfsprekende aanwezigheid van een uitdagende buitenruimte en dieren. Inmiddels kunnen ouders en kinderen ook al terecht op de zogenaamde buiten-kinderopvang. Deze opvang vindt volledig buiten, in de natuur, plaats, onder het motto: “slecht weer bestaat niet, slechte kleding wel”.

36 Verbonden met buiten
THEMA
Annemarie van den Broek
Waar kun je kinderen in hun meest natuurlijk uitingsvorm tegenkomen? Daar waar ze vrij mogen bewegen, zelf hun geluidsvolume mogen bepalen, niet bang zijn dat ze iets omstoten of kapot maken, daar waar de omgeving uitdaagt tot ontdekken en spel. Als je kijkt naar kinderen die buiten spelen, dan zie je kinderen in hun natuurlijke leefwereld. Van een speelplein maken ze de wereld van een tekenfilm of computerspel. Van het bos maken ze een spannend doolhof waar je verstoppertje kan spelen. Buiten kunnen kinderen zichzelf zijn, zijn ze verbonden met zichzelf, de andere en de omgeving. Deze waarde van de schoolomgeving is groot en kan nog meer benut worden in het onderwijs.