Bij de Les — Jrg. 3 (november 2007) Nr. 9

Thema: COACHING

5 Coaching
REDACTIONEEL
Susanne Nieuwenbroek

5 Compensation of life
Citaat
“It is one of the most beautiful compensations of life
that no man can sincerely try to help another
without helping himself”
Ralph Waldo Emerson

6 Leren van elkaar
Mieke Noomen
Nu we op veel scholen competentiegericht onderwijs hebben, betekent dat dat we onze studenten zullen moeten begeleiden bij het vaardig worden in zoals dat heet ‘soft skills’ als samenwerken, initiatief nemen, stressbestendigheid of verantwoordelijkheid nemen. In dit artikel van Mieke Noomen een voorbeeld van hoe je studenten kan leren te leren van elkaar.

8 Decanen coachen mentoren
THEMA
Ankie van Gisbergen
Brieven voor de ouderavond uitdelen, formulieren laten invullen of LOB-lessen geven, het zijn tegenwoordig vaak mentortaken. Onderdelen van het decanaat, die de decaan liefst niet uit handen geeft, mits hij ervan overtuigd is, dat de uitvoering van deze taken bij de betreffende mentoren in goede handen is. Ankie van Gisbergen gaat in op hoe je ervoor zorgt dat mentoren precies weten wat de bedoeling is. En, nog belangrijker, wat is ervoor nodig mentoren deze taken met enthousiasme en overtuiging uit te laten voeren. Met andere woorden: hoe coach je als decaan de mentoren binnen je afdeling?

12 Coaching op sociale comptenties
THEMA
Aveline Dijkman
Er waait een nieuwe wind in de scholen: de docent zou een andere houding naar de leerlingen moeten aannemen, namelijk van docent naar coach. Die coach zou zich vooral moeten richten op competenties in plaats van kennis. In dit artikel worden voorbeelden gegeven van docenten en coaches in het praktijkonderwijs waar men zich met name richt op de sociale competenties. Daarbij wordt tevens nagegaan of we in het onderwijs wel altijd hetzelfde bedoelen als we het over ‘coachend lesgeven op sociale competenties’ hebben.

15 De taal van coaching op sociale competenties
Aveline Dijkman

Over de coach die ‘niets weet’, de zogenaamde ‘pulling out-coach’.

17 Kansen met een andere taal!
Herberd Prinsen
‘Kansen met een ander taal’ vindt zijn oorsprong in de theorie van ‘een taal erbij’. Dit artikel is naast een verkenningstocht ook een eerbetoon aan de grondlegger van deze theorie, Marleen Diekman, helaas te vroeg op 7 april 2007 overleden.

20 De ouderavond voor allochtone ouders
Truda Zijp
Ouders van allochtone leerlingen gaan niet makkelijk naar de school van hun kinderen toe. Voor de school is het moeilijk om deze ouders te betrekken bij het onderwijs van hun kind. Maar dat is wel nodig. Soner Demiršzcan nam een aantal jaren geleden het initiatief om aan het begin van het schooljaar voor de allochtone ouders een aparte ouderavond te organiseren.

22 John Tressel / De overgang van het decanaat naar LOB
MET NAME
Maria Boink
De werkzaamheden en taken van de schooldecaan zijn onder invloed van de onderwijsvernieuwingen sterk gewijzigd. John Tressel is een van de ontwerpers die de veranderde rol van de decaan hebben vorm gegeven. Nog steeds denkt hij mee over noodzakelijke aanpassingen op het hele gebied van begeleiding in het onderwijs.

25 Wat wil jij …
CARTOON
Leen Baars

26 Situationeel begeleiden
Mieke Noomen
Wanneer ben je een goede begeleider? Sinds de invoering van competentiegericht onderwijs worstelen veel docenten met deze vraag. Het lijkt erop dat je al het bekende en vertrouwde overboord moet gooien nu je meer coachend moet begeleiden. Sommigen doen dit al jaren zonder het zo te noemen, voor velen is het toch een nieuwe aanpak. EŽn van de grootste misverstanden daarbij is dat je als docent, coach of begeleider nooit meer mag optreden, confronteren of duidelijke grenzen stellen, dat coachen alleen maar soft, begrijpend en meegaand is. In dit artikel worden verschillende begeleidingsstijlen belicht. Daarbij is het uitgangspunt dat er nooit ŽŽn juiste aanpak is, maar dat de situatie aangeeft wat het meest effectief is.

30 Handicap belemmert tienduizenden studenten / “Veel te weinig kennis over regelingen en voorzieningen”
Door Schokkenbroek
Van alle studenten in het hoger onderwijs heeft 16 procent een handicap. Meer dan de helft van hen, bijna 50.000 studenten, ervaart hierdoor ernstig tijdgebrek. Dat maakte expertisecentrum handicap + studie bekend op basis van onderzoek onder ruim 9300 studenten en docenten. Het expertisecentrum start nu de campagne Tijdgebrek, waarmee het de kennis over de beschikbare regelingen en voorzieningen voor studenten met een handicap wil vergroten.

30 – 37 KORT NIEUWS
– Onderzoek leerlingvolgsysteem
– Jaarlijks 75 uur televisie / Gemaakt voor en door leraren: LerarenTV
– Jonge BN-ers werken mee aan Ben jij gek?!-project
– ‘Durven, delen en doen’
– Educatieve websites ontwerpen
– Scouting cre‘ert duizenden stageplekken
– Godsdienst is examenvak op een groot aantal scholen
– ‘Greep krijgen op je studieloopbaan’
– Zorg- en Adviesteam op bijna alle scholen
– Britse campagne tegen on-line pesten van start
– ‘Nieuwe impuls aan RPT-dagen’, Regionale Praktijk Trainingen
– Leerlingen roc gaan stagiaires helpen
– Maximaal 80 uur als vrijwilliger aan de slag
– Tijdelijke verwijdering uit de klas
– Topopleiding voor leraren
– Zorgen over aanbod maatschappelijke stages
– Draagvlak voor maatschappelijke stage
– Maatschappelijke stagekrant
– Digit@@ltjes

32 Zonder begeleiding geen maatschappelijke stage
Petra Hoekstra & Gerda Lensen
“Niemand had eigenlijk tijd voor mij”. Begeleiding is het belangrijkste onderdeel bij een maatschappelijke stage.

35 Iedereen leert anders
Martie Slooter
Een opmerkelijke ontwikkeling heeft zich de laatste jaren in het onderwijs voorgedaan. Er werd gezocht naar een antwoord op de richtlijnen vanuit OC&W, de veranderende maatschappij, de mondige leerling en de betrekkelijke onmacht van docenten om aan te sluiten bij al die veranderingen. Het lijkt alsof er een aspect is uitgelicht: de leerlingen zijn niet meer gemotiveerd. En het antwoord lijkt bijna: laat ze het zelf maar uitzoeken ….

38 Hoe motiveer ik mijn leerlingen om te leren?
Maya Bakker
In het oktobernummer van Bij de Les hebben we kunnen lezen dat het onderwijs moet opboksen tegen allerlei prikkels, impulsen uit de omgeving, waar de leerling nog geen weerstand aan kan bieden en die hem afhouden van het leerproces. De conclusie was dat het onderwijs op zoek moet naar een sterkere prikkel. Maar leerlingen zijn verschillend en dus zal de begeleider/docent op zoek moeten gaan naar prikkles vanuit verschillende invalshoeken. Wat brengt juist deze specifieke leerling in beweging? Dat betekent dat de docent/begeleider/mentor ook zal moeten beschikken over verschillende insteken om een leerling te motiveren tot leren. In dit tweede artikel van Maya Bakker zoomt zij in op de sterkere prikkel van de relatie en de invloed van de groep.

41 Coach aan huis
COLUMN
Laurien Ruigrok

42 Peermediation in het onderwijs: Bemiddeling door leerlingen
Dorian Verhagen
De ervaringen zijn veelbelovend; op scholen waar peermediation goed is ingevoerd, constateren directie, team, leerlingen en ouders een daling van agressief gedrag, incidenten, schorsingen, beledigingen en pesten. De veiligheid en het veiligheidsgevoel nemen toe en het sociaal-emotionele klimaat verbetert. Hierdoor komen leerlingen vaak tot beter leren en presteren.

44 Geyoutubed in mijn hoofd
Leen Baars
Kind in ouderrol in het gezin. Hoe ga je als leerlingbegeleider om met parentificatie-druk.

47 De kip, de koe en de coach
COLUMN
Aveline Dijkman

49 De wandelcoach / Leren in beweging
Aat van der Harst
De meeste echt wezenlijke dingen leerde ik niet zittend op een stoel, maar in beweging …

52 Coachend begeleiden; Wie leert van wie?
Elsbeth Wissink
Coaching van docenten. Hoe kun je docenten leren om begeleidingsvaardigheden te ontwikkelen zodat zij deze kunnen inzetten? Dit is de vraag waar het onderwijs mee worstelt sinds de omslag naar competentiegericht onderwijs. Een van de nieuwe rollen die docenten binnen het competentiegericht onderwijs vervullen is de rol van coach. Elsbeth Wissink gaat dieper in op deze vraag.

55 Energie voor mentor en klas!
Energizer
Ivo Mijland
Energizers zijn korte oefeningen of opdrachtjes die je met een groep doet om op te warmen, om elkaar beter te leren kennen, veiligheid te vergroten en het energieniveau te verhogen. Deze keer een energizer die uw leerlingen prikkelt door plagerijtjes. Provocatieve coaching door humor en uitdaging.

56 Medewerker Mediatechnologie (mbo niveau 4 BOL)
Dynamiek in opleidingenland
Ankie van Gisbergen

Praktisch onmogelijk wordt het, ook door de vele veranderingen, van alle bestaande opleidingen op de hoogte te zijn. In deze rubriek maandelijks een nieuwe of sterk gewijzigde opleiding, steeds van verschillend niveau en uit verschillende regio’s. Hopelijk zinvol om nieuwe idee‘n op te doen, bij te blijven en vooral uw leerlingen op de goede weg te krijgen in opleidingenland.

57 Een natuurlijke coach
COLUMN
Chiel Voerman

59 Uit de media
– Gratis opleiding en een baan op eigen school
– Op de school voor autisten is alles helder
– Uitval op pabo door toets in rekenen
– Vmbo-examen extra zwaar door moeilijk taalgebruik
– Mbo-scholier faalt door slecht lezen

60 Om naar uit te zien
Conferenties, cursussen & studiedagen
Mentortraining op locatie
– Symposium Pedagogisch Leiderschap
– Week van de JeugdZorg
– Met dyslexie kun je het ver schoppen!
– Stop agressie door scholing OOP!
– Symposium Verzilveren of verzuren? (12 december 2007)
– ‘Beroepskolommanifestatie’ (20 november 2007)
– ‘Rondom de zorgcošrdinator’
– Kindermishandeling: bijzondere risicogroepen en omgaan met ouders
– “Hoe gaat u om met pubbies, kal-kletsers en bisco’s?”
– Extra training Rouw op je dak / Gedeeld Verdriet
– Beropeskeuze lastig? Doe mee aan ‘Kom in het leerbedrijf’
– Faalangst en ouders: samen trainen (6 december 2007)
– Trainingen Orthoconsult
– Training loopbaanbegeleiding (7 en 8 december 2007 en 11 januari 2008)
– Bimbo’s, bro’s en coole collega’s