Bij de Les — Jrg. 3 (februari 2007) Nr. 2

5 Goed onderwijs
REDACTIONEEL
Susanne Nieuwenbroek

5 “De beste manier om niet te leren is op een stoel achter een tafel.”
Citaat
Piet Weisfelt


6 Nieuwe Leren: oplossing of probleem?
Monique Volman
Na een aanvankelijk enthousiast onthaal in het Nederlandse onderwijs, klonk er het afgelopen jaar een stortvloed van kritiek over het Nieuwe Leren. Terwijl talloze schoolteams zoeken naar alternatieven voor het traditionele model van klassikale kennisoverdracht, waarschuwen journalisten en politici voor de gevaren die kleven aan het Nieuwe Leren. Wetenschappers bevinden zich aan weerszijden van de kloof tussen voor- en tegenstanders. Maar wat is het Nieuwe Leren eigenlijk? Waarom werd het in korte tijd zo populair en waarom roept het zulke heftige reacties op?

9 Zegetocht op kousenvoeten
COLUMN
Martin Sommers

12 Frans Meijers: Leerlingen snakken naar dialoog!

Jeroen Ongering

“Mijn motto? Dat heb ik afgeleid van Marx. Die zei: “Je moet de maatschappij eerst heel goed kennen, voor je haar kunt veranderen.” Ik zeg:”Je moet het onderwijs eerst heel goed kennen, voor je het kunt veranderen!”. En ik ken het onderwijs, en dan met name het beroepsonderwijs, inderdaad van haver tot gort. Ik ken het zo goed dat ik weet wat ik wil veranderen!” Aan het woord is Frans Meijers. Hij is onderwijssocioloog en zet zich sinds jaar en dag in voor onderwijsvernieuwing.

16 Het geheim van gym+
Frits Roelofs
Er is een merkwaardige paradox bespeurbaar in onderwijskundig Nederland. Veel, heel veel mensen vertellen dat het anders moet. Bijna niemand laat in zijn eigen presentatie, voordracht, lezing of workshop zien hoe hij dat zelf dan invult. Ook in dit artikel ga ik u vertellen hoe het allemaal anders zou moeten, zou kunnen, hoe vooral u het anders zou moeten aanpakken en komen we niet werkelijk in contact met elkaar, waarde lezer. En precies dat contact is waar het naar mijn idee heen moet, waar het uiteindelijk ook altijd heen gaat, alleen dat realiseren we ons zelden.

19 Mijn nieuwe leren
COLUMN
Laurien Ruigrok

22 Elke dag is anders als conci‘rge
MET NAME
Jaantje Thiadens
Druk is ze, maar onverstoord ontvangt Barbara me met een grote glimlach. We hebben allebei weinig tijd. Vandaag is het sinterklaas en Barbara reist vanmiddag met Sint mee om te schminken. Barbara Sadzak werkt al 17 jaar als (pedagogisch) conci‘rge op het Gerrit van der Veen College in Amsterdam, een school met ongeveer 660 leerlingen.

24 LOB in de vernieuwde onderbouw van het vmbo
Henk van de Velden
De vernieuwde onderbouw is in de plaats gekomen van de basisvorming. Dit betekent dat scholen zich bezig moeten houden met een nieuwe didactiek. Wat kan dit concreet betekenen? Hoe verhoudt zich deze vernieuwing met de loopbaanori‘ntatie en -begeleiding?

27 Meester
CARTOON
Henk Kooy

30 De rol van de decaan binnen het Maius onderwijs
Suzanne van Hattum
Steeds meer scholen voor Voortgezet Onderwijs werken niet meer volgens het klassikale onderwijssysteem. Kennis vergaren door projectmatig, thematisch en vakoverstijgend leren, heeft bij het ‘nieuwe’ leren de toekomst. College Rolduc in Kerkrade werkt volgend het Maius concept, waarbij elk vak ŽŽn klassikale les per week heeft en de docent voor de overige uren taken schrijft.

32 Kappersstudenten zelfstandig aan de slag
Marian Castenmiller
De leerlingen van de 2DOV klas van het ID College Leiden/Uiterlijke verzorging hebben duidelijk een mening over het nieuwe leren, over de andere aanpak van lesgeven en onderwijzen. En daarbij nemen zij geen blad voor de mond.

34 ‘Oogstconferentie’ Slash 21: requiem of renaissance?
Frits Roelofs
Eind vorig jaar vond in het provinciehuis in Arnhem de ‘oogstconferentie’ plaats van Slash 21. Op deze dag zou de oogst, de opbrengst van vijf jaar Slash, bekend gemaakt worden en het estafettestokje van de onderwijsvernieuwing worden doorgegeven.

39 Trots op gewoon goed onderwijs
Mieke Noomen
Meer dan 10 jaar geleden reikte ik een secretariaatsdiploma uit aan ŽŽn van mijn leerlingen en ik schaamde me diep.

42 Over brein & leren: kwaliteit leeromgeving bepalend voor leerproces
Jelle Jolles
Door cognitief neurowetenschappelijk onderzoek is recentelijk onze kennis over ‘leren’ enorm toegenomen. Een belangrijk domein van vernieuwing heeft betrekking op de fase van de adolescentie. Cognitief en neurowetenschappelijk onderzoek zou constructief kunnen bijdragen aan de discussie over deze zo belangrijke fase in de ontwikkeling, en dus ook aan het dispuut over ‘ het nieuwe leren’. Dit artikel gaat in op aspecten van ‘leren’ die voor deze discussie van belang kunnen zijn en op relevante neurowetenschappelijke inzichten.

46 Het nieuwe leren in de praktijk
Cors van de Berg
De jeugd van tegenwoordig; slimmer, sneller, mediasmarter, multimedialer en multicommunicatiever dan de vorige generatie. Als je daar als school niet op inspeelt, laat je grote kansen liggen. Dat hebben ze bij het Make Blijde College in Rijswijk goed begrepen. Dit schooljaar zijn ze gestart met een uniek samenwerkingsproject; Full Partners. De eerste resultaten zijn verbluffend…

49 Vier verleidingen
COLUMN
Pieter Mostert

50 Leren wordt ŽŽn groot feest / De zeven eigenschappen van Covey
Wybe Douma
“Wat doe jij toch met die mentorgroep van jou, Erik? Ze zijn een stuk fatsoenlijker geworden en ze tonen meer initiatief. Ook naar elkaar toe is het meer een groep geworden. Zelfs Ronnie kan luisteren naar een ander.” “Je weet dat ik al een tijdje in deze klas met de zeven eigenschappen van Covey bezig ben. In het begin van het schooljaar heb ik de groep gewezen op hun mogelijke bijdrage aan een prettige sfeer in de groep en aan hun eigen bijdrage aan een succesvol jaar. Volgens mij pikken ze het op!”

54 Modern onderwijs op Brabantse dorpsschool / Kempenhorst College: leren is leuk!
Ivo Mijland
Bijna 1000 leerlingen van Kempenhorst College Oirschot krijgen sinds het begin van dit schooljaar ‘les’ op 10.000 vierkante meter splinternieuwe onderwijsvloer. Veel onderwijstijd wordt doorgebracht op de leerpleinen die in de nieuwbouw zijn ingericht. Zowel onderbouw als bovenbouw zijn een groot deel van de dag actief op zo’n plein. Frontaal lesgeven neemt een minder belangrijke plek in in het moderne onderwijsconcept, de docenten zijn steeds meer ‘coach on the floor’.

57 Een luisteren oor…
Energizer
Ivo Mijland
Energizers zijn korte oefeningen of opdrachtjes die je met een groep doet om op te warmen, om elkaar beter te leren kennen, veiligheid te vergroten en het energieniveau te verhogen. Deze keer een leuke oefening om stil te staan bij de luistervaardigheid.

59
Uit de media
– Commissies: terug naar twee profielen op havo en vwo
– Knettergek
– Van der Hoeven: ‘Geen wijziging Tweede Fase’
– Eenjarige studie moet lerarentekort beteugelen
– Vmbo-ers verdrongen op arbeidsmarkt
– Miljarden nodig tegen uitval mbo-leerlingen

60 Om naar uit te zien
Conferenties, cursussen & studiedagen
– Toekomst in Beeld; leiding geven met het oog op morgen
– Expertisecentrum Omgaan met Verlies
– Cursussen NVS-NVL voor mentoren en decanen
– Overbrug de culturele kloof
– Trainingen Ortho Consult
– Kom in het leerbedrijf editie 2007
– Conferentie aansluiting in het voortgezet onderwijs
– Trainingen CPS
– ‘Ja, maar ik ben wel leraar…’
– Cursussen en trainingen KPC
– ‘Leren in Relaties’, het tweejaarlijk Paascongres