Didactief — Jrg. 42 (oktober 2012) Nr. 8

Thema: FEEDBACK
Feedback is een belangrijk onderdeel van het leerproces, weten we inmiddels. Toch gaan de meeste studies over feedback van docent naar leerling, of tussen leerlingen onderling. Maar is er wel iets bekend over hoe leraren van elkaar kunnen leren. Lees het in Didactief!

Special (binnenkatern):
ZIET U HET VERSCHIL? – Ook in het voortgezet onderwijs is differenti‘ren essentieel
Differenti‘ren is niet langer voorbehouden aan leraren in het primair onderwijs. De boodschap van inspectie en ministerie is helder: docenten in het voortgezet onderwijs beheersen de complexe vaardigheden vaak onvoldoende. Scholen moeten daar beleid op formuleren. Maar de essentie is het lesgeven binnen de muren van het klaslokaal. In deze special i.s.m. het CPS praktische handvatten en inspirerende voorbeelden uit de praktijk.

3 Een goed gesprek
VAN DE REDACTIE
Monique Marreveld
Niets moeilijker voor een leraar dan ze het zelf laten uitzoeken.

6 Inbox Brieven & poll
– Leerwinst
– Onbetrouwbaar

7 Amsterdam, Guido Gezellestraat 12
WANDELEN MET
Sjoerd Kartsen
De stakers krijgen stiekem een pluim van de rector

8 Inspecteur-generaal Annette Roeters: ‘Ik vind het niet erg om boeman te zijn’
INTERVIEW
Monique Marreveld
Annette Roeters staat aan het hoofd van de onderwijsinspectie. Onder haar bewind is het aantal (zeer) zwakke scholen gedaald. Nu wil ze nog de aandacht trekken van de leraar. Of dat lukt?

11 We moeten het samen doen
OPINIE
Anton Nijssen, Hubert Coonen
Het regieorgaan onderwijsonderzoek moet een einde maken aan de versplintering van het onderwijsonderzoek. Leraren krijgen meer invloed op wat er onderzocht wordt. Gebruik die macht!

12 Nieuws
D TO KNOW
Jessie van den Broek
– Drie vragen aan Debora Roorda
– Dan maar zeilen
– Overwaarde Big spender
– Enthousiast

13 Help onze jongeren kiezen
COLUMN
Kloprogge
Veel jongeren kijken onrealistisch naar de toekomst…

12 Nieuws
D TO KNOW
Jessie van den Broek
– Positief blijven McKinsey!
– Instroom pabo daalt
– Less is more?
– Leerplicht

15 Help, ik ben leraar
OPINIE
Filip Bloem
NTR-docudramaserie ‘Hoefnagels – Help ik ben een leraar’: een verfrissende blik op het onderwijs of een uit de hand gelopen grap?

16 Van je collega’s kun je leren
ONDERZOEK / THEMA
Feedback is een belangrijk onderdeel van het leerproces, weten we inmiddels. Toch gaan de meeste studies over feedback van docent naar leerling, of tussen leerlingen onderling. Er is nog maar weinig bekend over hoe leraren van elkaar kunnen leren. Didactief zet op een rijtje wat we weten over ‘peer to peer’ leren.

22 Trots op mijn onderzoek
PRAKTIJKONDERZOEK (nieuw)
Monique Marreveld
Didactief wil leraren in opleiding een podium bieden om hun onderzoeksbevindingen te delen met collega’s. Lees en leer mee!

23 PRAKTIJKNIEUWS (nieuw)
Peter Zunneberg
– Toetsing leeslijst in groepsgesprek
– Smart met je phone

24 De kunst van het leerzaam beoordelen
VO-ONDERZOEK / THEMA
Jessie van den broek, Karel Stokking
In het voortgezet onderwijs wordt vaak getoetst en beoordeeld. Als docent geef je leerlingen cijfers, maar wil je ook graag dat zij er zoveel mogelijk van opsteken. Hoe doe je dat?

26 Goed gesprek maakt wereld van verschil
PO-ONDERZOEK / THEMA
Linda van den Bergh & Anje Ros
Bovenbouwleraren van de basisschool praten veel, maar of leerlingen er veel van leren? Veel feedback gaat over orde. Dat kan beter. Want doelgerichte gesprekjes zijn leerzaam.

28 Gedrag en vlijt
OPINIE
Hans Kaldenbach
We ondermijnen onszelf met tegenstrijdige boodschappen

SPECIAL (binnenkatern tussen pagina 28 en 29): ZIET U HET VERSCHIL? – Ook in het voortgezet onderwijs is differenti‘ren essentieel
Differenti‘ren is niet langer voorbehouden aan leraren in het primair onderwijs. De boodschap van inspectie en ministerie is helder: docenten in het voortgezet onderwijs beheersen de complexe vaardigheden vaak onvoldoende. Scholen moeten daar beleid op formuleren. Maar de essentie is het lesgeven binnen de muren van het klaslokaal. In deze special i.s.m. het CPS praktische handvatten en inspirerende voorbeelden uit de praktijk.


3 Ook Nadal begon bij de basis
OPINIE
Martie Slooter

4 Geschiedenis als songtekst
REPORTAGE
Luutje Niemandsverdriet
Docent Geschiedenis Sylvia Vosters geeft haar leerlingen op de Nijmeegse scholengemeenschap Groenewoud keuzes om te leren. Twee leerlingen schreven op een bestaande melodie een tekst waarvan de inhoud helemaal klopte met de lesstof. ‘Fantastisch’.

6 Durven loslaten
VOORTGEZET ONDERWIJS
Dani‘lla van ’t Erve
Differenti‘ren is mooi, maar hoe stimuleer je docenten? Het blijkt een proces van begeleiding en scholing tot het belonen van eigen initiatief, duwen met een touwtje dus. Twee vmbo-schoolleiders delen hun ervaringen. ‘Je moet ook durven loslaten.’

8 In 4 etappes naar de top
PIRAMIDES BOUWEN
Paulien de Jong
Welke rollen heeft een startende leraar? Welk gedrag vertoont een excellente docent? Op welke manieren kun je het effectieve gedrag eigen maken? In het hart van het blad een poster met een beschrijving van de competenties.

10 Doe de zelftest
ZELFHULPTEST
Paulien de Jong (CPS)
Hoe begroet jij leerlingen? Hoe betrek je leerlingen actief bij de les? Hoe sluit je een les af? Doe de zelftest – bij voorkeur samen met je sectie – en ontdek waar jij en je sectie staan in basis- en complexe vaardigheden. Pak een potlood en check: Ben jij al toe aan de volgende stap om te gaan differenti‘ren?

12 Wat jij kan, kan ik ook / Eindelijk tijd voor een-op-een uitleg
DUBBELINTERVIEW
Filip Bloem
Wat po kan, kan vo ook. Lotte de Beijer, leraar groep 8, ziet differenti‘ren als pure noodzaak. Ook biologiedocent Petra Oudejans (havo-bovenbouw) is na twee jaar experimenteren overtuigd: ‘De leerlingen zijn enthousiaster.’

14 Drie visies in een notendop
FAITS DIVERS
Paulien de Jong
Een leraar/docent die succesvol differentieert, past in zijn lessen elementen toe uit onder meer de uitgangspunten van Marzano, Bloom, Simons en Boekaerts. Een beknopte samenvatting van hun visies.

16 Vier tips om succesvol te differenti‘ren
TIPS
Martie Slooter & Paulien de Jong
Dat leerlingen van ‘klassikaal zenden’ maar 5 procent onthouden, is geen nieuws. Toch, eenmaal voor de klas, zijn we snel geneigd die rol aan te nemen. Geen probleem mits je af en toe ook een andere lesvorm kiest. Tips om dat succesvol te doen.

29 Passie voor po‘zie
VAKIDIOOT
Jolanda Spoelstra
Ze zijn er nog, bevlogen mensen in het onderwijs. Deze maand: Arjan Boswijk, leraar in groep 3, 5 en 7. Hij dicht met kinderen in de klas en geeft workshops aan pabo-studenten en schoolteams. ‘Waar ik de po‘zie kan uitdragen, zal ik dat zeker niet laten.’

30 Beter tekstbegrip voor zwakke lezers
ONDERZOEK
Gerdineke van Silfhout, Jacqueline Evers-Vermeul, Ted Sanders
Om alles goed te kunnen begrijpen en onthouden hebben zwakke lezers niet genoeg aan schoolboeken met korte zinnetjes onder elkaar. Over het nut van verbindingswoorden.

32 ‘Zelfs stoere leerlingen willen uitblinken’
MIJN SCHOOL
Luutje Niemandsverdriet
Het Stedelijk Gymnasium Nijmegen telt 1300 leerlingen en is daarmee het grootste categorale gymnasium van Nederland. In 2012 verwierf de school als een van de eerste het predikaat OlympiadeSchool. Olympiades tellen sindsdien mee in het cijfer voor het schoolexamen.

34 ICT-bekwaam: gebruik wat werkt
I-D
Bea Ros
Tijdens de Week van de Leraar lanceert Kennisnet het nieuwe kader Ict-bekwaamheid Leraren. De kern: elke leraar moet de meerwaarde van ict kennen, erkennen en ernaar handelen.

35 Onderzoek kort
ONDERZOEK / THEMA
Bea Ros, Astrid van den Weijdenberg, Peter Zunneberg
– ‘Ga bewust om peer assessment’
– Beloning heugt
– Biologie in samenhang
– De impact van de inspectie
– Jongens niet beter af met man voor de klas

38 DidactiefDating
Stuur uw oproep naar redactie@didactiefonline.nl. Didactief brengt partijen samen.

39 Onderzoek nieuw
ONDERZOEK
– Computervaardigheden
– Leerlingvolgsystemen
– Jongens

40 De favoriete leraar van onderwijswethouder Saskia Boelema
INTERVIEW
Bea Ros
Saskia Boelema (31), wethouder van Onderwijsstad 2012 (Breda), kreeg onderwijs met de paplepel ingegoten. Haar vader Rob Boelema (62) was van 1988-1994 directeur van de Vincent van Goghschool in Nuenen, en in groep 7/8 zat ze bij hem in de klas.

42 Geen gaatjes
HISTORISCHE FOTO
Tandartsbusje…

44 Circus Kanamori
REPORTAGE
Jessie van den Broek
Met veel bombarie aangekondigd en in september was het dan zover: de Japanse onderwijsgoeroe Toshiro Kanamori was op tournee door Nederland. Inspirerend, of toch vooral een hype? Didactief volgde hem een dag en oordeelde zelf.

46 Droegen de Romeinen dan geen spijkerbroeken?
ONDERZOEK
Tim Huijgen & Paul Holthuis
Maand van de geschiedenis. Als je iemands omstandigheden een beetje kent, begrijp je hem beter. Ook als hij tig jaar geleden iets betreurenswaardigs heeft gedaan in een vreemd land, en niemand hem meer kan vragen waarom. Een pleidooi om de geschiedenisles nieuw leven in te blazen.

48 Spitsuur
COLUMN
Frank Jongbloed
Even de boel stilleggen…

49 Zonder gesprek geen taalbeleid / Hoezo referentieniveau?
Carla van Hengel-van Esch
Alle scholen in den lande hebben te maken met de referentieniveaus taal. Hoe gaan ze daarmee om? Welke aanpak werkt het beste? Drie willekeurige middelbare scholen onder de loep.

50 Boeken
– Praktijkonderzoek in de school
– Over vroeger en nu. Verhalen bij de canon
– Historisch denken
– Het verwende kind syndroom
– Omgaan met Asperger in de klas
– Over de top. Haal het allerbeste uit jongeren

52 D to go
– Herfst
– H2O
– Cinekid
– Walk like an Egyptian
– Online pesten
– Kampioenen
– Let’s get technical
– 8 bij 8 Wordoku

54 Colofon en Volgende maand