Didactief — Jrg. 39 (november 2009) Nr. 9

Middenkatern: SPECIAL Kennisnet
Als de samenleving digitaliseert, kan het onderwijs niet in het stenen tijdperk blijven werken. De vraag is niet of en wanneer ict in het onderwijs moet worden ingezet, maar hoe: welke condities zijn nodig om ict met leerlingen te kunnen gebruiken? In deze special vertellen onderzoekers over de rol van leiderschap en die van docenten. Plus een reportage over het Kalsbeek College in Woerden.

4 Historisch besef
INTERVIEW (po/vo)
Bea Ros

De historische canon is toch opgenomen in de kerndoelen en wel ‘als uitgangspunt ter illustratie’ bij de tien geschiedenistijdvakken. Carla van Boxtel, hoogleraar Historische Cultuur & Educatie vindt het absurd: ‘De overheid schrijft toch ook niet voor dat je bij natuurkunde elektriciteit moet uitleggen aan de hand van een zaklamp?!

7 De onderzoekende docent
INTERVIEW (vo)
Paul van der Bijl
Jasper Janssen gaat onderzoek doen naar de effecten van modularisering van het onderwijs. ‘Onderzoek doen is een goede manier om te kijken naar veranderingen die als opgelegd worden ervaren.’

8 Teamwork in het VMBO

ONDERZOEK (vo)
Monique Marreveld
Steeds meer vmbo-scholen ontdekken dat het beter kan. Het loopt vaak lekkerder als docenten samenwerken in kernteams, zelf onderwijs ontwerpen en vakken bundelen tot leergebieden. Maar de omslag maken is moeilijk. De directeur-met-plannen moet geduld hebben.

16 CARTOON
Berend Vonk

16 Homodiscriminatie
REDACTIONEEL COMMENTAAR
Simone Barneveld


17 Opiniepagina: Is educatieve minor effectief?
OPINIE
Iris Dijkstra
De educatieve minor moet studenten in een half jaar opleiden tot tweedegraads leraren. maar levert deze verkorte opleiding ook goede leraren? En is het een effectief middel tegen het lerarentekort?

18 Waarom leren we dit?

INTERVIEW (po/vo)
Simone Barneveld
Hoe erg is het dat de natuur verdwijnt? Veel mensen zien het verschil toch niet. En waarom moeten we hoofdsteden leren? Bas Haring zet de mensen graag aan het denken. Dat is een attitude die verloren dreigt te gaan in het onderwijs, vindt hij.

19 Geluk in een klein hoekje
KLOPROGGE

■ ■ ■
SPECIAL
Kennisnet
Middenkatern tussen de pagina’s 20 en 21

2 Hordelopen naar e-pedagogiek
SPECIAL
Bea Ros
Ict en ict is twee. En misschien zelfs wel duizend. Je kunt een digibord gebruiken als ouderwets schoolbord, maar ook als aantekenboek of als extra instructieleerkracht. Of en hoe leerkrachten ict gebruiken, blijkt minder een kwestie van geld en faciliteiten als wel van prikkelende voorbeelden.

3 Blijf er in geloven

SPECIAL
Monique Marreveld
Een wetsvoorstel met ict-standaarden ligt klaar in de VS. In veel staten staan ze al in het curriculum. Amerika loopt daarmee voor op Europa. Maar de voorsprong is deels schijn. vaak zijn de standaarden ‘sleeping beauties’.

6 Ict breekt onderwijs open

SPECIAL
Bea Ros
Professionele docenten mogen ict niet negeren, stelt de Amerikaanse hoogleraar Chris Dede. Als de hele samenleving digitaliseert, kan het onderwijs niet in het stenen tijdperk blijven werken.

8 De ware leider werkt Wiki

SPECIAL
Bea Ros
Echt ict-gebaseerd onderwijs betekent een grondige vernieuwing. En net als iedere vernieuwing vraagt realisering ervan om goed leiderschap. Daarin moeten we vooral digitaal denken. De ware leider werkt Wiki: niet alleen, maar samen.

14 Kortsluiting voorkomen

SPECIAL
Monique Marreveld
Ict-gebaseerd onderwijs – leerlingen die zelf aan de slag zijn met software en internet in plaats van boeken, met een docent op afstand – is in de meeste klaslokalen nog een stap te ver. Vaak gaat ict op school niet verder dan knoppenkennis en internet. Maar hoe maak je kennis van wat je op het web vindt?

■ ■ ■

22 Farid & Asim
REPORTAGE (po/vo)
Bea Ros
Asim Alici (32), docent economie en ict, en Farid Elgouche, docent economie en wiskunde op het Westerburgcollege (vmbo), onderdeel van ROC Amsterdam. Volgen samen een training voor werkplekbegeleider en een post-hbo-opleiding voor coaching op school.

24 Wees positief!
OPINIE
Leo Bormans
Optimisten zijn aanzienlijker gelukkiger, gezonder, en succesvoller dan pessimisten. Als we in het onderwijs streven naar gelukkige gezonde en succesvolle mensen, waarop wachten we dan om de onderstroom en basisvoorwaarden daarvoor alle kansen te geven? Optimisme kun je leren.

27 Onderzoek kort
ONDERZOEK
– Interview: School is houvast voor asielzoekerskind
– Simulatie geeft inzicht
– Leren met het digitale schoolbord
– Achterstandsleerlingen scoren beter
– Investeren in jonge kinderen loont
– Einde aan pesten is niet in zicht
– Rekenen met Lewis Carol

31 Nieuw Onderzoek
ONDERZOEK (po)

32 Ambitie
REPORTAGE (po)
Luutje Niemandsverdriet
Op de Haagse Shri Vishnuschool waan je je in een hindoetempel. De leerlingen krijgen les in hindoe•sme en Hindi. Maar er wordt vooral hard gewerkt: tachtig procent van de leerlingen gaat naar havo, vwo of vmbo-tl.

RUBRIEKEN

12 Nieuws

21 Praktijknieuws

– Wiskunde per GPS
– Talent voor talentontwikkeling

34 Boeken
– Kinderverhalen
– Ouders die tot een burn-out leiden
– Geluk
– Wat zou jij doen?
– Ontwikkelingspsychologie
– Humor
– Onhandige kinderen
– We gaan nog niet naar huis
– Columns

36 (Inter)Actief
– Een politiek spelletje
– De diepte in met taal
TeacherTube
– Waarom wachten?
– Dans uit het Midden-Oosten
– Tolerantie en vooroordelen
– Digiborden
– Wetenschap
– Computers in de klas
CinekidStudio

38 Agenda en colofon