Didactief — Jrg. 40 (januari-februari 2010) Nr. 1-2

Middenkatern: SPECIAL Durven, delen, doen – Een mission impossible? – Innoveren kun je leren. Schoolleiders en docenten moeten het zelf doen: onderwijs vernieuwen en verbeteren. Maar ze kunnen wel wat hulp gebruiken. Mat Expeditie Durven, delen doen kunnen ze onderzoekers inhuren om innovaties te begeleiden. Beide partijen worden er wijzer van.

4 Docenten en talentontwikkeling: mission impossible?
INTERVIEW (vo)
Bea Ros

Alle leerlingen laten uitblinken. Dat wil het ministerie van OCW. Een mooi streven, maar de opstellers van het rapport Maatwerk voor latente talenten? plaatsen kritische kanttekeningen. ‘Docenten vinden het heel vervelend dat er van alles van hen verwacht wordt wat niet wat te maken is.’

7 Kloprogge
COLUMN
Snijden en hakken

9 De lerende leraar
INTERVIEW (po)
Simone Barneveld
2010 lijkt het jaar van de ‘lerende leraar’ te worden. Didaktief portretteert leraren die serieus werk maken van hun professionalisering. Als eerste Juscha Sprinkhuizen, die de master onderwijskunde doet: ‘De studie geeft me de helikopterview die ik nodig heb in de praktijk.’

10 TIMSS: kleine groep 6-vwo’ers haalt hoog niveau
ONDERZOEK (vo)
Paul van der Bijl
Van de Nederlandse 6 vwo’ers volgen er maar weinig wis en natuurkunde op het hoogste niveau. Maar zij die dat wel doen, halen bovengemiddelde resultaten. Dat blijkt uit de internationale studie TIMSS-Advanced 2008.

16 Zwak ! Z— zwak h !
Cartoon
Berend Vonk

16 Kwaliteit is normaal
REDACTIONEEL COMMENTAAR
Monique Marreveld

17 Niet lullen maar poetsen
OPINIE
De volkskrant liet lezers de afgelopen maanden de belangrijkste problemen in het onderwijs benoemen met behulp van De Onderwijsagenda. Lezers konden op de website stemmen op een groslijst: meeste stemmen gelden. Verslaggevers gaan nu oplossingen zoeken. Rotterdammers zouden zeggen: wordt er niet teveel geluld in het onderwijsland, en te weinig gepoetst.

1
8 California Dreaming
ONDERZOEK (vo)
Monique Marreveld
John Dewey, Maria Montessori, Larry Rosenstock. Het is niet denkbeeldig dat de geestelijk vader van de High Tech High Village in San Diego, Californi‘, ooit in een dergelijk rijtje figureert. HTH behaalt opmerkelijke resultaten met doorsnee kinderen. Didaktief ontrafelt het geheim in drie artikelen. Vandaag deel 1: California dreaming.

22 D——rdenken
INTERVIEW (vo)
Linda Welther
Een goede leraar doet nooit iets zomaar voor de vuist weg. Elke onderwijshandeling, hoe klein ook, moet doordacht zijn, stelt hoogleraar John Loughran. Met als enige doel: de leerlingen zo goed mogelijk aanzetten tot leren.

24 Kantoortijden
REPORTAGE (po)
Natalia Boet
Van acht tot zes op school zitten. Ook in augustus. Het kan op ‘De school’ in Zandvoort. De basisschool profileert zich met flexibele openingstijden en onderwijs op maat.

■ ■ ■
SPECIAL:
Durven, delen, doen – Een mission impossible?

Middenkatern tussen de pagina’s 26 en 27

2 Durven, delen, doen
SPECIAL
Sietske Waslander
In Expeditie durven, delen, doen volgen onderzoekers innovaties op een aantal scholen. Centraal staan talentontwikkeling, motivatie en professionalisering. Het is een scholenproject waar onderzoek aan verbonden is, en geen onderzoeksprogramma waar scholen aan meedoen. Dat blijkt een fundamenteel verschil.

4 Van middenschool naar lespleinen

SPECIAL
Astrid van de Weijenberg
Vernieuwingsprojecten horen al sinds de oprichting bij de Burgemeester Harmsma School in Gorredijk: van middenschool naar lespleinen. Expeditie durven, delen, doen is voor de school dŽ manier om de effecten van deze vernieuwingen in kaart te brengen.

6 Ruimte voor talent

SPECIAL

Monique Marreveld
Talentontwikkeling staat centraal op het Willem Lodewijk Gymnasium in Groningen. Docenten ontwikkelen nieuwe lessen om hun leerlingen nog beter en vooral breder te laten presteren; samen met een onderzoekers bekijken zij of hun verwachtingen ook uitkomen.

8 Toverwoord is acceptatie

SPECIAL

Bea Ros
Eigenlijk waren ze ge•ndiceerd als cluster 4-leerlingen. Toch gaan de eerste vier leerlingen dit schooljaar op voor het vmbo-examen. Scholengemeenschap St. Ursula en VSO De Ortolaan in Heythuysen hebben samen ontdekt hoe ze het beste leerlingen kunnen halen.

10 Docenten bevlogen Žn aan het werk

SPECIAL

Truus Groenewegen
Docenten van het Montaigne Lyceum in Den Haag zijn bevlogen mensen. En dat wil de school graag zo houden. Maar ze wil ook dat docenten onderwijs ontwikkelen. Gaan die twee samen? Onderzoek naar het effect van onderwijsinstellingen op de werkbeleving van docenten moet dat uitwijzen.

12 Wat werkt?

SPECIAL
Monique Volman
Expeditie durven, delen, doen houdt deelnemende scholen een spiegel voor. Ze levert geen gouden tips op, maar wel knohow over hoe scholen kunne profiteren van onderwijsonderzoek.

14 Onderwijsvernieuwing door begrip en participatie

SPECIAL

Jos Beishuizen
Onderwijsonderzoek: traditioneel wordt er geklaagd over de kloof tussen theorie en praktijk. Door expeditie durven, delen, doen is er iets losgemaakt. Onderzoekers en docenten vormen nu samen een community of learners waarin de deelnemers elkaar serieus nemen in het proces van kennisontwikkeling.
■ ■ ■


28 Fotoserie: Ineke & Anita

REPORTAGE (po)
Ineke van Dijk-Laros (55) en Anita Puskas (40) draaien voor het tweede schooljaar samen groep 1/2 op de Koningin Julianaschool in Zwammerdam, een kleine basisschool met een schoolleider, een ib’er en vier leerkrachten. Ineke doet daarnaast RT.

34 Onterechte controle

OPINIE (po)
Martine Gijsel, Maud van Druenen
Diagnostiek en behandeling van ernstige dyslexie zijn sinds een jaar opgenomen in de zorgverzekering. Maar sommige verzekeraars gaan op de stoel zitten van de diagnosticus: zij controleren of de lees of spellinghulp op school wel voldoende is geweest. Ongewenst vinden Martine Gijsel en Maus van Druenen.

35 Een uurtje…
COLUMN
Miek van Dam

36 Onderzoek kort
ONDERZOEK
– Interview: Beter voorlezen met videoprentenboek
– Peuters leren taal van elkaar
– Lees de opdracht goed
– Het schoolvak Nederlands reviewed
– Allochtone meisjes zijn vaker werkeloos
– Belonen werkt, ook bij docenten
– Computer doceert natuurkunde
– Wie moeite doet leert meer

41 Nieuw onderzoek
ONDERZOEK

43 Lezersreactie over Canon van Nederland
LEZERSREACTIE (po)
Cees van der Kooij
Met naschrift van Carla van Boxtel

45 Winnaar Toptalentprijs maakt wiskunde leuk
INTERVIEW (vo)
Peter Zunneberg
Marc de Hoog ontwikkelt eigen werkvormen voor wiskunde. Hij won er de OnderwijsTopTalentprijs 2009 mee.

RUBRIEKEN

12 Nieuws

21 Praktijknieuws
– Mindmapping in de klas
– ‘Je wordt allerhartelijkst ontvangen’
– Les op de werkvloer
– School in de wereld

46 Boeken

48 (Inter)Actief

50 Agenda en colofon