Bij de Les — Jrg. 3 (september 2007) Nr. 7

5 Een nieuwe start
REDACTIONEEL
Susanne Nieuwenbroek

5 Steen
Citaat
“Verdriet kit al mijn krachten samen,
zodat ik roerloos word als steen.
Mijn hele wezen wordt materie,
een ondoordringbaar star mysterie,
o sla de rots, opdat ik ween.”
Maria Vasalis

6 Een nieuwe start: Geen buikpijn meer in de brugklas!
COVERARTIKEL
Ankie van Gisbergen

Een goed introductieprogramma zorgt voor veiligheid. De eerste stap is het koppelen van bijzondere leerlingen aan een mentor, die bij hen past. Ankie van gisbergen in gesprek met Theo Baart van het Walewyc in Waalwijk.

12 Kijk naar je eigen!
Mieke Noomen
Lesstof afsluiten met een toets, dat is gesneden koek voor veel docenten. Maar als je meer persoonlijk rendement uit je lessen wilt halen en je leerlingen meer wilt laten nadenken over hun eigen aandeel, kun je een stap verder gaan door een bijdrage te leveren aan het leren reflecteren. In dit artikel voorbeelden van dit proces.

18 Respect en eer
Hilde Bakker & Hanneke Feiten
Eergerelateerd geweld en de rol van scholen

21 Een fase verder
COLUMN
Gerard Polman

22 Stage in het groen voor vmbo-tl
Esther Willemsen
Helicon Groenschool Kesteren, gelegen in de Betuwe, is van oudsher een groene school met een regionale functie. Stage is op deze school een belangrijk onderdeel van het curriculum. Esther Willemsen, decaan op het Helicon, vertelt hoe een stagetraject in de praktijk verloopt.

24 Willem Elsendoorn: Goede begeleiding is een noodzaak voor alle leerlingen
MET NAME
Maria Boink
Nieuwsgierig naar hoe begeleiding van leerlingen in de scholen gestalte heeft gekregen, maken we een afspraak met Willem Elsendoorn, de scheidende rector van Scholengemeenschap De Breul te Zeist. Hij was erbij toen de leerlingbegeleiding in Nederland van de grond kwam en kijkt met grote tevredenheid terug naar de ontwikkeling ervan.

29 UH… ooit wel eens van herstelrecht gehoord?
CARTOON
Leen Baars

30 8+: Professors in de dop?
Truda Zijp
Begaafde kinderen zijn vaak in groep acht van de basisschool al zo goed als klaar met de verplichte lesstof. Het gevaar dreigt dat ze zich gaan vervelen. Bovendien doet het onderwijs deze leerlingen tekort als de school hen niet tijdig nieuw en uitdagend materiaal aanbiedt. Het 8+ project voorziet daar in. Het Pieter Nieuwland College en het Cygnus Gymnasium in Amsterdam hebben al vijf jaar ervaring met het 8+ project. Truda Zijp praat over het project met Liesbeth Wynans, afdelingsleider van de brugklassen en remedial teacher en Thomas Peters, docent Duits.

32 Studie Beurs 2007

34 Samen een onderneming runnen onder schooltijd
Bizzkids
Joost Schouten
Een managementgame als praktische opdracht, project, sectorwerkstuk of voor samenwerkend leren in het vo en mbo. Houd de leerling bij de les op een speelse en eigentijdse manier.

34 – 41
KORT NIEUWS
– EŽn dag per week maatschappelijke stage
– Maatschappelijke Stagekrant voor het VO
– Keuzeproces van vmbo’ers nader bekeken
– ‘Welke kleur heeft jouw parachute?’
– Lespakket over het pesten van gehandicapte leerlingen
– Stagefolder met checklist
– Theo Thijssens ‘De gelukkige klas’
– Maak je eigen Al Gore-film!: www.webquestalgore.nl en Leren voor Duurzame Ontwikkeling
– Made in Europe: nieuw lespakket voor het vmbo
– Maak werk van vernieuwing via het Techniekplein
– EU-leerboek jongeren
– VO-Veiligheidsmanager biedt gratis advies
– Nieuw examenprogramma maatschappijwetenschappen havo/vwo
– UT richt Twente Academy op voor scholieren
– Vavo (volwassenenonderwijs) opengesteld voor 16- en 17-jarigen
– Invoering kwalificatieplicht
– Digit@@ltjes

36 Kemperhorst College beste technische school van Nederland

Ivo Mijland

Het Platform Bta Techniek heeft het Oirschotse Kempenhorst College uitgeroepen tot de beste vmbo-school (afdeling techniek) van Nederland. Het Kempenhorst College draagt komend jaar dankzij de verkiezing de geuzentitel ‘Topperschool’. Ivo Mijland sprak met Ronald van der Vlies, vestigingsdirecteur van de Kempenhorst.

39 Meiden en techniek
Marjanne Harinck
Ict, wat betekent dat eigenlijk? Mechatronica, nooit van gehoord! Veel meisjes in het vmbo hebben nooit een kijkje genomen bij techniek en ict, sluiten een keuze voor deze richtingen al op jonge leeftijd uit. Dit voorjaar publiceerde de VHTO, landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bta/techniek, de brochure ‘Breder ori‘nteren, bewuster kiezen. Hoe vmbo-meisjes kunnen kennismaken met techniek en ict’.

43 Nieuwe start

CARTOON
Laurien Ruigrok

44 Nationale Stotterweek 2007 / Stotteren in het voortgezet onderwijs
Hetty Kerkhof
In d
e Nationale Stotterweek 2007, in de eerste week van oktober georganiseerd door de Nederlandse Federatie Stotteren (NFS), staat dit keer de stotterende jongeren in het voortgezet onderwijs centraal. “Zwijgen is heel veilig als je stottert. Wat jongeren tussen 12 en 18 jaar vooral niet willen is opvallen met hun manier van spreken.”

46 Een vermoeden van kindermishandeling
Nolleke van der Spek
Wat halen we allemaal overhoop? Laat de leerling nooit beslissen of er wel of geen hulp komt.

50 Een vliegende start in het VO is een kwestie van vertrouwen
Chiel Voerman
Als docent is het goed te weten wat de verwachtingen van ouders zijn. Om de start in het VO goed te laten verlopen, is een goed contact met de ouders een belangrijke voorwaarde.

54 Herstelrecht in het onderwijs
Jan Ruigrok
‘Nooit meer schorsen!’ Kenmerk van herstelrecht is dat de dader zijn excuus omzet in actie.

58 Het VO als broedkamer voor beroepskeuze
Jolijn Faber & Jankees Toppen
Meer kennis van de praktijk, kennis van bedrijven, een goed beroepsbeeld, het zijn sleutelbegrippen als het erom gaat dat leerlingen op school een succesvolle keuze maken voor een (beroeps-)opleiding. En succesvol in de zin dat zij deze opleiding met een diploma afronden en met het diploma aan de slag kunnen op de arbeidsmarkt.

62 Burgerschapscompetenties op het mbo
Menno van Calcar
Sinds Balkenende het normen- en waardendebat opende, struikelen politici, pedagogen en opiniemakers over het begrip ‘burgerschap’. Volgens de ŽŽn vormt burgerschap het panacee voor bijna al onze sociaal-maatschappelijke problemen, volgens de ander gaat het om een verkapt moreel reveil. Maar zelfs toen de liberalen nog regeerden werd geaccepteerd dat publieke instellingen zich niet alleen mochten, maar zelfs moesten gaan bemoeien met het burgerschap van het volk. En op aangeven van de Onderwijsraad wordt burgerschap omschreven als een samenspel van politieke vaardigheden.

65 Help, ik zit in de brugklas!
Energizer
Ivo Mijland
Energizers zijn korte oefeningen of opdrachtjes die je met een groep doet om op te warmen, om elkaar beter te leren kennen, veiligheid te vergroten en het energieniveau te verhogen. Deze energizer helpt de mentor een handje om de brugklasser op weg te helpen.

67 Uit de media
– Nieuwe leren lijkt vooral gunstig voor meisjes
– Vwo’ers kiezen ‘verkeerd’ exact profiel
– Mbo nieuwe stijl ontstaat in de praktijk
– Maakt het vmbo-vakcollege leren weer leuk?
– Scholier hoeft slechts paar dagen op stage
– Leraar basisschool stapt over

68 Om naar uit te zien
Conferenties, cursussen & studiedagen
– Trainingen Omgaan met Verlies
– ‘Een fase verder’
– Symposium NLD (non-verbale leerstoornis) ‘Gewoon Anders’
– Studiedag over antisimitisme
– Conferentie ‘Verhalen verbinden’
– De Week van de geschiedenis
– Themamiddag Rondom de Zorgcošrdinator
– Workshop Seksualiteit en Opvoeding
– Studiedag ‘8-ban van het leren’
– Onderwijs en radicalisering
– LOB in vernieuw(en)d onderwijs
– ‘Beroepskolommanifestatie’ 20 november 2007
– ‘Het vmbo blijft een school die werkt’
– Symposia najaar 2007 met o.a. symposium over het OOP: ‘Verzilveren of verzuren’