Didactief — Jrg. 43 (juni 2013) Nr. 6

3 Kennis moet rollen
VAN DE REDACTIE
Geert ten Dam
Of ik ‘gasthoofdredacteur’ wilde zijn van het juninummer van Didactief. Daar zeg je geen ‘nee’ tegen.

6 Inbox, didactiefonline.nl, brieven, winnaar & poll
– Detectiepoortjes op school?
– Gezocht nieuwsgierige stagiaire m/v

7 Den Haag, Het Binnenhof
WANDELEN MET…
Sjoerd Karsten
De eerste twee vrouwen die na de Eerste Wereldoorlog hun entree maken in de Tweede kamer zijn onderwijzeres…

8 Wilfried Admiraal: ‘Haal onderzoek uit initi‘le opleiding’
INTERVIEW
Monique Marreveld

Wilfried Admiraal, hoogleraar onderwijskunde in Leiden, pleit voor academisch docentschap in zijn oratie op 24 juni: leraren die onderzoek en praktijk combineren. Maar, zegt hij, in de opleiding kan je beter doseren. Leer docenten pas onderzoeken wanneer ze er klaar voor zijn.

11 Leerplan op de schop
LEERPLAN
Filip Bloem
Het is als de doos van Pandora: scholen die aan hun leerplan beginnen te sleutelen weten niet altijd wat ze zich op de hals halen. Gerichte ondersteuning biedt houvast.

12 Nieuws
D TO KNOW
Truus Groenewegen, Filip Bloem
– Probleemkind of kind met een probleem?
– Drie vragen aan… Maurice Adams, hoogleraar Democratie en Rechtsstaat aan de Tilburg University

13 De zandbakkers
COLUMN
Jo Kloprogge

14 Hoe meten vernieuwingsscholen brede vorming?
ONDERZOEK
Yolande Emmelot, Jos van Kujik
Zowel de Onderwijsraad als OCW propageren brede vorming. Vooral vernieuwingsscholen blijken zich vanuit hun pedagogische visie te richten op brede vorming of zoals ze het zelf noemen: ontwikkelen.

16 Iedereen een master? Voor- en tegenstanders aan het woord
OPINIE
Jessie van den Broek, Bea Ros
Het klinkt logisch: met een master op zak sta je met meer bagage voor de klas. Maar wat is eigenlijk de toegevoegde waarde van dat papiertje voor de kwaliteit van het lesgeven? En hebben alle (toekomstige) leraren wel de capaciteiten om een master te halen? Voor- en tegenstanders aan het woord.

21 Elke dag anders
COLUMN
Frank Jongbloed

22 Leesclub goed voor ‘leesklik’ in 4 vmbo-tl
DE ONDERZOEKENDE STUDENT
Rachel van Wijngaarden
Lezen omdat het moet. Thuis in je uppie drie boeken doorworstelen, boekverslagen tikken en een leesdossier opbouwen. Het idee alleen al demotiveert het gros van de vmbo-tl-leerlingen. Deeltijd masterstudent en leraar Nederlands Anne Ferrari ontwikkelde daarom ‘De Leesclub’.

23 Betere sfeer in de klas door eigen verantwoordelijkheid
PRAKTIJKNIEUWS
Peter Zunneberg
‘Presentations of learning’ is een Amerikaans onderwijsconcept waarbij leerlingen voortdurend laten zien wat ze geleerd hebben. Het Sint Odulphuslyceum in Tilburg werkt op de havo met veel succes met een afgeleide vorm.

23 Echt samen naar school
PRAKTIJKNIEUWS
Peter Zunneberg
Sinds januari volgen leerlingen van bs De Kroevendonk en van de Mytylschool in Roosendaal gezamenlijk onderwijs. En dat smaakt naar meer.

24 Governance: vreemde ogen dwingen / Gezocht: competente bestuurders en toezichthouders m/v

ONDERZOEK/PRAKTIJK
Paulien de Jong
Na diverse frauduleuze affaires (InHolland, BOOR) zijn schoolbesturen en toezichthouders niet langer onfeilbaar. Het wachten is op de volgende kwestie. Wat kan er beter bij intern toezicht?

27 Goed bestuur: ook leerlingen profiteren
ONDERZOEK
Roelande Hofman, Kevin van Leer
Het aantal besturen in het primair onderwijs dat werkt volgens de Code Goed Bestuur is inde afgelopen twee jaar verdubbeld. Hun leerlingen lijken daar profijt van te hebben. Ze presteren beter dan leerlingen op scholen waar het bestuur de code niet volgt.

29 Lev Vygotski (1896-1934)
DODE PEDAGOGEN
Anne Burgers
Taal is niet alleen een uiting van gedachten en idee‘n, maar geeft ook structuur aan alles wat er in je hoofd gebeurt, vond de Russische psycholoog Vygotski.

30 Bossche Bollen
DE SCHOOLREIS
Stef Verhoeven

Nicole Beerens, geboren stuiterbal, docent lichamelijke opvoeding op het Helicon VMBO Groen in Den Bosch: ‘Elk kind heeft zijn eigen verhaal, ook als het gaat om bewegen, sporten en leefstijl. Het is mijn uitdaging om hun motivatieknopje te vinden’.

32 Eindexamengala
BEELDSPRAAK

34 Beter onderwijs door krimp
I-D
Peter Zunneberg
Hoe verzorg je in een regio met krimp nog steeds goed onderwijs? Met die vraag werd Onderwijsgroep FIER in Friesland geconfronteerd. Het antwoord zocht – en vond – ze in ict.

35 Willem de Vos: ‘Elke leerling moet vooruitgaan’
ONDERZOEK KORT
Bea Ros
Met het project ‘Schoolcijfers: een tweede natuur’ leren drie Rotterdamse basisscholen hoe ze opbrengstgericht kunnen werken. Willem de Vos, onderzoeksleider Brede School van het Kenniscentrum Talenontwikkeling Hogeschool Rotterdam, vertelt hoe leraren hun intu•tie leren omzetten in planmatig werken.

36 Vier meesterwerken
ONDERZOEK KORT
Bea Ros
Academisch meesterschap aan de Universiteit van Amsterdam is een master voor docenten uit het voortgezet onderwijs. Deelnemers sluiten deze opleiding af met een eigen praktijkonderzoek. Vier onderzoeken worden hier belicht: -1- Mysteries verhelderen aardrijkskunde, -2- Red het talent, -3- Actief in de les dankzij huiswerk, -4- Hoe leer je creatief denken? Op www.didactiefonline.nl vertellen de vier docenten wat zij en hun leerlingen hebben gehad aan deze master.

38 Games motiveren leerlingen
ONDERZOEK KORT
Bea Ros
Vooral oudere en ervaren docenten gebruiken educatieve games in hun lessen. Leerlingen enthousiasmeren is hun belangrijkste lesdoel, blijkt uit onderzoek van Jantina Huizinga.

38 Didactief Dating
ONDERZOEK KORT
Op zoek naar een onderzoeker die uw school kan helpen? Of naar scholen die mee willen werken aan uw onderzoek?

39 De docent maakt het verschil
ONDERZOEK KORT
Bea Ros
Paul Kirschner, hoogleraar Onderwijspsychologie aan de Open Universiteit, kiest tweemaandelijks de krenten uit recent onderzoek.

40 ‘Juf, u bent dubbel groen!’

PASSEND ONDERWIJS
Anneke de Vries
Hoe krijg je een leerling met autisme aan het praten? Met de ‘Groen-Rood’ (stoplicht)methode van lerares Anneke de Vries leerde de klassiek autistische Jos zijn gevoelens verwoorden.

42 Weet de raad waarover hij praat?
ONDER DE LOEP
Paul van der Bijl
Vergadertijgers die het onderwijs vooral kennen via beleidsnotities en taaie rapporten. Dat is het beeld dat het onderwijsveld soms heeft van leden van de Onderwijsraad. Weten ze wel hoe het er in de klassen, docentenkamers en collegezalen aan toe gaat? Didactief nam enkele leden van de Onderwijsraad onder de loep. Achtereenvolgens zijn aan het woord: Thea Meijer, Ursie Lambrechts, Paul Zoontjens, Lex Borghans, Berend Kamphuis en Hugo de Jonge.

44 De favoriete leraar van Ursie Lambrechts
INTERVIEW
Bea Ros
Ursie Lambrechts, oud-kamerlid (D66) en lid van de Onderwijsraad. Zij zat in 1964 in de klas bij juf Ria op de St. Jozefschool in Uden.

46 D to Go
Marlies Huisman
– Schoolreisje
– Chocoladestrijd
– Wat eten zij?
– Rookalarm!
– Maand van de Geschiedenis
– Blij-top-5
– Leuk, leren!
– In de nesten
– Nederland waterland
– Agenda

52 Boeken
Bea Ros, Monique Marreveld
– Onderzoeken en ontwerpen
– Meester Bart, Ik hoef niet te tellen, ik weet alles al
– Passend Onderwijs voor begaafde leerlingen
– Het raadsel van alles wat leeft en de stinksokken van Jos Grootjes uit Driel
– Films maken. Jongeren en antichaos recepten
– Keuzes in ontwikkeling

51 Colofon & Volgende maand
– Heerlijk, straks eindelijk op vakantie!
– Goede chemie
– Zelfstandig
– Grenzen