Didactief — Jrg. 43 (april 2013) Nr. 4

Special: VAARDIG VOOR DE GROEP (tussen pagina 28 en 29)
Hoe is het mogelijk dat leerlingen bij de ene leraar veel ‘makkelijker’ tot leerprestaties komen dan bij de andere leraar? Wat is hun succes? Ze staan vaardig voor de groep. Ze hebben overwicht, een goede relatie met de kinderen, zijn duidelijk in hun verwachting en zich bewust van het feit dat prettig gedrag geleerd moet worden. Vaardigheden verbeteren blijkt voor scholen in deze special niet alleen een taak voor leraren maar ook voor schoolleiders.

3 Geen luchtfietserij
VAN DE REDACTIE
Monique Marreveld
Welkom in de grote goed nieuws show. Want zo voelt dit nummer van Didactief een beetje.

6 Inbox, didactiefonline.nl, brieven, winnaar & poll
– Petitie Kindgebonden budget
– Schijnresultaten onderwijs en Cito

7 Venlo, Helschriksel
WANDELEN MET…
Sjoerd Karsten
Limburgse Zola legde misstanden in het onderwijs bloot.

8 Lerarenopleider Mieke Lunenberg: ‘Dit vak heeft een dubbele bodem’
INTERVIEW
Bea Ros

Toen Mieke Lunenberg in 1988 bij de destijds kersverse lerarenopleiding van de Vrije Universiteit begon had ze geen idee wat haar zou inhouden. ‘Ik heb samen met collega’s zelf het wiel uitgevonden.’

11 Ruimtevaarder
COLUMN
Frank Jongbloed

12 Nieuws
D TO KNOW
Monique Marreveld, Truus Groenewegen
– 3 vragen aan Stephan van de Vries
– Gewapend voor de klas
– Prof-stripper
– Hij-instromers
– Cito-scores is kwaliteit van vandaag

13 Goeroes no end
COLUMN
Jo Kloprogge

16 Betrokken ouders…
INTERVIEW
Monique Marreveld
Ouders en school, het is een lastig huwelijk tussen vaak ongelijkwaardige partners. Betrokken ouders hebben een positieve invloed op de leeropbrengsten van kinderen. Maar hoe bevorder je die ouderbetrokkenheid bij school zonder bemoeilas te kweken? Praktische tips, voor schoolleiders Žn beginnende leraren.

22 Passend onderwijs op de pabo
LEERPLAN
Luutje Niemandsverdriet
De leraar speelt een sleutelrol bij passend onderwijs. Pabo’s moeten hun studenten daar op voorbereiden. Hoe zij dat doen verschilt, blijkt uit onderzoek van SLO.

23 John Dewey (1859-1952)
DODE PEDAGOGEN
Anne Burgers
John Dewey mislukte als leraar. Hij besloot zich te storten op onderwijskundige hervormingen. En dat bleek een slimme zet.

24 Heertje maakte het maar moeilijk
ONDERZOEK
Gerrit Gorter
Het economieonderwijs voert zijn 150ste verjaardag. Er is veel veranderd sinds 1863. Van staatshuishoudkunde voor burgerjongens tot maatschappelijke vorming voor iedereen.

26 Wilhelmina Bladergroen (1908-1983), moeder van het speciaal onderwijs: ’n charismatisch optimiste
PASSEND ONDERWIJS
Mineke van Essen
Hoe komt een gymjuf uit 1930 terecht in de top 50 van Nederlandse vrouwen die naam maakten in de twintigste eeuw?

28 Verschil van denken en doen
PRAKTIJKONDERZOEK
Marlies Huisman
Wie bepaalt welk vervolgonderwijs achtstegroepers gaan volgen? Masterstudent Onderwijskunde Bas Blom onderzocht welke rol de verwachtingen van leraren over leerling-prestaties spelen bij adviezen en keuzes voor het voortgezet onderwijs.

Special: VAARDIG VOOR DE GROEP (tussen pagina 28 en 29)
Hoe is het mogelijk dat leerlingen bij de ene leraar veel ‘makkelijker’ tot leerprestaties komen dan bij de andere leraar? Wat is hun succes? Ze staan vaardig voor de groep. Ze hebben overwicht, een goede relatie met de kinderen, zijn duidelijk in hun verwachting en zich bewust van het feit dat prettig gedrag geleerd moet worden. Vaardigheden verbeteren blijkt voor scholen in deze special niet alleen een taak voor leraren maar ook voor schoolleiders.


3 Vaardig, bedreven, behendig
OPINIE
Robert Jacobs

4 FAITS Divers
CED-Groep
– Coming soon
– Verrassend verpakken
– 3 vragen aan
– Doug Lemov

6 Bliksemsnel resultaat
AMBACHTELIJKE TECHNIEKEN
Truus Groenewegen
De Julianaschool in Rhoon heeft over opbrengsten niet te klagen. Maar de leerlingen gemotiveerd houden, blijft de uitdaging. Ge•nspireerd door de ambachtelijke technieken uit het boek Teach Like A Champion zijn alle leerlingen bij de les en gaat minder lestijd verloren.

8 ‘Hoor jij de leer T in kattt?’
PASSEND LESMODEL
Paulien de Jong
Hoe verbeter je de leesopbrengst op school? Directe instructie met het Passend Lesmodel werkt goed op de Rotterdamse cluster 2 school Auris Hildernisseschool

9 Als de groep ontploft
MOEILIJKE GROEPEN
Paulien de Jong
Bijna elke school heeft er ŽŽn: een groep die ‘moeilijk’ is. Wat doe je dan en hoe krijg je (weer) grip op zo’n klas? ‘Veelcontact met ouders en in de klas terug naar de basis’, aldus directeur Emiel Holtermann van de Paulus Basisschool in Ijsselstein.

10 De kunst van het afkijken
STUREN OP EFFECTIVITEIT
Paulien de Jong
Hoe kun je als schoolleider sturen op effectief (opbrengstgericht) docentgedrag in het voortgezet onderwijs? Lessituaties filmen en het gebruik van een eenduidige observatielijst voor alle leraren geven meer inzicht in het lesverloop op het Utrechtse Sint Bonifatiuscollege.


29 Jonge Meesters van de St. Jan
PRAKTIJKNIEUWS
Peter Zunneberg
Jonge meesters excelleren

29 ‘Meer dan diplomaatje spelen’

PRAKTIJKNIEUWS
Peter Zunneberg
Model United Nations, Alfrink College in Zoetermeer

30 Willem van Oranje College Waalwijk
DE SCHOOLREIS
Stef Verhoeven

Serious Business.

32 Dit ben ik
BEELDSPRAAK
In beeldspraak deze maand zelfportretten van tieners. Zij maken bij FOAM kennis met de kracht van fotografie en laten in Didactief zien waar ze trots op zijn.

34 Digitaal portfolio bevordert reflectie
I-D
Peter Zunneberg
Steeds meer scholen schakelen over van papieren op digitale portfolio’s. Patrick Sins deed op Daltonscholengemeenschap Helen Parkhurst in Almere onderzoek naar de effecten ervan op zelfregulerend leren.

35 Onderzoek kort
ONDERZOEK
Bea Ros
– Onderwijskundige Karel Stokking: ‘Iets droppen in het onderwijs werkt niet’
– Iedereen een wiskundeknobbel
– Kort & Goed
– Maak dat de kat wijs
– Pik de signalen voor vsv vroeg op

39 Onderzoek nieuw
ONDERZOEK
– Burgerschap (1)
– Burgerschap (2)
– Interactie met leerlingen

40 Het Nieuwe Leren revalueren / 21st Century Skills
OPINIE
Terence Honing
De uitgangspunten van het Nieuwe Leren passen goed bij de vaardigheden die nodig zijn in een kennis en informatie samenleving. Als wij onze leerlingen goed willen voorbereiden op de 21ste eeuw is het tijd voor een revaluatie van het zo vermaledijde Nieuwe Leren.

42 Talentontwikkeling op de Bruggertstraat
ONDERZOEK / PRAKTIJK
Evelyn Rietkerk
Leraren zien soms voorbij aan het talent van leerlingen. Wie daar aandacht aan besteedt, heeft goud in handen. De hele school profiteert.

44 Passend Onderwijs in Oslo
REPORTAGE
Judith Weeteling
Noorse basisscholen verschillen veel van de Nederlandse. Kinderen met en zonder stoornis zitten door elkaar, een leraar mag zelf kiezen welk extra vak hij geeft. Ouders hebben invloed op het jaarprogramma en leraren gaan vaak jarenlang met een klas mee. Judith Weeteling nam er een kijkje.

46 Leren voor luiaards
ONDERZOEK
Paul Kirschner
Paul Kirschner, hoogleraar onderwijspsychologie, zocht uit wat werkt en wat niet bij het tot je nemen van lesstof. Met de examens in het vizier een welkome opsteker.

48 De favoriete leraar van Hester Macrander
INTERVIEW
Bea Ros
Vanaf de brugklas (1972) speelde cabaretire Hester Macrander mee in het schooltoneel op het Baudartius College in Zutphen. Wim Dwarshuis, van 1972-2005 leraar Nederlandse op deze school, was de regisseur. In klas 5 en 6 kreeg ze ook Nederlands van hem.

50 D to Go
– Praktijktips
– App van de maand
– Onderwijsmuseum: Pechvogel
– Verder kijken en verrijken
– Anne Frank in de klas
– Wat nou troonswisseling?
– Het mysterie van…
– Nu even niet…
– Agenda

52 Boeken Mail & win Wonder
Bea Ros, Monique Marreveld
– De lessen van mevrouw Lohmark
– Een wonder tegen pesten
– Gelukkige kinderen in een gelukkige klas
– Vitale idealen, voorbeeldige praktijken
– Schoolangst en schoolweigering bij kinderen
– Communicatiebox voor school en ouders

55 Colofon & Volgende maand
– ORD 2013
– Stemproblemen
– Rekenmeisjes
– Gratis Special