Didactief — Jrg. 43 (mei 2013) Nr. 5

Special: ONDERWIJS IN DE 21e EEUW (tussen pagina 28 en 29)
Samen leren, samen leven, samen werken. Het leven in de 21e eeuw vraagt om andere competenties van leerling en leraar. De leraar wordt facilitator, de leerling neemt meer eigenaarschap in het eigen leerproces. Kinderen worden gestimuleerd in creatieve, sociale en communicatieve vaardigheden. Ook leiderschapsskills als innovatief en kritisch denken, goed kunnen samenwerken en problemen oplossen, zijn dŽ vaardigheden van deze eeuw.

3 Riemen los
VAN DE REDACTIE
Monique Marreveld
Een paar uur voor we naar de drukker gingen lag het er: het Onderwijsverslag 2011/2012. En het valt niet mee, wat mij betreft…

6 Inbox, didactiefonline.nl, brieven, winnaar & poll
– Onderwijsonderzoek
– Gezocht: nieuwsgierige stagiaire m/v

7 Amsterdam, Van Ostadestraat 101
WANDELEN MET…
Sjoerd Karsten
‘Krijg toch allemaal de kolere.’ Wie kent die tekst uit de film Ciske de Rat niet?…

8 ‘Schoolontwikkeling gaat niet vanzelf’
ORD-ONDERWIJS RESEARCH DAGEN 2013 / INTERVIEW
Monique Marreveld

Marja Vrijnsen-de Corte onderzocht docentonderzoek in de academische opleidingsschool. Haar conclusies: er zijn grenzen aan wat we van docenten kunnen verwachten.

11 From England with love
TWEETALIG (vo)
Emmanuel Naaijkens
Docente Tracy Barnes is afkomstig uit Engeland. Een gesprek over verschillen in het onderwijs in Nederland en aan de andere kant van het kanaal.

12 Nieuws
D TO KNOW
Truus Groenewegen, Jessie van den Briej
– Drie vragen aan Peter Ruit
– Beter kiezen
– Titanic
– Techniek offensief
– Eindtoets

13 Digitaal dom
COLUMN
Jo Kloprogge

14 Nieuws
D TO KNOW
Marlies Huisman, Frieda Pruim
– Kleuterrechten
– Niet werken maar spelen
– (In)competente HPO’ers
– 13 miljoen voor praktijkonderzoek
– TIPIsch
– Opinie: ‘Moet de lat hoger?’
– Snoep of fruit?

16 Stemproblemen
GEZONDHEID
Jessie van den Broek

De nachtmerrie van elke leraar: stembandenpech. Keelpijn, schor klinken, ’s avonds na een dag voor de klas geen stem meer over? U bent niet de enige: meer dan de helft van alle leraren krijgt ooit te maken met stemproblemen. Hoe kun je stemklachten behandelen en voorkomen? En worden ze eigenlijk wel serieus genomen?

22 Taalonderwijs op z’n Europees
LEERPLAN
Filip Bloem
Op papier ziet het er prachtig uit: Europese niveauomschrijving voor vreemde talen, gekoppeld aan een praktijkgerichte visie op taalonderwijs. Maar het Europees Referentiekader Talen (ERK) vraagt veel van docenten. Online trainingsmodules helpen een handje.

23 Maria Montessori (1870-1952)
DODE PEDAGOGEN
Anne Burgers
Maria Montessori vond dat leraren zich veel te veel bemoeiden met de ontwikkeling van kinderen. Laat ze ’t lekker zelf uitzoeken, dan komt het allemaal goed.

24 Praktijkles Burgerschapsvorming
BURGERSCHAPSVORMING
Bas ter Avest
Burgerschapsvorming is verplicht op elke basisschool. Lastig soms. Op pabo Groenewoud in Nijmegen laten tweedejaars studenten zien hoe je leerlingen aan de slag krijgt met een simpele simulatiegame: groep 6 t/m 8 bouwt de derde Maasvlakte.

25 Het land van ooit
COLUMN
Frank Jongbloed

26 Lastige leerlingen de baas
ONDERZOEK
Madeleine Vreeburg
Meedoen aan een onderzoek en er zelf meteen al beter van worden? Dat is wat je noemt een win-winsituatie! Amsterdamse leraren over leren in loops.

28 Hardop denken = beter lezen
PRAKTIJKONDERZOEK
Gerda van ’t Spijker
Een goede aanpak is het halve werk. Dat laat het afstudeeronderzoek van Fleur Deenen zien. De materialen die ze voor het begrijpend lezen onderwijs op haar stageschool ontwikkelde, worden nu school en vakoverschrijdend ingezet.

Special: ONDERWIJS IN DE 21e EEUW (tussen pagina 28 en 29)
Samen leren, samen leven, samen werken. Het leven in de 21e eeuw vraagt om andere competenties van leerling en leraar. De leraar wordt facilitator, de leerling neemt meer eigenaarschap in het eigen leerproces. Kinderen worden gestimuleerd in creatieve, sociale en communicatieve vaardigheden. Ook leiderschapsskills als innovatief en kritisch denken, goed kunnen samenwerken en problemen oplossen, zijn dŽ vaardigheden van deze eeuw.

3 ‘Klasse’ teams
OPINIE
Drs. Jan Polderman, directeur Landelijk Leiderschapscentrum Expertis

4 Samen werken als team
21ST CENTURY SKILLS
Jan Polderman
Hoe organiseer je het werk in de klas van de 21ste eeuw? Welke skills zijn nodig? De rol van de leraar verschuift van lesvoorbereider naar klassenmanager. De klas wordt een team waarin samenwerken het hoogste doel is.

6 Samen de regels opstellen: Power to the pupil
KLASSENVERGADERING
Casper Hšyng
Hoe bereid je je leerlingen voor op een leven in de 21ste eeuw? Door de ‘klassenvergadering’ voelen leerlingen zich meer verantwoordelijk voor hun eigen leerproces. ‘Een Amerikaans voorbeeld dat in Nederland navolging verdient’, aldus Jan Polderman van het Landelijk Leiderschapscentrum Expertis.

8 Doe de test
TEST
Marlies Huisman
Ben jij al klaar voor de 21ste eeuw?

10 Eigentijdse aanpak / Na tijden van groei weer praten over onderwijs
KETENAANPAK
Casper Hšyng
Rekenonderwijs in de 21ste eeuw vraagt om een eigentijdse aanpak. ‘Van bestuur tot leraar, iedereen is betrokken’, ervaart schoolleider Marja Baede van basisschool De Eschmarke in Enschede.

12 Onderzoekslab van de onderwijspraktijk / Reflecteren met collega’s in de klas
PROFESSIONELE LEERGEMEENSCHAP
Cora Blaak, Casper Hšyng
Basisschool De Linde in Oldenzaal werkt op een eigentijdse manier aan de professionalisering van het team. In Professionele Leergemeenschappen werken leraren en schoolbegeleiding intensief samen om de eigen onderwijspraktijk te verbeteren. ‘Ik kijk nu kritischer naar mijn eigen lessen’.

14 FAITS Divers
Casper Hšyng
– 21e eeuws onderwijs global
– Voer voor discussie
– Leesprestaties verbeteren
– Social Media: van de tas in de klas
– Netwerk 21
– Serious gaming voor leiders
– Het 21st century woordenboek

16 Trots op onze school!
MINI-POSTER

Gert Gelderblom

29 Alles voor de show
PRAKTIJKNIEUWS
Peter Zunneberg
Vmbo-leerlingen uit Hoogeveen grepen naast de Nationale Onderwijsprijs, maar hun modeshow viel wel op tijdens het feest rond de prijsuitreiking.

29 Een eigen app
PRAKTIJKNIEUWS
Peter Zunneberg
Basisschool de Hoeksteen is samen met twee andere scholen de eerste school van Nederland die een eigen school-app gebruikt.

30 ‘Een school moet dichtbij zijn’
DE SCHOOLREIS
Stef Verhoeven

OBS De Bloeiende Betuwe.

32 Kloppen die plaatjes wel? / Meer dan een plaatje bij een praatje
ONDERZOEK
Marlies Huisman
Martijn Kleppe onderzocht de foto’s die in geschiedenisboeken vaak terugkomen. Zijn conclusie: geloof niet alles wat je ziet en leer leerlingen kritisch te zijn.

34 Nieuwe kijk op verzuim
I-D
Peter Zunneberg
Leidt digitale registratie door docenten tot beter zicht op lesverzuim? AOC Wellantcollege liet het onderzoeken.

35 Onderzoek kort
ONDERZOEK
Bea Ros
– Burgerschap: van saai naar spannend (ORD 2013)
– ADHD en Dyslexie zijn verwant
– Getallentaal
– Buitenland: Gender in de rekenklas
– ‘Goede leraren doen aan theatersport’
– Didactief dating

39 Onderzoek nieuw
ONDERZOEK
– Zelfregulerend leren
– Teamleren
– Onderwijsbeleid

40 Denkwerk
BEELDSPRAAK

42 Een tandje erbij
ONDERZOEK
Simone Doolaard
Met een training kunnen leraren snel beter zicht krijgen op wat PO-leerlingen kunnen en hoe zij in de klas van elkaar verschillen. Om vervolgens ook onderwijs op maat te geven, is vers twee. Maar het kan wel, met wat meer aandacht voor je eigen les.

45 Versterk onderzoek als vak op de pabo’
ORD-ONDERWIJS RESEARCH DAGEN 2013 / REPORTAGE
Emmanuel Naaijkens
Stimuleer de onderzoekende houding van pabo-studenten. Daarmee verbeter je de kwaliteit van het onderwijs, stelt dr. Wietse van der Linden, docenten aan de Fontys Pabo Tilburg.

46 ‘Meer onderzoek naar didactiek wil ik’
ORD-ONDERWIJS RESEARCH DAGEN 2013 / INTERVIEW
Monique Marreveld
Jelle Kaldewaij is nu een paar maanden directeur van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. Weer een bobo erbij of heeft deze man verstand van onderwijs? Didactief sprak met hem.

48 De favoriete leraar van Floor de Goede
INTERVIEW
Bea Ros
Striptekenaar Floor de Goede zat van 1984-1993 op de Dr. Oepke Noordmansschool in Amsterdam Slotervaart. Zijn kleuterjuf was Pauline de Wit, van 1980-1987 op deze school en inmiddels leerkracht op de St. Paulusschool.

50 D to Go
– Gezocht: meesterlijke apps
– Kunstig opvoeden
– In het zonnetje
– Skills uit Zeeland
– Scheiden
– Letterschool
– Uit met inhoud
– Hokus Pokus
– Agenda

52 Boeken Mail & win Wonder
Bea Ros, Monique Marreveld
– Op leven en dood
– Volgers en vormers
– Goed aangepakt
– Denken in beelden
– Mijn ouders migreerden om erop vooruit te gaan
– Geef die kennis even door

55 Colofon & Volgende maand
– Groot gala
– Chocolade is geen chocolade
– De keuze van Geert
– De onderzoekende docent