Bij de Les — Jrg. 3 (juni 2007) Nr. 6

Thema katern: WAAR BEMOEI JE JE MEE?
– in binnenkatern tussen pag. 37 en 44

5 Aandacht
REDACTIONEEL
Susanne Nieuwenbroek

5 “Geluk geeft ons de energie die aan de basis ligt van onze gezondheid.”
Citaat
Henri-FrŽdŽric Amiel


6 Meervoudige intelligentie in de praktijk van het onderwijs
Mieke Nooman

Intelligentie wordt maar al te vaak beperkt tot twee leergebieden: de verbaallingu•stische intelligentie en de logisch-mathematische intelligentie. Daar zijn nog acht andere intelligentiesoorten aan toe te voegen. Mieke Nooman onderschrijft het grote belang om daaraan aandacht te schenken in de lessen en methodes te gebruiken die alle intelligentiesoorten aanspreken.

12 Een paar minuten kan al genoeg zijn
Frans Jordaan
We voeren allemaal wel eens gesprekjes met leerlingen en ouders over huis-tuin-en-keuken-onderwerpen. Op de gang, of als intro op een oudergesprek. Niks bijzonders, zou je zeggen, dat hoort bij de normale omgangsvormen. Toch hebben die schijnbaar onbeduidende momenten vaak veel betekenis. Ze zijn misschien wel het meest onderschatte onderdeel van de leerlingbegeleiding.

10 Landelijk Orgaan Beroepsonderwijs (LOB) als speerpunt / Roepende in de woestijn…
Sectie vmbo, NVS-NVL
De sectie vmbo maakt zich grote zorgen over de terugloop van bezoeken aan congressen, cursussen en studiedagen die de Nederlandse Vereniging van Schooldecanen en schoolloopbaanbegeleiders en de Nederlandse Vereniging voor Leerlingbegeleiding, de NVS-NVL, organiseert. De NVS-NVL moet, nu LOB beleidsspeerpunt van het Ministerie van O.C. en W. geworden is, een belangrijke gesprekspartner zijn over de uitvoering daarvan. Dat en meer is te lezen in een brief van de sectie vmbo aan het Ministerie van O.C. en W.

18 Onderzoek NVS-NVL: Met de rugzak van koers geraakt
Nobert Bollen & Gerrit Witteveen
Begin dit jaar verscheen het eindrapport van jeugdcommissaris Steven van Eijck, “Koersen op het kind. Groeistuipen in het speciaal onderwijs”. Daarin kregen de Regionale ExpertiseCentra (REC’s) voor de begeleiding van de rugzakleerlingen een pluim en het regulier onderwijs een sneer. De NVS-NVL heeft een onderzoek in het regulier voortgezet onderwijs uitgevoerd. Een groot aantal respondenten, die hun meningen uitgebreid hebben gemotiveerd, schetsen een heel ander beeld: de rugzakfinanciering is van koers geraakt. Zorgcošrdinatoren melden dat (meer dan) de helft van het budget dat naar REC’s gaat niet goed besteed is. Een kort onderzoeksverslag.

21 Afschaffing van mijn persoonlijke zorgplicht
COLUMN
Laurien Ruigrok

22 Johan van der Laan: Hoe autogek kun je zijn?

MET NAME
Maria Boink
Het project Studiedagen NVS-NVL kan alleen maar slagen als er goede banden zijn met de vervolgopleidingen en het bedrijfsleven. Johan van der Laan, voorlichter IVA-Driebergen (Instituut Voor Autobranche & management), is al jaren lid van de begeleidingscommissie Studiedagen. Omdat hij zich betrokken voelt bij de leerlingen; ze moeten vooral goed begeleid worden in het keuzeproces. En omdat hij zich betrokken voelt bij de IVA; vele decanen die hier komen willen wel met hem ruilen!

25 “Je hebt wŽŽr een drie voor je repetitie, ….!!”
CARTOON
Leen Baars

26 Op zoek naar jezelf: de ZKM-methode
Jaantje Thiadens
De Zelf Konfrontatie Methode (ZKM) is een ontdekkingstocht naar jezelf door middel van het vertellen en onderzoeken van je eigen levensverhaal. Een leerling krijgt zicht op ervaringen die tot ni toe zijn persoonlijkheid hebben gevormd en die bepalend zijn voor hoe hij zich nu voelt en hoe hij naar zichzelf en naar de anderen kijkt. Deze begeleidingsmethode is erg bruikbaar bij leerlingen met bijvoorbeeld faalangst, rouw en verdriet, motivatieproblemen of andere problematiek. Bij de Les ging in gesprek met Myriam Schrover, zij is orthopedagoog, GZ psycholoog en ZKM-consultant¨ en voert sinds begin 2006 haar eigen praktijk, genaamd ‘A la Recherche’.

28 Diploma havo/vwo op zak: een goede start
Gerard Polman
In het ontwerpadvies ‘Bruggen tussen natuur en maatschappij’ hebben de profielcommissies ook advies uitgebracht over het eindexamen havo/vwo. Gerard Polman schenkt hier uitgebreid aandacht aan.

28 – 35 KORT NIEUWS
– Europese ruimte voor een leven lang leren
– Nieuw spel ‘Ken je kwaliteiten!’
– Handboek ‘Ouders in de school’
– Stagebegeleiding onvoldoende
– Actuele studentenstops op www.studiekeuze123.nl
– ‘Greep krijgen op je studieloopbaan’
– ‘Scheidingkinderen’
– Studiekeuze op reisafstand en sfeer
– Subsidie praktijkleren goede stap naar vraagsturing
– Technasium krijgt eigen examenvak
– Canon voor lerarenopleidingen
– Plasterk stelt commissie leraren in
– Voordelige Microsoft-software voor scholieren
– ‘Antisemitisme. Oude en nieuwe vooroordelen’
– Onderwijsbond kwaad over minder scholing leraren

30 Veilig op school
Jolanda Mathijssen
De afgelopen tijd werden we regelmatig opgeschrikt door steekincidenten op scholen. Zeer recent vonden in ŽŽn week tijd vier steekpartijen plaats. Dit soort incidenten vormt vaak aanleiding om extra stil te staan bij veiligheid op scholen.

32 Wat vinden scholieren belangrijk bij studiekeuze?
Merel Verburgt
Wat bepaalt nu eigenlijk de studiekeuze van een leerling? Kiest hij voor de reputatie van een universiteit of is het oordeel van andere studenten doorslaggevend.? En hoe weet je als scholier welke opleiding de meeste kans op een baan geeft? Om het kiezen te vereenvoudigen is de studiekeuzesite www.studiekeuze123.nl van het hoger onderwijs een handig hulpmiddel. Op deze site kunnen scholieren 2500 opleidingen met elkaar vergelijken.

34 Theater Traxx – Theater tegen taboes
Catrien van der Molen
Theater Traxx uit Groningen (www.theatertraxx.nl) gebruikt theater als middel om taboethema’s bespreekbaar te maken. In hun voorstellingen laten zij de rauwe werkelijkheid zien die leerlingen en docenten een spiegel voorhoudt. Naar aanleiding van hun voorstellingen gaan de acteurs vervolgens in gesprek met de leerlingen om zo de bewustwording bij het publiek te stimuleren.

—————————————————————
37 – 44 Themakatern: WAAR BEMOEI JE JE MEE?
Waar bemoei je je mee? Dat is een vraag die bij elke mentor of leerlingbegeleider wel eens opkomt. Waar haal je het recht vandaan om je met het privŽ-leven van leerlingen en ouders te bemoeien?
Misschien geven ze er wel toestemming voor …..
Maar dan nog: wat stel jij er tegenover?
Misschien geven ze er geen toestemming voor …..
Toch is er volgens jou reden om in te grijpen!
Over dit boeiende thema rondom de grenzen van de maatschappelijke opdracht van de school, houdt de NVS-NVL op 6 juni 2007 een themamiddag. In dit themakatern ter verdieping en inspiratie enkele artikelen van workshopgevers op deze middag.

38 Aanpakken of wegkijken?
Alies Struijs
De grenzen tussen de publieke sfeer en de privŽ-sfeer lijken op te schuiven, ook in de zorg voor jeugdigen en in het contact tussen school en ouders. Er is een tendens waar te nemen van meer preventie, eerder signaleren van misstanden en fors ingrijpen in gezinnen.

40 Begeleiden: een ontmoeting op de grens met risico’s
John Tressel
Het begeleiden van leerlingen in de school brengt risico’s met zich mee. Zeker wanneer dat begeleidingswerk wordt verricht door medewerkers in de school die zich nauwelijks hebben geschoold of verdiept in de complexiteit van het begeleiden en waarin overdracht, tegen-overdracht en projectie op de loer liggen.

42 Ouders: ramp of kans?
Ard Nieuwenbroek
Wie de dag na de ’tien-minuten-ouder-avond’ zijn oor te luister legt in de docentenkamer, zal verbaasd zijn over hoe leerkrachten soms praten over ouders. Natuurlijk zijn er positieve geluiden. Toch is het opvallend hoe docenten, en dan met name bij ouders van leerlingen met problemen, regelmatig in ‘vijandtermen’ hun positie innemen. Vrij zeker heeft zich, de avond daarvoor, vrijwel hetzelfde afgespeeld bij de leerling thuis. Ouders die thuis komen en ongeremd hun afkeer over ‘die leerkracht’ uitspreken.
—————————————————————

46 Omar Nahas: “Hoog tijd voor de andere Jihad”
Ivo Mijland
Omar Hahas heeft in zijn boek ‘De andere Jihad’ als belangrijkste advies meegegeven dat het onderwijs moet voorkomen dat kinderen zich uitgesloten gaan voelen. Want uitsluiting is het begin van radicalisering. Een belangrijk boek daarom om de verharding in de maatschappij tegen te gaan. Ivo Mijland beschrijft hoe dat in de praktijk gestalte zou kunnen krijgen.

50 Circle time: leerplaats voor leerling en leraar
Ronald Schepers & Frits Roelofs
Al eerder schreven wij over de bijzondere lesopzet die bekend staat onder de naam Circle Time. Circle Time is ontwikkeld in Engeland, onder meer in Liverpool door Bob Spalding en zijn medewerkers. Het is een heel gestructureerde aanpak waarin leerlingen zich bewust (kunnen) worden van eigen en andermans gevoelens en van daaruit leren meer begrip voor zichzelf en voor anderen te krijgen. Maar ook voor leraren is het een heel bijzondere plek waar leraren zaken kunnen leren die ze elders niet of nauwelijks leren.

53 Verhalen verbinden: ruimte voor vertellen op school
RECENSIE
Frits Roelofs
Bij CPS Uitgeverij is een prachtig boek gepresenteerd dat een heel oud ambacht centraal stelt: het vertellen van verhalen. Vertellen is een echt menselijke manier om kennis en ervaring op te roepen en te delen met anderen. Vertellen is daarom zo cruciaal voor de ontwikkeling van mensen. En waren scholen daar niet ooit eens voor gesticht?

54 Ontspanningstechniek ‘Emotional Freedom Techniques’ (EFT) klaart de lucht
Paul Vrenssen
Een nieuwe ontspanningstechniek vergaart in hoog tempo bekendheid in Nederland. EFT, oftewel ‘Emotional Freedom Techniques’, kent een bijzonder breed toepassingsgebied voor het middelbaar onderwijs. Jongeren kunnen snel en effectief worden geholpen met problemen als faalangst en pesten tot traumatische ervaringen en zelfs dyslexie.

57 Theatraal zenuwachtig (2)

Karel van Laere & Rosalie CantŽ

In het vorige nummer van Bij de Les las u een bijdrage van Karel van Laere en Rosalie CantŽ, twee jonge mensen die zich inschreven voor de Toneelacademie in Maastricht. Zij vertelden over hun ervaringen in de eerste selectieronde. Dit keer gaan zij dieper in op de selectieronden die volgden.

60 Vedisch Onderwijs: Meditatie als leermiddel
Truda Zijp
Het Vedisch onderwijs is nog zo nieuw dat het voor velen onbekend zal zijn. Er zijn inmiddels twee middelbare scholen gestart volgens dit concept en er zullen er meer volgen. Kenmerkend is dat de leerlingen tijdens de (lange) schooldagen an transcendente meditatie doen. Truda Zijp bezoekt een van de scholen en vertelt wat de groet winst is van deze vorm van onderwijs.

63 Afscheid nemen is een soort van blijven …
Energizer
Ivo Mijland
Energizers zijn korte oefeningen of opdrachtjes die je met een groep doet om op te warmen, om elkaar beter te leren kennen, veiligheid te vergroten en het energieniveau te verhogen. Deze keer een energizer als mentale injectie voor een weergaloze zomervakantie.

65 Leergierig
COLUMN
Mieke Nooman

67
Uit de media
– Regie zoek bij competentiegericht leren
– Plasterk haalt de teugels aan
– Op de Netwerkschool is alles effici‘nt en positief
– ‘Meisjes ook slachtoffer van lovergirls’
– Vmbo-leerlingen met duwtje massaal naar mbo

68 Om naar uit te zien
Conferenties, cursussen & studiedagen
– ‘Een fase verder’
– ‘Het vmbo blijft een school die werkt’
– De Week van de geschiedenis
– Symposium over puberproblemen
– Conferentie over leesvaardigheid
– Conferentie ‘Verhalen verbinden, ruimte voor vertellen op school’
– Samenwerking thuis en school
– Basistraining zorgcošrdinator
– Dag van de Leraar
– Studiedag over antisemitisme
– LOB in vernieuw(en)d onderwijs
– Vierdeklassers krijgen gratis boek ‘De gelukkige klas’ van Theo Thijssen