De Nieuwe Meso — Jrg 6 (Juni 2019) nr. 2

Magazine 

8 Beweging naar vernieuwing in het Montessori College
Iselien Nabben
Twee jaar geleden begon het Montessori College van Nijmegen en Groesbeek een zoektocht naar een manier van onderwijs geven die zou moeten leiden tot een hogere motivatie en zelfontplooiing en een bredere ontwikkeling van leerlingen. Samen met Kennisland, een denk- en doetank op het terrein van maatschappelijke vooruitgang en sociale innovatie heeft het Montessori College een aanpak ontwikkeld om deze zoektocht richting te geven.

16 Bouwen aan een integraal kindcentrum
Irene Koning en Nicole van Rens
De samenwerking in (integrale) kindcentra heeft invloed op personeel, leerlingen en ouders, en raakt daardoor de medezeggenschap. Irene Koning en Nicole van Rens keken door de medezeggenschapsbril naar de totstandkoming en doorontwikkeling van IKC IJmond. Ze laten zien hoe medezeggenschap kan helpen om de samenwerking vanaf de start met breed draagvlak tot stand te brengen..

24 Op weg naar gespreid leiderschap
Anje Ros en Brigit van Rossum
Hoe verandert de rol van de schoolleider als in de school de omslag wordt gemaakt naar gespreid leiderschap? Anje Ros en Brigit van Rossum interviewden schoolleiders in het basisonderwijs, hun teamleden en een aantal bestuurders hierover. In dit artikel gaan ze in op verschillende aspecten van de rol van de schoolleider bij het (ontwikkelen van) gespreid leiderschap. Ze illustreren dit met fragmenten uit een van de zeven leiderschapsportretten die ze op basis van hun interviews hebben gemaakt.

30 Co-teaching in het primair onderwijs
Gijselien Grosman
Op welke manier kunnen we als leraren elkaar ondersteunen en versterken? Hoe kunnen we de werkdruk verlagen? Hoe zetten we de leerling en de leraar centraal? Deze vragen leefden binnen het team van de samenwerkingsschool Fondali; een van de scholen van stichting Aves. Het team onderzocht of co-teaching een antwoord zou kunnen zijn. Gijselien Grosman doet verslag.

Rubrieken

14 Bestuur Beleid Beschouwing
22
 Hoe zit het met uw
35 Boeken

Focus op professionele cultuur

44 Voorwoord
Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin

48 Inleiding
Wat is dat, een professionele cultuur
?
Henk Galenkamp
Wat is nu eigenlijk een professionele schoolcultuur? In publicaties over onderwijs, maar ook in andere sectoren, komt het woord ‘professioneelof professionalveel voor. Volgens Henk Galenkamp is er veel verwarring rond deze begrippen. In deze bijdrage verkent hij, als inleiding op deze focus het begrip professionele cultuur en stelt met Vermeulen: Een professional is iemand die verantwoordelijkheid neemt en aflegt, zodanig dat autonoom handelen in balans is met het samenwerken aan het verwezenlijken van collectieve ambities.

52 Verhalen uit de praktijk
Henk Galenkamp, Gerritjan van Luin en Pieter Leenheer
Galenkamp, Van Luin en Leenheer hebben voor de focus gesprekken gevoerd met schoolleiders die met meer of minder succes hard hebben gewerkt aan het realiseren van een professionele cultuur. leder op zijn of haar eigen wijze. Hun ervaringen zijn samengebracht in zes interviews die de lezer een openhartige kijk biedt in de keuken van schoolorganisaties, maar die ook en vooral laten zien wat dit alles betekent voor de schoolleider.

64 Column: De rode draden
Gerritjan van Luin

74 Wie ben ik dat ik mijn collega aan mag spreken?
Henk Galenkamp
In veel beroepen gaat men ervan uit dat je professioneel gedrag ontwikkelt door het eigen functioneren voortdurend te spiegelen aan de professionele werkomgeving. Gezien alle dagelijkse druk en de zuigkracht van adhoc activiteiten is dat echter bepaald geen eenvoudige opgave. Interessant is daarom de vraag, in hoeverre professioneel gedrag in een aanmerkelijk rustige opleidingssituatie kan worden ontwikkeld. Die vraag raakt op zijn beurt dan wel aan het transferprobleem dat extern geleerd of geoefend gedrag niet of nauwelijks wordt toegepast in de vaak hectische praktijk van alledag.

78 Hoe gaat u ervoor zorgen dat onze werkdruk omlaag gaat?
Joost Kampen
Aan het begin van deze eeuw was het Amsterdamse gemeentelijk vervoerbedrijf GVB totaal uitgewoond: veel ziekteverzuim, een uiterst negatieve sfeer, een klantonvriendelijke cultuur, een management zonder enige greep. Pogingen om daar verandering in te brengen werkten niet of soms zelfs averechts. Verwondering daarover was voor organisatieadviseur Joost Kampen in 2005 de aanleiding om in de onderzoeksliteratuur op zoek te gaan naar oplossingen voor hardnekkige organisatieproblemen.

84 Boek: Now we’re talkin
Victor van Toer

86 Macht speelt
Leidje Witte
Macht lijkt een vies woord in onderwijsland. Liever heeft men het over ‘invloed uitoefenen’. Toch speelt macht altijd en overal waar twee of meer mensen bij elkaar zijn: tussen leraar en leerling en tussen medewerkers en leidinggevenden. Waar macht ontkend wordt, gaat die ondergronds. En dan is er niemand die er nog greep op heeft. Leidje Witte daagt in dit artikel de lezer uit naar ‘macht’ te kijken, te erkennen dat ze in onderwijsorganisaties bestaat en te leren hoe je er ethisch mee kunt omgaan.

91 Boek: Het goede gesprek voeren
Gerritjan van Luin

92 Alles stroomt. Maar waar stroomt het naartoe?
Lieuwe Koopmans
Wat betekent het leven in deze tijd voor de ontwikkeling van ons onderwijs en meer in het bijzonder voor de ontwikkeling van het leiderschap in ons onderwijs? Lieuwe Koopmans argumenteert dat deze tijd bij schoolleiders een groot appèl doet op persoonlijke ontwikkeling: loslaten van vastgeroeste ideeën en onzekerheid aanvaarden. Hij schetst met gebruikmaking van een aantal kernbegrippen uit de transactionele analyse hoe zij stevig kunnen blijven staan in een wereld in een continue transitie en zo ook leerlingen kunnen helpen vaste grond onder hun voeten te krijgen.

99 Epiloog
Henk Galenkamp, Pieter Leenheer en Gerritjan van Luin