Didactief — Jrg. 41 (april 2011) Nr. 4

Special (in de katern tussen pag. 20 en 21): VOLENDAM IN DE TOP 10

3 Afrekencultuur
VAN DE REDACTIE / OPINIE
Simone Barneveld
In de praktijk gebeurde het natuurlijk al lang, maar nu is het een offici‘le wens van de minister: de Cito-toets wordt gebruikt om scholen af te rekenen op hun prestaties…

4 Veertig jaar onderwijs in beeld: Oudertalenten
REPORTAGE
Monique Marreveld
OuderTalenten-kaartenbak

6 Depressie

INTERVIEW (po/vo)
Peter Zunneberg
Herkent u een depressieve leerling? Elke middelbare schoolklas telt gemiddeld een leerlingen met een depressie. En vijf leerlingen die wel eens depressieve gevoelens hebben gehad. Elke leraar krijgt er dus mee te maken. De kunst is de signalen te herkennen.

10 Middeleeuws
COLUMN
Kloprogge

11 ‘Vakidioot’ Saskia de Groot; Humor en heldere regels
INTERVIEW (vo)
Astrid van de Weijenberg
Ze zijn er nog, de authentieke vakidioten. Leraren die je, vanwege hun bevlogen aanpak, zelf had willen hebben. Saskia de Groot; ‘Ik vind het een feest om voor de klas te staan.’

16 ‘Elke leraar moet master-opleiding volgen’
CARTOON
Berend Vonk

16 Aangenaam kennis te maken
WISSELSTROOK
Gonnie Plaatje

17 Cito verplicht?
OPINIE
Filip Bloem
Minst van Bijstveldt wil de Cito-toets in groep 8 verplicht stellen en drie maanden later in het schooljaar afnemen. Een goed idee?

18 Oorlogseducatie – Morele lessen leggen link naar het heden
ACHTERGROND (po/vo)
Peter Zunneberg
Steeds minder mensen hebben de Tweede Wereldoorlog nog meegemaakt. Dat maakt oorlogsdeductie via ooggetuigen steeds moeilijker. Maar het geeft wel ruimte voor een andere aanpak: nieuwe lessen uit de oorlog.



Special (in de katern tussen pag. 20 en 21): VOLENDAM IN DE TOP 10
In Volendam pakt schoolbestuur SKOV de referentieniveaus groot aan: het streeft naar een doorlopende leerlijn taal van vier tot achttien. Er is een leesverbetertraject voor tien basisscholen en een taalbeleidtraject voor het Don Bosco College. Lees alles over de Volendamse ketenbenadering.


1 Volendam in de top 10

2 Van Gaal als rolmodel
Monique Marreveld
Een relatief klein schoolbestuur uit de provincie Noord-Holland, met tien basisscholen en een middelbare school, wil de eredivisie halen. Een verhaal vol ambitie en realiteitszin, maar vooral idealisme.

3 Bewijs het maar!
Monique Marreveld
Het onderwijs op kbs De Springplank is flink opgeschud. Leerkrachten herzagen hun routines en bedachten met hulp van het CPS nieuwe manieren om hun leerlingen vooruit te helpen.

4 ‘Lezen hoort er echt bij’
Filip Bloem
‘Op school zeggen we geen bessie maar oma’, verschijnt er tussen alle roosterwijzigingen door op de lichtkrant van het Don Bosco College in Volendam. Met schoolbreed taalbeleid probeert men de taalvaardigheid te verbeteren. Een gesprek over zin en onzin van leesstrategie‘n, het overtuigen van collega’s en de eigenaardigheden van Volendammers. ‘Ik denk wel eens, het zijn net allochtonen.’

9 Azzewe nauweres
Monique Marreveld
Azzewe nauweres…Als we nou eens wat vaker een boek pakken en dialect terugdringen.

10 Gesprek in de controlekamer
Monique Marreveld
Directeur Jan Tol (Dolli) zetelt in een kamertje met pastelgroen behang in een labyrint van gangen in kbs De Spinmolen. Schilderijtjes van oud Volendam en Edam aan de muur, een espresso-apparaat naast kasten vol ordners, op het bureau een snelle pc. Tijdens het gesprek goochelt hij regelmatig tabellen tevoorschijn en schema’s met de resultaten van scholen van zijn bestuur, SKOV. Dit is de controlekamer van het Volendamse onderwijs-verbeterproject, of in ieder geval van de kwaliteitscommissie die over het project waakt sinds de start in 2007. Jan Tol is de voorzitter

12 Onzekerheid op de bouwplaats
Monique Marreveld
De cultuur op basisschool Het Kofschip is professioneel. Leerkrachten weten van elkaar wat ze doen en houden elkaar scherp. Maar is dat genoeg om de ambitie van het bestuur waar te maken?

14 Aaierenkoeken versus eierkoeken
Astrid van de Weijenberg
Een kleuter die van huis uit een andere taal spreekt, of die thuistaal nu Turks of Volendams is, heeft een kleinere woordenschat in het Nederlands. En dat heeft consequenties voor begrijpend lezen, lees: voor de hele schoolcarrire. Daarom heeft de Volendamse Sint Nicolaasschool van woordenschat een speerpunt gemaakt.

15 Referentieniveaus: een wereld te winnen
OPNIE
‘Voor ‘zwarte’ scholen wordt het halen van de referentieniveaus taal en rekenen onbegonnen werk.’ Jaap Roeleveld en Guuske Ledoux doen met die stelling een boude uitspraak en zetten daarmee een grote groep leerlingen in de hoek… (Didaktief, oktober 2010)





21 Een Bimbo als protestpop
PRAKTIJKNIEUWS
Marco Krijnsen

‘Mensen doe je niet in de uitverkoop’.

21 Professoren in de dop
PRAKTIJKNIEUWS
Astrid van de Weijenberg
Basisscholieren in Rotterdam maken kennis met grote vragen uit de filosofie. En ze leren zelf gerichte filosofische vragen te stellen.

22 Ruzie met leerling vreet energie

ONDERZOEK (po/vo)
Astrid van de Weijenberg
De relatie tussen leerling en leraar be•nvloedt het werkplezier van volwassenen. Niet probleemgedrag in de klas, maar conflicten met individuele leerlingen leveren stress op. Begeleiding kan een burn-out voorkomen.

23 Wie geeft de museumles?
BRANDENDE VRAGEN
Peter Zunneberg

25 Onderzoek kort / Nieuw onderzoek

ONDERZOEK
– ‘Het wiel opnieuw uitvinden is nuttig’
– Bovenschools manager niet te duur
– Goede studiekeuze is halve verhaal
– Schema helpt bij problemen oplossen
– Buitenland: Arm en toch briljant
– Vmbo’ers zien zichzelf als student
– Startkwalificatie wordt overschat
– Toetsen
– Animaties
– BoekStart

30 Middeleeuwse traditie is nog springlevend
DOORSNEDE
Anne Burgers
Tweehonderd uur zingen per jaar is heel gewoon op Koorschool Sint Bavo in Haarlem. De kinderen leren er niet minder om. Hoewel het echt niet allemaal uitblinkers zijn, krijgen velen een vwo-advies in groep 8. Zingen is goed voor de hersenen.

32 Presentations of learning
COLUMN
Miek van Dam


32 Ondersteun docent bij het nakijken
LEZERSREACTIE

33 De ‘future proof’ leraar
INTERVIEW (po/vo)
Filip Bloem
Een goede docent maakt voortdurend tijd vrij om het vak n—g beter te leren beheersen, stelt Quinta Kools. ‘Beroepstrots, dat hebben we nodig.’

34 Win een boek
Docenten maken iedere dag wel iets bijzonders mee met leerlingen of hun ouders. Beschrijf uw opmerkelijkste ervaring en mail deze naar redactie@didaktief.nl. De drie meest markante verhalen worden gepubliceerd en beloond met een exemplaar van Uit de School van Graa Boomsma.

RUBRIEKEN

12 Nieuws
– Scholen hebben weinig overhead
– Onderwijs Afghaanse meisjes stokt
– Steun voor Master-eis leraren
– Zorgleerlingen
– Lerarenbeurs
– Fries
– Studiehuis sluit beter aan op vervolg
– Cito-toets verplicht en later
– Grieks en Latijn
– Geldkennis
– Asbest
– Kwaliteit
– Voorscholen

34 Boeken
– Dyslexie
– Een bar maar boeiend vak
– Kinderblik
– Onderbuik (2x)
– Schooltaal
– Spelen
– Kinderbrein
– Europa
– Kunsteducatie

36 (Inter)Actief
– Hufterproof kunstonderwijs
– Altijd tijd voor taal
– Papiria en Kikker

38 Agenda en Colofon