De Nieuwe Meso — Jrg. 7 (maart 2020) nr. 1

Magazine

08 Schoolleiders over keuzes en Curriculum.nu
Marjolijn Voogel
De voorstellen van Curriculum.nu vragen om samenhang en afstemming. Zien schoolleiders hierbij een taak voor zichzelf? Anders dan hun Europese collega’s zijn Nederlandse schoolleiders vooral bezig met beleid en vergaderen. Tegen de achtergrond van het werk van Curriculum. nu maakte Marjolijn Voogel een ronde langs een aantal schoolleiders en experts.

17 Vernieuwing vmbo: meer dan een nieuw jasje
Eva Voncken, Emina van den Berg, Karien Coppens, Djoerd de Graaf, Christoph Meng, José Mulder Sinds 2016 vernieuwen vmbo-scholen hun beroepsgerichte programma’s. Dat is niet van het ene op het andere schooljaar gerealiseerd. “Na de Mammoetwet is dit voor ons de grootste verandering ever” – een uitspraak van een docent die door velen wordt gedeeld. Wat maakt deze vernieuwing zo ingrijpend? Dit artikel, gebaseerd op tussenresultaten van het monitor- en evaluatieonderzoek naar de vernieuwing vmbo, geeft een inkijkje.

26 Verbetering van de huidige vo-eindexamenpraktijk
Dick van der Wateren
Veel onderwijsgevenden beschouwen de vorm van het huidige eindexamen als iets dat je maar neemt zoals het is, omdat het ‘nu eenmaal’ moet van de inspectie, van de overheid of wie nog meer. Je kunt er echter wel degelijk fundamentele bedenkingen bij maken, zoals Van der Wateren doet.

34 Beroepsvorming van leraren in het voortgezet onderwijs
Marc Vermeulen
ledereen kent leraren, heeft beelden over leraren, heeft les gehad van leraren. Toch raar dat het die groep – die zo zichtbaar is – maar niet lukt om zichzelf daadwerkelijk te organiseren. Naar aanleiding van de publicatie De bril van de leraar van Pieter Leenheer, gaat Marc Vermeulen op zoek naar oorzaken voor de gebrekkige beroepsvorming van leraren in het beroepsonderwijs.

Rubrieken

14 Bestuur Beleid Beschouwing
24 Hoe zit het met uw..
32 Onderwijs over de grenzen
38 Boeken

Focus op kansengelijkheid

46 Introductie op het thema kansenongelijkheid
Jan Maarse, Anneke Westerhuis, Sietske Hendriks, Arie Olthof

50 1. Gedeelde verantwoordelijkheid voor een gezamenlijke aanpak: Gelijke kansen
Eddie Denessen
De zoektocht naar interventies die de ongelijkheid in het onderwijs moeten tegengaan, levert een lange lijst van maatregelen op, variërend van voorschoolse educatie, stimuleren van ouderbetrokkenheid en verbeteren van het taalonderwijs, tot het beter afstemmen van onderwijs op de behoeften van de individuele leerling. Sommige aanpakken zijn gericht op de context van de school en de inrichting van het onderwijsstelsel, terwijl andere expliciet zijn gericht op de leraar en de kwaliteit van het geboden onderwijs. Er is reeds veel kennis aanwezig over welke aanpakken van kansenongelijkheid in het onderwijs allemaal mogelijk zijn, maar desondanks lukt het ons niet om kansenongelijkheid te verminderen. Hoe kan dat?

56 2. Het onderwijs is niet beter dan de samenleving
Jan Maarse en Sietske Hendriks
Sinds 2001 schrijft onderwijsjournalist Anja Vink over ongelijkheid in het onderwijs in onder meer NRC Handelsblad en De Correspondent. Na een uitzending van het programma Andere Tijden over zwarte scholen blijft het onderwerp haar bezighouden. Het leidt tot de haar eerste boek Witte zwanen, zwarte zwanen: De mythe van de zwarte school.

62 Column: gelijke kansen: een sympathiek idee?
Douwe Brouwer 

66 3. Drie uitdagingen om alle leerlingen gelijke kansen te geven
Inge de Wolf, Roel Ariës en Sanne van Wetten
De afgelopen tien jaar zijn voor leerlingen van wie de ouders niet hebben doorgeleerd, de kansen op een succesvolle onderwijsloopbaan verkleind terwijl die kansen voor leerlingen met academisch geschoolde ouders zijn toegenomen. Hoe komt dit? En belangrijker: wat kunnen we er aan doen?

74 4. Toelatingsbeleid en kansengelijkheid
Guido Walraven, Paco Lucassen, Jeroen Onstenk en Jeroen Peters
Kansenongelijkheid en sociaaleconomische en -culturele segregatie hebben gevolgen voor zowel individuen als voor de hele samenleving. Talenten van kinderen en jongeren komen niet volledig tot bloei en sociale cohesie vermindert: leerlingen met verschillende achtergronden spelen en leren niet meer samen, waardoor ze ook niet leren om samen te leven.

80 Column Kansengelijkheid: een opgave voor het onderwijs?
Frits Hoekstra

82 5. Nieuwkomers in het vo: noodzaak tot nieuwe vormen van samenwerking, organisatie en aanbod
Maaike Hajer en Paulien Muller
Het Nederlandse schoolsysteem is voor velen nog altijd een emancipatiemachine. Een groep die maximaal van deze waarde wil kunnen profiteren, zijn nieuwkomers. Het systeem werkt echter niet altijd mee; ons onderwijssysteem is maar matig ingericht op het opnemen van kinderen die op latere leeftijd naar Nederland komen. Wat kunnen schoolleiders en bestuurders doen om nieuwkomersleerlingen te laten doorstromen op een manier die recht doet aan hun capaciteiten?

88 6. Effectief lokaal onderwijskansenbeleid
Frank Studulski
Deze bijdrage gaat over de vraag wat effectief is in het bestrijden van achterstanden en wat scholen kunnen doen. Specifiek gaat Frank Studulski in op voor- en vroegschoolse educatie, schakelklassen, de Brede School Academie en ouderbetrokkenheid.

94 Epiloog
Sietske Waslander

96 Referenties