Didactief — Jrg. 43 (december 2013) Nr. 10

Special: SCHOOLONTWIKKELING ONDERZOCHT – Samenwerking scholen & onderzoekers in beeld

3 Leesfeest
VAN DE REDACTIE
Monique Marreveld
Een prachtig winternummer ligt voor je neus. Tuurlijk gaat het om de inhoud, maar het oog wik ook wat.

6 Inbox, didactiefonline.nl, brieven, winnaar & poll
Uit de mailbox.

7 Thuis naar school
WANDELEN MET…
Sjoerd Karsten
Heel consci‘ntieus en met veel succes: thuisonderwijs anno 2013.

8 & 28 Vrede op school
INTERVIEW
Monique Marreveld

Interview met Anne Bert Dijkstra, hoogleraar burgerschap aan de UvA, over diversiteit, tolerantie en de Cito-toets. Aanbevelingen van Leo Pauw voor burgerschapsonderwijs op school, gebaseerd op zijn promotieonderzoek naar De Vreedzame School.

11 Earth calling Sander Dekker
RONDJE BINNENHOF
Japser van Dijk
Is het gek dat nieuwe leraren snel afhaken?

12 De onderzoekende student
ONDERZOEK
Mirjam van Zuidam
Ruim 90% van alle driejarigen in Nederland gaat naar de voorschoolse opvang. uit het masteronderzoek van Jesse van den Hoogen blijkt dat ouders vooral meerwaarde zien in opvang met VVE-aanbod. ‘Wat leert mijn kind veel!’

13 Oefen met creatief denken
TOPTALENT
Mirjam van Zuidam
Hoe bereid je vakgerichte leerlingen van een creatieve mbo-opleiding voor op de verwachtingen van de kunstacademie? Remco Schopert schreef er een doordachte lessenserie voor en won de OnderwijsTopTalentPrijs 2013 van INOP en Didactief.

16 Suikerkerst
SAMEN FEESTEN
Jessie van den Broek
De dagen worden donkerder, Kerstmis komt eraan. Maar hoe ziet de kerstviering eruit op scholen die voornamelijk allochtone leerlingen hebben? En wat doen die scholen eigenlijk met het Suikerfeest? Kijk ook mee in een antroposofische

21 Verbeeldkwaliteit
COLUMN
Frank Jongbloed

22 School sport samen met clubs / Drama als oplossing voor problemen
PRAKTIJKNIEUWS
Peter Zunneberg

23 Fransico Ferrer (1859-1909)
DODE PEDAGOGEN
Anne Burgers
Anarchist Ferrer probeerde de arbeidsklasse via scholing te verheffen. Hij moest zijn radicale idee‘n met zijn leven bekopen.

24 Het beste onderzoek van 2013
ONDERZOEK
Jo Kloprogge
Jo Kloprogge gaat er eens goed voor zitten en bespreekt voor Didactief uitgebreid zijn top 5: de beste onderwijsonderzoeken van het afgelopen jaar.

27 Scaffolding: handelen met voorkennis
ONDERZOEK
Debbie Buchner, Janneke van de Pol
Ondanks de positieve resultaten van een intensieve cursus scaffolding (leerlingondersteuning die aansluit bij voorkennis van de leerling), vervalt meer dan de helft van de leraren twee jaar later in hun ‘oude’ lesgeefpatroon. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Utrecht. Wat zijn de oorzaken en hoe kunnen we deze terugval voorkomen?

30 Vrede op school
ONDERZOEK
Leo Pauw
Van scholen wordt verwacht dat zij aandacht besteden aan de persoonlijke en maatschappelijke vorming van leerlingen. De vraag is hoe je dat succesvol kunt doen.

SPECIAL

3 Op-zoeken, uit-zoeken, on
derzoeken
OPINIE
Paulien de Jong, Bas Haring

6 Critical Friends
PROFESSIONALISERING LERAREN
Rachel van Wijngaarden
Onderzoek op scholen dient niet alleen de wetenschap. Het kan ook bijdragen aan de professionele ontwikkeling van leraren. Mede door het SLOA-project ontstond op het Stad College een cultuur van samenwerking, wederzijds leren en inhoudelijke gesprekken. ‘De externe onderzoekers waren onze critical friends’, ervaart schooldirecteur Gerard Roos.

8 Iedereen bij de les
DIFFERENTIEREN
Eline Lubberts
Op het Bonaventura College in Leiden werken ze hard om allEs uit de leerlingen te halen wat erin zit met het SLOA-pro
ject ‘Onderprestatie te lijf’. Docenten staren zich niet langer blind op onvoldoendes. Ook voor leerlingen met goede cijfers, maar met weinig motivatie komt meer ruimte.

12 Vitale school
NIEUWE ONDERWIJSCONCEPTEN
Truus Groenewegen
Wie goed in zn vel zit, pres
teert beter, stelt het Amsterdamse Marcanti College. De school heeft een gezonde kantine, organiseert sporttoernooien en zeil en klimdagen. De hele school, ook de inactieve leerlingen zijn m,eer gaan bewegen.

30 In de biotoop van Paulien de FossŽ
INTERVIEW
Stef Verhoeven
Stef en Marike wagen zich maandelijks in de habitat van de homo sapiens educationis. Deze maand: hoe voormalig hoofdcommies A van de Belastingdienst haar hart verloor aan het onderwijs en spelenderwijs een internationaal podium ontdekte.

32 Ouderbetrokkenheid: Thuiswerk
ONDERZOEK
M.K. Bult, J. Jolles
Huiswerk maken is essentieel voor brugklassers, maar gemakkelijk vinden ze het vaak niet. Ze hebben steun en sturing nodig, bijvoorbeeld van ouders. Een onderzoek onder ruim 2000 brugklassers van vmbo tot en met gymnasium biedt cijfers over hoe en hoe vaak brugklassers thuis werken.


34 Chinees komt eraan
LEERPLAN
Filip Bloem
Vanaf volgend schooljaar kunnen vwo-scholieren Chinese taal en cultuur als eindexamenvak kiezen. Goed nieuws, vinden ze op de negen middelbare scholen die al meededen aan een succesvolle pilot. ‘Chinees wordt net zo belangrijk als Frans of Duits’.

35 Onderzoek kort
ONDERZOEK
Bea Ros
– ‘Zulke kleine basisscholen als in Nederland vind je nergens’
– Geef feedback, geen cijfers
– Om over naar huis te schrijven
– Kinderen met dyslexie horen teveel klanken

38 Didactief Dating

39 Onderzoek Nieuw
ONDERZOEK
Marieke Thurlings, Kees de Bot, Francine Dehue
– Wiki over leren
– Tweede taal
– Cyberpesten

42 Bethlehem 2013
BEELDSPRAK

44 Breukenonderwijs
ONDERZOEK
Maaike Koopman, Geeke Bruin, Perry den Brok
Wat maakt breukenles goed en effectief? In een door NWO gesubsidieerd onderzoek bestudeerden wetenschappers van de Eindhoven School of Education 70 lessen over breuken in groep 7 op 23 verschillende basisscholen.


46 De politieke kanten van het dossier-Cito
DOSSIER CITO DEEL 3
Ronald Buitelaar
Het ministerie van Onderwijs dat zwaar leunt op toetsontwikkelaar Cito en marktleider Cito die dankbaar gebruik maakt van de speelruimte die het geboden wordt. Hoe heeft het zover kunnen komen? Heeft de Tweede Kamer zit6ten slapen toen het bedrijf eind jaren negentig geprivatiseerd werd? En dan de verplichte centrale eindtoets voor het primair onderwijs. Was de Kamer in dat geval wel bij de les of kunnen we nieuwe ongelukken verwachten? Didactief analyseerde het politieke besluitvormingsproces.

49 Autonoom of slaaf?
COLUMN
Jo Kloprogge

50 De favoriete leraar van Mano Bouzamour
INTERVIEW
Bea Ros

Mano Bouzamour zat van 2003-2010 op het Hervormd Lyceum Zuid in Amsterdam. Hier kreeg hij in de brugklas en in 4 en 5 havo Nederlands van Nancy Camphuijsen, van 1978-2012 lerares op deze school.

52 Saamhorigheid
KERSTVERHAAL
Mano Bouzamour
Mijn schoonvader merkte de stilte op en zei: ‘We kunnen altijd nog pizza bestellen’

51 Colofon & Volgende maand
– Pesten in de lerarenkamer
– Rondetafelgesprek
– PISA
– Burgerschap meten