Didactief — Jrg. 41 (januari-februari 2011) Nr. 1-2

Thema: 40 JAAR DIDAKTIEF

Special:
DURVEN, DELEN, DOEN (tussen pagina’s 32 en 33)
Expeditie durven, delen, doen is af. Met als resultaat concrete producten, bijvoorbeeld voor kwaliteitszorg en talentontwikkeling. Maar volgens programmaleider onderzoek Sietske Waslander zit de belangrijkste winst van het project in het proces: ‘Op de expeditiescholen is een manier van werken ontwikkeld die bijdraagt tot succesvol innoveren’.


3 Veertig jaar onderwijs in beeld: schoolfeest (1971)

VAN DE REDACTIE
Simone Barneveld
Stel, je bent in 1971, vers van de kweekschool naar het buitenland vertrokken (of in slaap gevallen, iets korter dan Doornroosje) en vorige week weer teruggekomen. Op de valreep voor je pensioen besluit je weer voor de klas te gaan staan. Zou je dat zonder problemen kunnen, of is er teveel veranderd?

6 Hoogbegaafden

INTERVIEW (po)
Bea Ros
Hoogbegaafdheid kan echt een probleem zijn voor een kind. Het grote Vooruitwerklabboek, ontwikkeld door Els Schrover, leert kinderen struikelen over de lesstof. Uitblinkers en hun leerkracht vertellen hoe het hun vergaat op school.

10 Jong en ondernemend

COLUMN
Kloprogge

11 Niet alleen voor de nerds

Nieuw: DE ‘VAKIDIOOT’ / INTERVIEW (vo)
Astrid van de Weijenberg
Ze zijn er nog, de authentieke vakidioten. leraren die je, vanwege hun bevlogen aanpak, zelf had willen hebben. Wiskundeleraar Adem Caliskan: ‘Leuker kunnen we het wel maken.’

14 Didaktief in dialoog (1): De ministers

THEMA
Linda Welther
In de serie ‘Didaktief in Dialoog’ de ‘oudste’ minister gedurende het bestaan van Didaktief en de jongste. Marja van Bijsterveldt en Jos van Kemenade verschillen stevig van mening over hoe onderwijsonderzoek moet worden ingezet in praktijk en beleid.

16 Veertig jaar Didaktief: citaten van lezers

THEMA
Peter van der Bijl, Carolien Nout, Susan de Boer

20 Ze repeteren voor “Dancing with Didaktief the first 40 years”
CARTOON
Berend Vonk

20 Goede voornemen: breed passend!
WISSELSTROOK
Miep Dam

21 Sneller ontslag?
OPINIE
Jacqueline Kuijpers
Volgens VVD-Tweede Kamerlid Ton Elias presteert 10 tot 30 procent van de leraren slecht. Hij pleit voor sneller ontslag. Terecht?

22 Fons van Wieringen vertrekt bij de Onderwijsraad / Geduldig manoeuvreren

INTERVIEW (po/vo)
Filip Bloem
Tien jaar stond hij aan het hoofd van de Onderwijsraad, een periode waarin veel te doen is geweest over de kwaliteit van het onderwijs. ‘Wij zeggen altijd: ‘gooi nooit iets weg.’ Een advies dat in eerste instantie in een bureaula verdween, kan zomaar weer actueel worden.’

24 Didaktief in dialoog (2): de onderzoekers

THEMA
Linda Welther
‘Scholen die onderzoeksresultaten kennen, kiezen makkelijker hun weg.’ ‘Een goede onderzoeker kan niet zonder de praktijk.’ Twee ministers, twee onderzoekers en twee lezers van Didaktief geven hun kijk op het belang van onderwijsonderzoek.

27 Leerlingen kennen te weinig woorden

ONDERZOEK (po)
Astrid van de Weijenberg
Leerlingen kennen aan het eind van het basisonderwijs te weinig woorden. Allochtone leerlingen blijven bovendien ver achter bij autochtone. Tijd voor een effectieve woordenschatdidactiek.

28 Goede leraar is een blije duizendpoot

ONDERZOEK (po)
Anouke Bakx
Leerlingen uit groep 7 en 8 benoemen haarfijn wat een goede leraar is: Hij legt heel goed uit, is aardig en heeft veel humor. Dat blijkt na uitgebreid onderzoek onder leerlingen.

29 1971

COLUMN
Miek van Dam

30 Veertig jaar Scholengemeenschap Guido de Brs / De veiligheid voorbij
DOORSNEDE / REPORTAGE (vo)
Jacqueline Kuijpers
Gereformeerde scholengemeenschap Guido de Brs, onderdeel van het Wartburg College, in Rotterdam bestaat 40 jaar. De belangrijkste verandering? Wij kiezen niet meer voor veiligheid, maar gaan de discussie aan met buiten.

Tussen pagina’s 32 en 33
Special:
DURVEN, DELEN, DOEN zie onderaan

34 Taal en rekentoetsen maken uw school niet beter

OPINIE (po/vo)
Koeno Gravemeijer
In reactie op de laatste PISA-resultaten wil minister Van Bijsterveldt de basisvakken verbeteren. Bij voorbeeld door taal en rekentoetsen in te voeren. Ervaringen in de Verenigde Staten laten zien dat zo’n aanpak niet werkt. Bovendien maakt de focus op basisvaardigheden het gat tussen wat school biedt en wat de maatschappij vraagt alleen groter, vindt Koeno Gravemeijer.

38 ‘Een mooi verhaal’, gedicht van Edward van de Vendel

THEMA
Roel Bosker
‘Wees authentiek’. Edward van de Vendel (1965) wist in de derde klas al dat hij net zo wilde worden als zijn meester. Nu hij een fulltime jeugdboekenschrijver is, koestert hij nog steeds het ideaal van de gelukkige klas.

40 Onderzoek Kort / Nieuw Onderzoek
– Leerlingen met beperking doet het op reguliere school beter
– Alles de schooltijden veranderen
– Pesten bevestigt rolpatronen
– Zelf game maken motiveert
– CKV voldoet, voortbestaan onzeker
– Waarom voorkennis helpt bij leren
– Tobben met dropouts
– Schooltaal als stuikelblok
– Stoerheid nekt jongens
– Proefjes
– Rekenen
– Gedragsproblemen

46 Didaktief in dialoog (3): de abonnees

THEMA
Linda Welther
In de serie ‘Didaktief in dialoog’ nu de lezers. De lezer met het langslopend abonnement is de oud-leraar Henk Diephuis, de nieuwste abonnee is pabo-studente Anje de Vries. Ze komen tot dezelfde conclusie: gebruik in je les datgene dat werkt en blijf kritisch.

48 Kleinschalige democratie werkt op Essential School (VS) / Wat nœ gebeurt, telt

INTERVEIW (po)
Monique Marreveld
Enkele innovatieve Amerikaanse scholen hebben zich verenigd in de Coalition of Essential School. Ayla Gavins van ‘essential’ basisschool Mission Hill uit Boston vertelt hoe je kwaliteitsonderwijs cre‘ert zonder dat kinderen een ratrace hoeven te lopen.

50 Extra leertijd op Haagse scholen

ONDERZOEK (po)
Luutje Niemandsverdriet
Steeds meer scholen zetten leertijdverlenging in als wapen tegen achterstanden. Een aantal Haagse scholen is er vorig jaar mee begonnen. Organisatorisch is het een flinke ommezwaai, maar het lijkt te werken.

54 Lezersreacties
INGEZONDEN BRIEVEN
– Orde
– Marokkanen

55 Ervaringen uit de multiculturele klas
Het verhaal van Arie de Bruin: ‘Opperste concentratie in groep 8’. Dit verhaal werd het mooist bevonden van de inzendingen naar aanleiding van de oproep in het decembernummer om ontroerende, onthutsende of bemoedigende ervaringen uit de multiculturele klas.

57 Jan van de Ven deed drie weken ontwikkelingswerk in India
INTERVIEW (po)
Luutje Niemandsverdriet
Jan van de Ven werkte in zijn vakantie op een school voor kansarme kinderen in India. Hij nam hun levensvisie mee naar huis: ‘Kijk naar wat je wŽl hebt’.

RUBRIEKEN

16 Nieuws-Iets gemist?!

33 Praktijknieuws
– Beelden stimuleren actief leren
– Vertellen met puzzelstukjes

53 Praktijknieuws
– In tussenuren naar de universiteit
– Iglo’s van suikerklontjes

52 Leren van je fouten?
BRANDENDE VRAGEN

58 Boeken
– Jongerenliteratuur
– Segregratie als verworven recht
– Iedereen is anders
– Passend Onderwijs
– Leren over leren
– Rekenroman
– Inleven
– Taalbeleid
– Leraarsspel
– Internationaliseren

60 (Inter)Actief
– Sociale vorming met muziektheater
– Profielwerkstuk dat mensen helpt
– Geschiedenis
– Compositie
– BamBoeBus
– Sporen
– Cultuur
– Taal
– Onze natuur
– Gast in de klas

62 Agenda en colofon

Special
:
DURVEN, DELEN, DOEN (tussen pagina’s 32 en 33)

2 Verloren onschuld
SPECIAL
Monique Marreveld
Expeditie durven, delen, doen is voorbij. Ze heeft belangrijke lessen opgeleverd over onderwijsinnovatie. Neem de tijd en doe het niet alleen. En verwacht niet te snel, te veel


4 Stapje verder met de leerbiografie
SPECIAL
Carolien Nout
Op de scholen van het Johan de Witt in Den Haag heeft binnenkort iedere leerling een leerbiografie. EŽn A-4tje maakt in een klap duidelijk wat een leerling gepresteerd heeft Žn wat hij wil bereiken. ‘Het is een nieuwe manier van denken en werken.’


6 Innoveren met de deur open
SPECIAL
Truus Groenewegen
Docenten van het Do Vinci College in Leiden onderzochten vier schooleigen innovaties. Voor sommigen was het even wennen dat collega’s hen systematisch volgden. intussen zien ze vooral voordelen: Verbeterpunten worden heel concreet.’


8 Alles overnieuw
SPECIAL
Ursula Wopreis
EŽn A-4tje. Dat vormde op 1 januari 2006 de basis van het Ijburg College in Amsterdam. Alles was nieuw: de wijk, de school en het onderwijskundig concept. En toen kwam Expeditie durven, delen, doen langs. Rector Lou Brouwers: ‘Het was echt een cadeautje’.

10 Drachten tevreden met drempel voor de havo
SPECIAL
Filip Bloem
Scholengemeenschap Singelland in Drachten kampte met aansluitproblemen tussen vmbo en havo. Expeditie durven, delen, doen II bood de kans in kwaliteitszorg te investeren en een systematische oplossing te zoeken.


12 Stoom afblazen Žn plannen maken
SPECIAL
Succesvolle kennisnetwerken. Kennis delen is een belangrijk doel van Expeditie durven, delen, doen. Dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Kennisnetwerken zijn lastig te managen, maar het k‡n wel. Linda Odenthal (CPS) en Bregje de Vries (HAN) schreven hierover twee onderzoeksrapporten.

14 Luiken moeten open
SPECIAL
Bea Ros
Meer balans in profielkeuze dankzij relatie met het bedrijfsleven. Op het Heerbeeck College in Best starten alle 5vwo’ers die het vak management&organisatie (m&o) volgen, een eigen bedrijfje. De winst: meer gemotiveerde leerlingen en betere leerprestaties.