De Nieuwe Meso — Jrg. 4 (september 2017) nr. 3

08 De morele dimensie van leiderschap
Robert Mentink
Leiders kunnen de morele dimensie van hun leiderschap invullen door zich te positioneren als de moraalridder binnen hun organisatie. Robert Mentink neemt afstand van die invulling en pleit daarentegen voor de leider als filosoof, die regelmatig en systematisch met medewerkers onderzoekt of de organisatie nog deugt.

16 Burgerschapsonderwijs in het mbo
Chris Holman
Actuele gebeurtenissen zorgen ervoor dat er bij beleidsmakers en in de politiek een roep is naar meer burgerschap in het onderwijs. Maar wat is burgerschap? Wat betekent dit voor het onderwijs en welke taak ligt er? Chris Holman bespreekt een aantal dilemma’s waarmee leidinggevenden en beleidsmakers te maken krijgen bij het agenderen van burgerschapvorming.

26 Op zoek naar een eigen gezicht voor het havo
Pieter Leenheer en Henny Morshuis
Al langer proberen havo-scholen iets te doen aan de motivatieproblematiek in met name het vierde leerjaar. Bijvoorbeeld door het onderwijs beter te laten aansluiten bij specifieke kenmerken van havoleerlingen en het nadrukkelijker te verbinden met het hbo, zodat het minder een afgeleide van het atheneum wordt. Met een aantal scholen maakten Leenheer en Morshuis de stand van het havo-land op.

32 Professioneel statuut en medezeggenschap
Reinier Mudde
In het professioneel statuut moet op schoolniveau worden beschreven hoe de zeggenschap van leraren wordt georganiseerd. Het schoolbestuur is wettelijk verplicht dit statuut in overleg met de leraren op te stellen. Hoe verhoudt dit nieuwe fenomeen zich tot de medezeggenschap? Welke scenario’s zijn denkbaar als het gaat om de afbakening van zeggenschap en medezeggenschap? Reinier Mudde verkent hoe een verbinding tussen beide vormen van participatie kan worden gemaakt.

Rubrieken
14 Bestuur Beleid Beschouwing
22 Hoe zit het met uw..  schrijfvaardigheid?
30 Onderzoek
38 Boeken

Focus op : Strategisch HRM

46 Introductie: over de grenzen
Gerritjan van Luin, Floor Eizema, Lisanne van der Kruis, Pieter Leenheer en Jonah Opsteen

48 Shrm: een mooie maar lastige opdracht
Gerritjan van Luin en Pieter Leenheer
In deze DNM Focus onderwerpen we strategisch hrm aan een nader onderzoek: wat is het? En hoe werkt het in de praktijk? In dit inleidend artikel gaat het vooral over de wat-vraag.

54 Hrm en de ontwikkeling van een nieuw onderwijsconcept – praktijkverhaal
Martijn Laman
Een aantal jaren geleden gingen drie Oost-Brabantse scholen voor voortgezet onderwijs en het regionale bedrijfsleven samenwerken aan de ontwikkeling van het concept Brainport Scholen, waarin binnen- en buitenwereld met elkaar verbonden worden. Inmiddels zijn er elf Brainport-scholen. Hrm is belangrijk om het concept tot volle wasdom te brengen, aldus Geert-Jan Nilessen, directeur van een van de drie eerste Brainportscholen, die in dit artikel aan het woord is.

60 De opleidingsschool als shrm-middel – praktijkverhaal
Marijke Nijboer
PENTA College CSG in Spijkenisse e.a. streeft ernaar een professionele organisatie te zijn, een organisatie met een lerende cultuur. Het shrm-beleid is daarop gericht, met als belangrijk onderdeel de opleidingsschool, die professionalisering biedt aan startende en ervaren leraren.

64 De invloed van teamgericht hrm op teamleeractiviteiten van docenten
Machiel Bouwmans en Piety Runhaar
Om meer zicht te krijgen op hoe teamleiders teamgericht hrm in praktijk brengen en of de aanpak van invloed is op intensieve samenwerking in docententeams, voerden Bouwmans en Runhaar een verdiepend onderzoek uit, waarvan ze in dit artikel verslag doen. Ze zoomen eerst in op de inhoud van teamgericht hrm, de rol van teamleiders en deelname aan teamleeractiviteiten van docententeams. Vervolgens lichten ze kort toe hoe het onderzoek is uitgevoerd, bediscussiëren ze de belangrijkste bevindingen en sluiten af met conclusies en praktische aanbevelingen.

72 Het richten van hrm-beleid op schooldoelen – praktijkverhaal
Marijke Nijboer
Het Gomarus College zoemde van de activiteiten, maar het ontbrak aan samenhang tussen al die activiteiten. Wat was er nodig? Een werkgroep zette de Spiegel Personeel & School in omdat duidelijk te krijgen. De inzichten die hieruit voortvloeiden, leidden tot een nieuwe aanpak waarin het personeelsbeleid veel meer wordt ingezet om de doelen van de school te realiseren.

78 Hybride docenten bieden kansen voor de schoolorganisatie
Kees van der Velden en Marius Bilkes
Een op de acht docenten in het voortgezet onderwijs combineert het docentschap met werk buiten het onderwijs. Zij kunnen een goede bijdrage leveren aan het realiseren van de missie en visie van de school, mits de school veel meer dan nu gebeurt, belangstelling toont voor de extra’s die de hybride docenten te bieden hebben en hen de mogelijkheden geeft die in te zetten. Kees van der Velden en Marius Bilkes geven aan de hand van interviews met hybride docenten weer wat er nodig is om banen te kunnen combineren, welke (mogelijke) opbrengsten er zijn en waar kansen voor verbetering liggen.

86 Personeelsbeleid: een olievlek die zich langzaam verspreid – praktijkverhaal
Dian van Erp en Harm van Gerven
Hoe stel je onderwijskwaliteit centraal in de processen in de organisatie, bijvoorbeeld in het shrm-beleid? En in hoeverre sluit het personeelsbeleid aan bij je blik op onderwijskwaliteit? Maurice Gloudi, directeur-bestuurder en Tonki Tip, p&o’er bij Stichting Katholieke Onderwijsbelangen Rivierenland (SKOR) in Tiel vertellen over de ontwikkeling van het shrm-beleid in hun organisatie.

90 Hoe ZeeProf strategische professionalisering stimuleert en faciliteert – praktijkverhaal
Martijn Laman
Voor kleine scholen die ineen krimp regio gevestigd zijn, is het dikwijls lastig een goed en betaalbaar professionaliseringsbeleid op te zetten. Samenwerking met andere scholen in de regio is dan een oplossing. Er duikt dan wel een ander probleem op: hoe zorg je ervoor dat het professionaliseringsaanbod wel strookt met je eigen strategisch beleid en in het verlengde daarvan je hrm? In Zeeland lijken ze hiervoor met het samenwerkingsverband voor ZeeProf een oplossing te hebben gevonden.

96 Bewegen naar een professionele schoolorganisatie – nabeschouwing
Peter Leisink en Jonah Opsteen
In deze nabeschouwing maken Peter Leisink en Jonah Opsteen aan de hand van de beschreven praktijkervaringen voorzichtig de balans op van de stand van zaken rond strategisch hrm: hoe werken scholen aan een professionele leercultuur met het oog op het realiseren van hun visie en doelen?