Didactief — Jrg. 39 (maart 2009) Nr. 3

4 Hilde Steenbergen: “Vrije school presteert slecht…”
INTERVIEW (po/vo)
Monique Marreveld

Leerlingen in het voortgezet vrijeschool-onderwijs leren minder dan leeftijdgenoten op reguliere scholen. Met name hun prestaties met rekenen en wiskunde blijven achter. Belangrijkste oorzaak is een achterstand in het basisonderwijs. Maar ook stelt Hilde Steenbergen: ‘Leerlingen van vrije scholen scoren beter op de zogenoemde integratieve leerstrategie: ze gaan steeds harder werken, zijn meer gemotiveerd om te leren, proberen verbanden te leggen in de stof, durven zichzelf vragen te stellen en verlenen betekenis aan de lesstof. Op de lange termijn is dat een belangrijk resultaat dat kan leiden tot dieper leren’.


13 De onderzoekende docent
INTERVIEW (vo)
Luutje Niemandsverdriet
Met onderzoek kun je je onderwijs verbeteren. Niet alleen wetenschappers, maar ook leraren doen aan onderzoek. Dit keer Henri‘tte Korsten- van den Berg, die aantoont dat literaire diepgang en leesplezier samen kunnen gaan.

14 Ik had een 8, en jij?
ONDERZOEK (vo)
Hans Kuyper.
Brugklassers vergelijken hun cijfers het liefst met vrienden. Daarna kijken ze pas naar andere klasgenoten. Vooral naar leerlingen die even goed zijn of beter.


15 Gekneveld onderzoek
KLOPROGGE


17 Zomervakantie is stilstand
NIEUWS
Maria Marreveld
Een kortere zomervakantie of zomerprogramma’s voor zwakke leerlingen. Hans Luyten van de Universiteit Twente vindt het een optie. Hij toonde aan dat niveauverschillen tussen leerlingen vooral in de vakantie ontstaan.

20 Cartoon
OPINIE
Berend Vonk

20 Ongelijke verwachtingen
REDACTIONEEL COMMENTAAR
Simone Barneveld

21 Tweetalig onderwijs: een hype?
OPINIE
Astrid van de Weijenberg
Na de zelfstandige gymnasia groeit nu ook het tweetalig onderwijs explosief. Kiezen ouders omdat ze kosmopolitisch ingesteld zijn of willen ze het allerbeste voor hun kinderen? Of is tweetalig onderwijs gewoon een hype?

22 Vve schiet tekort
ONDERZOEK (po)
Yolanthe van der Ree
Maatregelen om achterstanden te bestrijden werken niet zoals zou moeten. Zo heeft voor en naschoolse educatie (vve) nauwelijks effect op de onderwijskansen van kinderen. Oorzaken: geldgebrek en niet alle doelgroepkinderen worden bereikt.


26 Achterstanden blijven door vooroordelen

ONDERZOEK (po)
Paul van der Bijl
Vele miljarden zijn de afgelopen jaren gestopt in het wegwerken van onderwijsachterstanden. Zonder veel resultaat. Onderzoekster Dieneke de Ruiter heeft wel een idee hoe dat komt. Leerkrachten op zwarte basisscholen menen dat er tekortkomingen zitten in de opvoeding van allochtone kinderen.

24 Doorsnede: Valentijnschool, Rotterdam
PRAKTIJK (po)
Carolien Nout
Twee lange schooldagen per week met extra lessen in culturele vakken vergroten de ontwikkelingskansen van kinderen op de Valentijnschool. een ander effect is dat de school aantrekkelijker wordt voor kinderen van hoogopgeleide ouders.

26 School tegen misdaad

ONDERZOEK (vo)
Bea Ros
De overheid richt haar pijlen op probleembuurten. Weinig effectief, oordeelt socioloog Gijs Weijters. De overheid kan haar geld beter steken in scholen. Hoe meer onderwijspersoneel, hoe minder delicten.

28 Vve werkt niet in Oosterhout
ONDERZOEK (po)

Linda Welther
Voor en naschoolse educatie werkt niet – althans niet in Oosterhout. Het maakt voor peuters niet uit of ze in een gewone peuterklas of in een offici‘le vve-instelling zitten. Gebruik van een vve-programma heeft zelfs negatieve effecten op de woordenschat van de kinderen.

30 De slimme nieuwslezer
ONDERZOEK (mbo)
Suzanne de Boer
Cursisten Nederlands als Tweede Taal kennen ongeveer 2000 tot 12.000 Nederlandse woorden. Op het ROC krijgen ze binnen ŽŽn klas les. Speel daar maar eens op in als docent. De ‘Slimme Nieuwslezer’ selecteert automatisch teksten die qua onderwerp en qua niveau zijn afgestemd op de individuele leerling.

31 Onbevoegd voor de klas

ONDERZOEK (kort)
Bea Ros
Onbevoegd lesgeven komt substantieel voor: ŽŽn op de vier docenten geeft geregeld les zonder daar de vereist papieren voor te bezitten. Die docenten en hun wŽl bevoegde collega’s zijn daar niet onverdeeld gelukkig mee, vertelt onderzoekster Maartje van Daalen.

32 Onderzoek kort

ONDERZOEK
– Biotech is ver-van-mijn-bed-show
– Directeur mijdt bedrijfsleven
– SintLucas is onderweg
– School trekt jongens voor
– Thuisteken is anders
– Dat zoeken we op
– Generatie R

36 Plusschool tegen uitval
ONDERZOEK (vo)
Simone Barneveld
Risicoleerlingen zijn gebaat bij onderwijs dat meer doet dan alleen kennis overdragen. De Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid pleit in een advies voor aparte scholen die overbelaste kinderen structuur en verbondenheid bieden.


37 Plusklas 2
COLUMN
Miek van Dam


38 Rekenen
LEZERSREACTIE
‘Staartdelen of happen?’ Koeno Gravemeijer reageert op de rekendiscussie in het januari-februarinummer. De lezer heeft niets aan zo’n discussie omdat hij niet genoeg achtergrond informatie krijgt: ‘Eerst informeren dan discussi‘ren.’

RUBRIEKEN

12 Praktijknieuws
– Te laat!
– ‘Oligopoliespel’ maakt economieles leuker

16 Nieuws
– Mbo op koers
– Warme truiendag
– Zomervakantie is stilstand
– Utrechts onderwijsonderzoek ter discussie
– Strakke regie voor zwakke broeders
– Onderwijsraad pleit voor stapelen

41 Actief

– Knuffelen met biggen
– Duik het Darwinjaar in

42 Jeugdboeken
Jeugdliteratuur bij lessen Nederlands: 23 minuten per week
– Vertelplaten
– Lezen voor de lijst

43 Gelezen
– Nieuwe leren is ‘vooroorlogs’
– Goede lessen

44 Gebladerd & gesurft
– Oplossingen
– Duurzaamheid
– Strategisch leren
– Wij eisen les!
– Scholenbouw
– Lezen
– Creativiteit
– Rekenen
– Digitaal pesten
– Leerplicht

46 Agenda en colofon